Америка революциясындағы Хайм Саломон: Қаржыгер және көмекшісі
Haym Salomon
Хайм Саломон (1740-1785) – Американ революциясы кезіндегі еврей бизнесмен, қаржы брокері. Континенталдық армияны қаржыландырды, француз кредиттерін айналдырды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық кәсіпкер (1740–1785)
American businessman (1740–1785)
Хайм Соломон (сондай-ақ Соломон; Хаим Соломоннан ағылшынша аударғанда; 7 сәуір 1740 – 6 қаңтар 1785) – поляк-американдық еврей кәсіпкері және саяси қаржы брокері. Ұлыбританияға қарсы американдық революциялық соғыс кезінде колонистер тарапының басты қаржыгері ретінде Англияда туған қаржы инспекторы Роберт Морриске көмектесті. Польшадан Нью-Йорк қаласына көшіп келген Соломон Америка революциясы кезінде Континенттік армияға көмектесті және Моррис, қаржы инспекторы үшін вексельдерді сату арқылы француздық қарыздарды дереу қолма-қол ақшаға айналдыруға көмектесті. Ол ірі қайырымдылықтар ұйымдастырды және өзінің барлық байлығын Америка революциялық армиясына және АҚШ-тың негізін қалаушы аталарына сыйлады.
Haym Salomon (also Solomon; anglicized from Chaim Salomon; April 7, 1740 – January 6, 1785) was a Polish American Jewish businessman and political financial broker who assisted the Superintendent of Finance, English born Robert Morris, as the prime financier of the colonists' side during the American Revolutionary War against Great Britain. Having immigrated to New York City from Poland, Salomon aided the Continental Army during the period of the American Revolution and helped convert French loans into ready cash by selling bills of exchange for Morris, the superintendent of finance. He also brokered large donations, and donated his entire fortune, to the American Revolutionary army and various Founding Fathers of the United States.
Ерте өмір және білім
Хайм Соломон 1740 жылы Польшаның Лесзно қаласында испан және португалиялық еврейлерден тараған сефардтық еврей отбасында дүниеге келді. 1492 жылы Фердинанд пен Изабелланың еврейлерді Испаниядан қууынан кейін олар Польшаға біртіндеп көшіп келді. Орталық және Шығыс Еуропадағы еврейлердің көпшілігі идиш (иудей тілі) тілінде сөйлесе білсе де, Соломон отбасымен бірге Польшадан әлі жас кезінде кеткендіктен, идиш тілінде оқи да, жаза да алмады деген жорамал бар. (Испан еврейлері немесе сефардилер, әдетте, идиш емес, иврит және испан тілдеріне негізделген ладино тілінде сөйлейтін.) Ол жастығында ивритті оқыды. Ересек болғаннан кейін Батыс Еуропаға саяхат жасағанда, Соломон қаржы саласында білім алып, сол кездегі бірнеше тілді жетік меңгерді. 1770 жылы Польшаға қайтып келді, бірақ екі жылдан кейін Польшаның бөлінуі салдарынан Англияға кетіп қалды. 1775 жылы ол Нью-Йоркке көшіп келіп, теңіз арқылы сауда жасайтын саудагерлер үшін қаржы брокері болып жұмыс істеді.
Haym Salomon was born in 1740 in Leszno, Poland, to a Sephardic Jewish family descended from Spanish and Portuguese Jews who gradually migrated to Poland following Ferdinand and Isabella's expulsion of the Jews from Spain in 1492. Although most Jews in Central and Eastern Europe spoke Yiddish (Judeo German), it is alleged that because Salomon left Poland with his family while still young, he could not read and write Yiddish. (Spanish Jews, or Sephardim, typically spoke Ladino, a language based on Hebrew and Spanish, rather than Yiddish.) In his youth, he studied Hebrew. During his adult travels in Western Europe, Salomon acquired a knowledge of finance and fluency in some of the languages of the day. He returned to Poland in 1770 but left for England two years later in the wake of the Polish partition. In 1775, he immigrated to New York City, where he established himself as a financial broker for merchants engaged in overseas trade.
