Кіріспе

Темір жол тіректерін төсеуге арналған жол төсемі – темір жол тіректерін (Ұлыбританияда: ұйықтар) төсеуге арналған материал. Ол тіректерің арасында, астында және айналасында орналасқан. Оның міндеті – темір жол тіректерінің, рельстердің және вагондардың қысымын қабылдау, су өткізуді жеңілдету және біріктірілген жол құрылымының беріктігіне зиян келтіретін өсімдіктердің өсуін тоқтату. Балласт, пойыз жүрген кезде, темір жолды өз орнында ұстап тұрады. Барлық темір жол түрлері балдаст пайдаланбайды. Жолдың балдасты ретінде ұсақталған тас, жуылған қиыршық тас, (жуылмаған) қиыршық тас, торпедалық қиыршық тас (ірі құм мен ұсақ қиыршық тастың қоспасы), шлак, шағыр, көмір шаңы, құм және күйдірілген саз сияқты әртүрлі материалдар қолданылған. "Балласт" термині кемені тұрақтандыру үшін қолданылатын тастарды білдіретін теңіз терминінен шыққан.

Құрылыс

Жолдың балласты қабатының қалыңдығы рельстердің өлшемі мен арақашықтығына, жолдағы қозғалыстың қарқындылығына және басқа да факторларға байланысты. Жолдың балласты қалыңдығы ешқашан ...-дан кем болмауы керек, ал жоғары жылдамдықты теміржол желілеріне ...-ға дейін қалыңдықталатын балласт талап етілуі мүмкін. Баласттың жеткіліксіз тереңдігі төмендегі топыраққа артық жүктеме түсіреді, ал қолайсыз жағдайларда топыраққа түскен жүктеме жолдың шөгуіне әкеледі, көбінесе тегіс емес. Баласт қалыңдығы аз болса, жақын жердегі құрылыстарға зиян келтіретін дірілдер пайда болуы мүмкін. Дегенмен, тереңдікті арттыру дірілді азайтуға қосымша пайда бермейді. Кезекпен, жолдың балласты әдетте суббалласт қабатына орналасады, ол ұсақ ұғытылған тастардан тұрады, жоғарғы балласты нығайтады және төмендегі жерден судың енуін азайтады. Кейде суббалласт пен балласт арасына серпімді төсеніш салынады, бұл дірілді айтарлықтай төмендетеді. Баластты қайта пайдалану мүмкін болмайтынша, оны жиі тазалау керек. Толығымен ластанған балласты иықты тазалау арқылы түзетуге болмайды. Баласты "жаңартудың" бір жолы - жаңа балласты жолға құйып, оның үстінен бүкіл жолды көтеріп, содан кейін тығыздау. Балама ретінде, рельстің астындағы балласты астынан кесу арқылы алып тастауға болады, бұл рельсті алып тастауды немесе көтеруді қажет етпейді. Ұлыбританиядағы Чат Мосс осыған ұқсас. Баласт иығын жүйелі түрде тексеру маңызды. Иық уақыт өте келе белгілі бір деңгейде тұрақтылыққа ие болады, қозғалыспен тығыздалғаннан кейін, бірақ рельстерді ауыстыру, тығыздау және балласты тазалау сияқты техникалық қызмет көрсету шаралары бұл тұрақтылықты бұзуы мүмкін. Осы шараларды орындағаннан кейін, жөнделген учаскелерде пойыздың жылдамдығын төмендету немесе иықты қайта тығыздау үшін техника қолдану қажет. Егер жол төсемі тегіс болмаса, жолды қайта тегістеу үшін шөгіп кеткен рельстердің астына балласт салу қажет, бұл әдетте балласт тығыздау машинасымен жасалады. Жақында және, мүмкін, жақсырақ,

Саны

Пайдаланылатын балласт мөлшері еңістікке байланысты өзгереді, еңістігі кең жолдар кеңірек негіздерге ие болады, бірақ бір есепте берілген жүктеме мен жылдамдық үшін еңістікті аздап тарылту қажетті жер жұмыстары мен балласт мөлшерін азайтады делінген. Балласттың тереңдігі де пойыз қозғалысының қарқындылығына байланысты өзгереді, себебі жылдам және ауыр пойызға үлкен тұрақтылық қажет. Балласт мөлшері жылдар өте артады, өйткені жол төсегіне көбірек балласт үйіледі. 1897 жылғы есептен, жеңіл теміржолдарға (әдетте стандартты еңістіктен тарырақ) қойылатын талаптардың кейбір көрсеткіштері: бірінші сыныптық желі – рельс – екінші сыныптық желі – рельс – үшінші сыныптық желі – рельс – .