Кіріспе
Плазмид түрі
Эпизома – интеграцияланбай, эукариоттық геномның бір бөлігі ретінде сақталатын плазмидтің ерекше түрі. Эпизомалар геномның қалған бөліктерімен бірге көбейіп, митоз кезінде метафазалық хромосомалармен байланысу арқылы мұны іске асырады. Стандартты плазмидтерден айырмашылығы, эпизомалар ыдырамайды және эукариоттық жасуша ядросының ішінде эпигенетикалық түрде белсенділігін жоғалтпауы үшін жасалуы мүмкін. Эпизомаларды табиғатта адено-ассоциирленген вирус немесе Эпштейн-Барр вирусының ұзақ мерзімді инфекциясының кейбір түрлерінде кездестіруге болады. 2004 жылы гендік терапияда ген экспрессиясын ұзақ мерзімді өзгерту үшін вирус емес эпизомаларды қолдану мүмкіндігі ұсынылды. 1999 жылға дейін стандартты плазмидтің эпизомалық сақталуына мүмкіндік беретін ДНК (дезоксирибонуклеин қышқылы) тізбектерінің көптеген белгілі түрлері болды. Мысалы, S/MAR тізбегін қарастырайық. Эпизомалық сақталу ұзақтығы әртүрлі генетикалық конструкциялар бойынша айтарлықтай өзгереді және эпизома тізбегіндегі көптеген белгілі ерекшеліктер тасымалданатын трансгеннің генетикалық экспрессиясының ұзақтығы мен тұрақтылығына әсер етеді. Осы ерекшеліктердің бірі – эпизомамен тасымалданатын трансгеннің эпигенетикалық белсенділігін жоғалтуына себеп болатын CpG сайттарының саны.
An episome is a special type of plasmid, which remains as a part of the eukaryotic genome without integration. Episomes manage this by replicating together with the rest of the genome and subsequently associating with metaphase chromosomes during mitosis. Episomes do not degrade, unlike standard plasmids, and can be designed so that they are not epigenetically silenced inside the eukaryotic cell nucleus. Episomes can be observed in nature in certain types of long term infection by adeno associated virus or Epstein Barr virus. In 2004, it was proposed that non viral episomes might be used in genetic therapy for long term change in gene expression. As of 1999, there were many known sequences of DNA (deoxyribonucleic acid) that allow a standard plasmid to become episomally retained. One example is the S/MAR sequence. The length of episomal retention is fairly variable between different genetic constructs and there are many known features in the sequence of an episome which will affect the length and stability of genetic expression of the carried transgene. Among these features is the number of CpG sites which contribute to epigenetic silencing of the transgene carried by the episome.
Эпизомалық ретенция механизмі
Эпизомалық сақталу механизмі S/MAR эпизомалары жағдайында әлі толық анықталған жоқ. 1985 жылғы мәліметтер бойынша, Эпштейн-Барр вирусының жасырын инфекциясы кезінде эпизомалар вирустық ақуыздар жиынтығы арқылы иесінің жасушасының ядролық ақуыздарымен байланысты болған сияқты.
Прокариоттардағы эпизомалар
Прокариоттардағы эпизомалар – прокариоттық хромосомадан бөлек немесе оның құрамына енген ерекше тізбектер.