Американың төңкерістік соғысын қаржыландыру
Қайта қоныс аударғаннан кейін, Соломон брокерлік қызметін жаңадан бастады. Ол француз консулының өкілі болып, сондай-ақ Солтүстік Америкадағы француз әскерлеріне жалақы төлеуші болып тағайындалды. 1781 жылы ол жаңадан тағайындалған он үш колонияның қаржы жөніндегі суперинтенданты Роберт Морриспен тығыз жұмыс істей бастады. 1781–1784 жылдар аралығындағы деректер көрсеткендей, Соломонның қаржы жинау және жеке несие беруі генерал Джордж Вашингтонның соғыс жорығын қаржыландыру үшін 650 000 доллардан астам (2023 жылғы доллармен шамамен 19 565 382,35 доллар) қаржымен қамтамасыз етуге көмектесті. Дегенмен, оның ең маңызды қаржылық үлесі Йорктаун қамалына дейін болды. 1781 жылдың тамызында Континенттік армия Вирджиния штатының жағалау қаласы Йорктаунда генерал-лейтенант Чарльз Корнуоллисті қоршап алды. Джордж Вашингтон мен бас әскері, сондай-ақ граф де Рошамбо бастаған француз әскері Хадсон таулы аймағынан Йорктаунға жорықтап, соңғы соққыны беруге шешім қабылдады. Бірақ Вашингтонның және Конгрестің қазынасы толығымен бос еді. Азық-түлік, форма және жабдықтар жетіспеуінен Вашингтон әскерлері бүлік көтеруге айналды. Соломон Франция мен Голландия Республикасынан келген соғыс көмегінің көп бөлігін сатуда делдалдық жасады, американдық саудагерлерге вексельдерді сатты. Соломон Филадельфияда болған кезінде Джеймс Мэдисон және Джеймс Уилсон сияқты Континенттік Конгрестің бірнеше мүшелерін жеке қолдады. Ол нарықтан төмен пайыздық мөлшерлеме талап етті және ешқашан төлеуді сұрамады. Соломон революцияның белгісіз қаһармандары деп есептеген, соғыс кезінде мүсіркеуге тап болған адамдарға тікелей мүлік сыйлаған деп саналады. Мысалы, континенттік армияның аға хирургі Бодо Отто. Отто 65 жасында армияға қосылып, соғыстың соңына дейін қызмет етті. Басқа нәрселермен қатар, ол Вэлли-Форджда аурухана құрды, онда ол медициналық жабдықтар сатып алу үшін жеке қаражатын жиі пайдаланды. Соломонның мүлігінің арқасында Отто соғыс аяқталғаннан кейін Пенсильвания штатының Рединг қаласындағы медициналық практикасын қайта жаңартуға мүмкіндік алды. 1783 жылдың 3 қыркүйегінде қол қойылған Париж шарты Революциялық соғысты аяқтады, бірақ жаңадан құрылған мемлекеттің қаржылық проблемаларын шешпеді. Американың Францияға соғыс қарызы толық төленбеді, бұл француз революциясына әкелген оқиғалар тізбегінің бір бөлігі болды.
Once resettled, Salomon resumed his activities as a broker. He became the agent to the French consul as well as the paymaster for the French forces in North America. In 1781, he began working extensively with Robert Morris, the newly appointed Superintendent for Finance for the Thirteen Colonies. From the period of 1781–1784, records show Salomon's fundraising and personal lending helped provide over $650,000 (approximately $19,565,382.35 in 2023 dollars) in financing to General George Washington in his war effort. His most meaningful financial contribution, however, came immediately prior to the Siege of Yorktown. In August 1781, the Continental Army trapped Lieutenant General Charles Cornwallis in the Virginia coastal town of Yorktown. George Washington and the main army, and Count de Rochambeau with his French army, decided to march from the Hudson Highlands to Yorktown and deliver the final blow. But Washington's war chest was completely empty, as was that of Congress. Without food, uniforms and supplies, Washington's troops were close to mutiny. Salomon brokered the sale of a majority of the war aid from France and the Dutch Republic, selling bills of exchange to American merchants. Salomon also personally supported various members of the Continental Congress during their stay in Philadelphia, including James Madison and James Wilson. He requested below market interest rates, and he never asked for repayment. Salomon is believed to have granted outright bequests to men who he thought were unsung heroes of the revolution who had become impoverished during the war. One example is Bodo Otto, a senior surgeon in the continental army. Otto joined the army at the age of 65 and served for the entire war. Among other things, he established the hospital at Valley Forge, where he often used his own funds to purchase medical supplies. Due to Salomon's bequest, Otto was able to rebuild his medical practice in Reading, Pennsylvania, at war's end. The Treaty of Paris, signed on September 3, 1783, ended the Revolutionary War but not the financial problems of the newly established nation. America's war debt to France was never properly repaid, which was part of the cascade of events leading to the French Revolution.
