Кіріспе

Америкалық бөлшек сауда магнаты (1845–1912)

Изидор Штраус (6 ақпан 1845 – 15 сәуір 1912) – Баварияда туған американдық кәсіпкер, саясаткер және ағасы Натанмен бірге Macy қалалық дүкенінің тең иесі. Ол сонымен қатар АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі ретінде бір жылдан астам қызмет етті. Ол әйелі Айдамен бірге "Титаник" кемесінің қаза тауып суға батуы кезінде қайтыс болды.

Ерте өмір

Штраус Бавариялық корольдікте билік еткен бұрынғы Пфальц аймағындағы Оттерберг қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Ол Лазар Штраустың (1809–1898) және оның екінші әйелі, сонымен қатар бірінші туысы Сара Штраустың (1823–1876) бес баласының үлкені болды. Оның бауырлары Гермин (1846–1922), Натан (1848–1931), Якоб Отто (1849–1851) және Оскар Соломон Штраус (1850–1926) болды. 1854 жылы ол отбасымен бірге, екі жыл бұрын көшіп келген әкесі Лазардың ізімен АҚШ-қа көшіп келді. Олар алдымен Колумбус (Джорджия штаты) қаласына қоныстанды, содан кейін Талботон (Джорджия штаты) қаласында тұрды, олардың үйі бүгінге дейін сақталған. Ол Америка Азамат соғысы басталғанда Вест-Пойнттегі АҚШ Әскери академиясына оқуға дайындалып жатқан еді, бірақ соғыс салдарынан оқуға бара алмады. 1861 жылы ол Конфедерация әскери бөлімінде офицер болып сайланды, бірақ жас болғандықтан қызметке қабылданбады; 1863 жылы ол Англияға блокаданы бұзу үшін кемелерді алуға барды. Штраус Англияда тұрғанда Лондон негізделген Конфедерация агентінің көмекшісі болып жұмыс істеді, сондай-ақ Лондон мен Амстердамда Конфедерация облигацияларын сатты.

Мансап

Азамат соғысынан кейін олар Нью-Йорк қаласына көшіп барды, онда Лазарус Rowland Hussey Macy-ді, Macy's дүкенінің негізін қалаушыны, L. Straus & Sons компаниясына оның дүкенінің жертөлесінде қыш-сынып бұйымдары бөлімін ашуға көндірді. Исидор Штраус L. Straus & Sons компаниясында жұмыс істеді, ол Macy's дүкенінде шыны және қыш-сынып бұйымдары бөліміне айналды. 1888 жылы ол және Нейтан Штраус Macy's серіктестері болды. 1893 жылы ол әкесімен бірге Wechsler & Straus компаниясының бақылау үлесін сатып алып, оны Abraham & Straus деп атады. 1896 жылға қарай Исидор мен оның інісі Натан R. H. Macy & Co компаниясының толық иелігіне ие болды.

Саяси мансап

Ол 1894 жылдың 30 қаңтарынан 1895 жылдың 3 наурызына дейін АҚШ Конгрессмені ретінде, Нью-Йорк штатының 15-ші округінен сайланған демократ өкілі болып қызмет етті. 1894 жылдың қаңтарында Нью-Йорк қаласының бас контролері лауазымына отставка берген Эшбел П. Фичтің мерзімін аяқтау үшін өткізілген арнайы сайлауда жеңіске жетті. Штраус 1894 жылдың қараша айындағы жалпы сайлауда қайта сайлануға түспеді. Сонымен қатар, Штраус «Білім беру альянсы» қорының президенті және қайырымдастық және білім беру қозғалыстарының белгілі бір өкілі болды, ол мемлекеттік қызмет реформасымен және білім беруді кеңейтумен қызығушылық танытты. АҚШ Президенті Гровер Кливленд оған ұсынған Бас пошта директоры лауазымын ол қабылдамады. 1902 жылдың 29 маусымынан кейінгі сейсенбіде Нью-Йоркте жаңадан құрылған «Өзара Альянс Траст Компаниясы» жұмысын бастағанда, директорлар құрамында Эммануэль Леман, Уильям Рокфеллер, Корнелиус Вандербильт және Штраус бар 13 адам болды.

Титаниктегі өлім

1912 жылғы 14 сәуірде сағат 23:40-та «Титаник» мұз тоғанына соқтығысқанда, Исидор әйелімен бірге Еуропадағы қыстан оралған болатын, көбінесе Францияның оңтүстігіндегі Кап Мартинде уақыт өткізген. Титаник батып жатқаны анық болған соң, Ида Исидордан айырылысуға және онысыз құтқару шалкегіне отыруға бас тартты. Досы және «Титаник» апаттан құтқарылған полковник Арчибальд Грейси IV-тің айтуынша, ол Исидорды Идамен бірге құтқару шалкегіне жіберуге офицерден сұрағанда, Исидор әйелдер мен балалар бортында болғанда ерекше рұхсат алудан бас тартты, ал Ида: «Мен күйеуімнен бөлінбеймін. Біз қалай өмір сүрдік, солай бірге өлеміз», – деді. Ида үй қызметшісіне былғарыдан жасалған пальтосын сыйлап, оны құтқару шалкегіне отыруын талап етті. Исидор мен Ида соңғы рет палубада қол ұстасып тұрғандары көрінді; куәгерлер бұл көріністі «махаббат пен адалдықтың ең таңғажайып көрінісі» деп сипаттады. Кеме таңғы сағат 2:20-де батып кетті. Исидордың денесі CS Mackay Bennett кемесімен табылғаннан кейін Галифаксқа, Новая Шотландияға жеткізіліп, содан Нью-Йоркке жіберілді. Ол алғаш рет Бруклиндегі Бет-Эль зиратындағы Штраус-Конс мавзолейіне жерленді, кейін 1928 жылы Бронкстегі Вудлон зиратындағы Штраус мавзолейіне көшірілді. Иданың денесі табылған жоқ, сондықтан отбасы апат орнынан су жинап, оны мавзолейдегі құмыраға салды. Исидор мен Иданың естелігі мавзолей сыртындағы кенотафқа «Сүлейменнің әнінен» (8:7) алынған мына сөздермен жазылған: «Көп сулар махаббатты сөндіре алмайды, ағын сулар оны батыра алмайды».

Танымал мәдениетте

1953 жылы "Титаник" фильмінде, 1958 жылы "Есте сақтау үшін бір түн" фильмінде және "Титаник" мюзиклінде бұл жұбайлар жоғарыда сипатталған оқиғаларға сәйкес келіп бейнеленеді. 1979 жылы түсірілген "S.O.S. Титаник" фильмінде Ида мен Исидор көрсетілген, бірақ фильмде оқиғадан ауытқып, Ида Исидорға "аздап күтіп отыруды" жоспарлап отырғанын айтады. 1997 жылы түсірілген "Титаник" фильмінде Штраустар қысқаша бейнеленеді (олар кабинаға қайтып келгенін көрсететін ешқандай дәлел болмаса да және Исидордың денесі кейіннен табылған болатын), олар сумен толған кабиналарында бір-бірін сүйіп, құшақтап жатыр, кемедегі струнный квартет "Құдайға жақында" гимнін орындайтын қасіретті сәттерде. Құтқарылғандардың айтуынша, өшірілген сахнада Исидор (Лью Палтер сомдаған) Иданы (Эльза Рейвен сомдаған) құтқару шалкегіне мінуге көндіруге тырысады, бірақ ол бас тартады.