Кіріспе

Американдық саясаткер (1832–1891)

Джулиус Хаусман (8 желтоқсан 1832 – 8 ақпан 1891) – американдық кәсіпкер және саясаткер, Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласының мэрі, Мичиган штаты Өкілдер палатасының депутаты және АҚШ Конгресінің конгрессмені болған.

Ерте өмір

Ол Бавария корольдігінің Германия конфедерациясындағы Зекендорф қаласында (Бамбергтің жанында) дүниеге келген. Оның әкесі Соломон Хаусман Зекендорфта жібек және мақта тауарларын саудалаған және өндірген. Хаусман Зекендорф және Бамберг қалаларының ұлттық мектептерінде білім алды, содан кейін Мюнхендегі коммерциялық мектепте екі жылдық оқу курсын бітірді. Ол Бавариядағы дүкенде үш жыл құрметті сатушы болып жұмыс істеді.

Мансап

Ол 1851 жылы он тоғыз жасында Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. Алдымен Огайо штатының Цинциннати қаласында бірнеше ай киім дүкенінде клерк болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Нью-Венаға (Огайо штаты) көшіп барды, онда 1852 жылдың наурызына дейін жалпы дүкенде клерк болып жұмыс істеді. Ол содан кейін көшіп Батл-Крик, Мичиган штатына, және И. Амберг мырзамен бірге тігін және киім бизнесімен айналысты, фирманың атауы Amberg & Houseman болды. Ол 1852 жылдың тамызында, жиырма жасқа толмаған кезде Гранд-Рапидс қаласына көшіп келіп, Батл-Крик фирмасының бөлімшесін құрды. Ол Гранд-Рапидс қаласына тұңғыш рет еврей қоныс аударушысы ретінде танылды. Бизнес өркендеді, 1854 жылы ол бизнестің жалғыз иесі болды және тоғыз жыл бойы осы істі жалғастырды. 1864 жылы Нью-Йорк, Балтимор және Саванна қалаларында филиалдары бар Houseman, Alsberg & Co. фирмасы құрылды. Фирма 1870 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін таратылды, ал мырза Хаусман Гранд-Рапидс мекемесіне иелік етті. 1876 жылы ол өзінің бизнесін бірнеше жыл бойы серіктес болған туысы Джозеф Хаусманға және Мозес Мейге сатты, олар бірнеше жыл бойы Houseman & May фирмасы атымен оны жалғастырды, кейіннен Houseman, Donally & Jones фирмасы оны жалғастырды. Хаусман басқа да бизнес салаларына және инвестицияларға, әсіресе Мичиган штатындағы ағаш алқаптарына және қарағай ағашын өндіруге белсенді қызығушылық танытты және 1876 жылдан кейін өзін көбінесе осы салаларға арнады. Ол Гранд-Рапидс аймағындағы ең ірі жылжымайтын мүлік иелерінің бірі болды, сондай-ақ Мичиганның Жоғарғы жарты аралында және басқа штаттарда үлкен жерлерге иелік етті. Ол сондай-ақ Гранд-Рапидстегі басқа да бизнес мүдделеріне қатысты. 1870 жылы ол City National банкінің акционері болды, бұл банктің National City банкіне дейінгі алдағысы еді. 1874 жылдың тамызында ол отбасымен Еуропаға аттанған марқұм Рэнсом Э. Вудтың отставкасынан туындаған бос орынды толтыру үшін директор болып сайланды. 1882 жылы қаңтарда өткен жылдық жиналыста, Уильям Б. Ледьярд денсаулығының нашарлауына байланысты қайта сайланудан бас тартқандықтан, ол банк вице-президенті болып сайланды. Хаусман Гранд-Рапидс кресло компаниясының ұйымдастырушыларының бірі болды және директор және вице-президент болып қызмет етті. Ол сондай-ақ Grand Rapids Brush компаниясының директоры және Grand Rapids Fire Insurance компаниясының жетекші акционері, директоры және президенті болды. Ол Мичиган Траст компаниясының негізін қалаушылардың бірі және директоры болды, сонымен қатар көптеген басқа да кәсіпорындармен байланысты болды.

Саяси мансап

Хаусман саяси аренада да белсенді болды. Ол 1863 жылдан 1870 жылға дейін сегіз жыл бойы Гранд-Рапидс әкімдері кеңесінің мүшесі болды. 1871-1872 жылдары Мичиган штатының Өкілдер палатасында Кент округінің бірінші округін өкілдік етті. Ол 1872, 1873 және 1874–1875 жылдары Гранд-Рапидс қаласының мэрі болып екі мерзім қызмет етті және 1876 жылы вице-губернаторлыққа үміткер болғанмен сәтсіз аяқтады. Ол «Фьюжн» партиясынан сайланды және 1883 жылдан 1885 жылға дейін Мичиган штатының 5-ші сайлау округінен АҚШ Өкілдер палатасында демократтармен бірге отырды, ол Мичиганнан сайланған алғашқы еврей өкілі болды. 1884 жылы қайта сайлануға түспеді және бұрынғы кәсіби қызметіне оралды. Ол 1854 жылы масондыққа мүше болды, сондай-ақ «Odd Fellows» және «B'nai B'rith» ұйымдарының мүшесі болды. Ол жергілікті «Peninsular» клубының негісқалаушысы және «Owashtanong» клубының мүшесі болды. 1857 жылы АҚШ-тағы ең көне реформалық қауымдардың бірі – «Temple Emanuel» құруға, сондай-ақ Гранд-Рапидстегі алғашқы еврей ұйымы – «Еврей қайырымдылық және жерлеу қоғамы» құруға белсенді үлес қосты.

Өлім және мұра

Ол Гранд-Рапидсте қайтыс болды және Оук-Хилл зиратында жерленді. Ол ірі мүлік қалдырды, оның құны шамамен бір миллион долларға бағаланады. Одан қызы, жалғыз баласы, Дэвид М. Амбергтің әйелі және Гранд-Рапидстегі отбасы, қарындасы М. Алсберг (Нью-Йорк қаласы), жартылай ағасы Уильям Хаусман, жартылай қарындасы Саймон Майнзер және туысы Джозеф Хаусман мен отбасы қалды. Германияда да бірнеше жартылай ағалары мен қарындастары болды. 1907 жылы оның қызы Хэтти Хаусман Амберг алты акр (24 000 м²) жерді әкесінің естелігі үшін спорт алаңы ретінде пайдалануға Гранд-Рапидс білім беру кеңесіне сыйлады. 1924 жылы ол оған іргелес жер учаскесін қосымша берді. Хаусман алаңы Гранд-Рапидс аймағындағы бірнеше мектептердің ортақ пайдалануында болып келеді.