Яһуди қауымы
Соломон еврей қауымының істеріне қатысты, Филадельфиядағы Congregation Mikveh Israel қауымының мүшесі болды және 1782 жылы оның бас ғимаратын салуға ең ірі жеке қайырымдылық жасады. 1783 жылы Соломон Пенсильвания Цензорлар Кеңесінің штат Конституциясы бойынша лауазымға тағайындалу үшін қажетті діни талаптарды алып тастау жөніндегі сәтті күш-жігерге атсалысқан көрнекті яһудилердің қатарында болды. Бұл талаптар заңдары бастапқыда квакерлердің көпшілігін сайлау құқығынан айыру үшін жазылған (квакерлер ант беруге қарсы болғандықтан), бірақ көптеген адамдар осы демократияға қарсы әрекетке тартылды. Осы талаптар заңдарын тоқтату үшін заң жобасын енгізген – Соломонның ескі досы Роберт Моррис. 1784 жылы Соломон баспасөзде тараған антисемиттік жалаға былай деп жауап берді: «Мен яһудимін; бұл менің өз ұлтым; біз азаматтарымызбен бірге пайдалануға ниеттенген барлық құқықтарға қол жеткіземіз деп сенемін».
Salomon was involved in Jewish community affairs, being a member of Congregation Mikveh Israel in Philadelphia, and in 1782 made the largest individual donation toward the construction of its main building. In 1783, Salomon was among the prominent Jews involved in the successful effort to have the Pennsylvania Council of Censors remove the religious test oath required for office holding under the State Constitution. These test laws were originally written to disenfranchise the Quaker majority (Quakers objected to taking oaths at all), but many were caught up in this anti democratic ploy. It was Salomon's old friend Robert Morris who actually introduced legislation to end the test laws in Pennsylvania. In 1784, Salomon answered antisemitic slander in the press by stating: "I am a Jew; it is my own nation; I do not despair that we shall obtain every other privilege that we aspire to enjoy along with our fellow citizens."
Фримасондық
Вашингтон сияқты және Америка революциясымен байланысты көптеген белгілі тұлғалар ретінде Соломон да масондық бауырластықтың мүшесі болды. Ол 1764 жылы Филадельфиядағы No. 2, Ежелгі Йорк тәртібі ложасында алғашқы екі дәрежесін алды. Соғыстан кейін, 1784 жылы (болжам бойынша Мэриленд ложасының 27-сінде) оның Мастер Мейсон дәрежесі берілді, бұл оның қайтыс болуынан бір жыл бұрын болды.
Like Washington and many prominent men associated with the American revolution, Salomon was a member of the Masonic fraternity. He received his first two degrees in Philadelphia's Lodge No. 2, Ancient York Rite in 1764. After the war, his Master Mason degree was conferred in 1784 (possibly in Maryland Lodge 27), the year before his death.
Өлім
1785 жылы 8 қаңтарда Филадельфияда қаржыгер кенеттен, қаңғыбақ күйде қайтыс болды. Соғыс кезінде жиналған қарызды үкіметтер мен жеке несие берушілердің төлемеуі салдарынан, ол 44 жасында қайтыс болғанда отбасы мүлдем қаражатсыз қалды.
The financier died suddenly and in poverty on January 8, 1785, in Philadelphia. Due to the failure of governments and private lenders to repay the debt incurred by the war, his family was left penniless at his death at age 44.