Генетикалық инженерия
-
Бактериялық гендерді тасымалдау әдісі
Бактериялық конъюгация: гендерді тікелей байланыс арқылы тасымалдау. Бұл бактериялардағы көлденең гендерді берудің маңызды механизмі.
-
ДНК фрагменті: цистрон және ген ұғымдары
Цистрон – ДНК аймағы, генмен тең, толықтыру тестінде маңызды. Гендердің молекулалық және мендельдік анықтамаларын түсіндіреді. Биология терминдері.
-
РНҚ-дан кері транскрипцияланған ДНҚ
комплементарлы ДНК (кДНК) РНҚ-дан кері транскрипция арқылы жасалады. Гендік инженерия, протеин өрнегі, qPCR, РНҚ секвенирлеуде қолданылады.
-
Эписома: Плазмиданың ерекше түрі және гендік терапиядағы қолданысы
Эписома – плазмиданың ерекше түрі, эукариоттық геноммен интеграцияланбастан көбейеді. Жұқпалы ауруларда кездеседі, гендік терапияда қолданылуы мүмкін.
-
Гендік терапия: Медицинаның жаңа бағыты
Гендік терапия – гендерді өңдеу арқылы ауруларды емдеу технологиясы. 1980 жылдан бері зерттелуде, 2003-те алғашқы рет мақұлданды. Қазақстандағы гендік терапия.
-
Плазмида: Жасуша ішіндегі шағын ДНК молекуласы
Плазмида – бактерия жасушасындағы шағын ДНК молекуласы. Антибиотикке төзімділік, геномдық инженерияда вектор ретінде қолданылады. ДНК көшірмесін жасауда маңызды.
-
Ретропозиция және геномдағы қайталама ДНК элементтері
Ретропозондар – РНҚ-дан түзілген ДНК фрагменттері. Өздігінен көшуге қабілетсіз, ретротранспозондардан өзгеше. Геномның құрылымын зерттеуге көмектеседі.
-
Жасуша мембранасына тесік жасау әдісі: Электропорация
Электропорация: жасуша мембранасына тесік жасау әдісі. ДНК, дәрі-дәрмек енгізуге, бактерияларды трансформациялауға қолданылады. Биологиялық зерттеулерде маңызды!
-
Бактериялық жасанды хромосома: құрылысы, қолданылуы және геномдық зерттеулердегі рөлі
Бактериялық жасанды хромосома (BAC) – геном жобаларында, мысалы, Адам геномы жобасында қолданылатын бактерияда ДНК көшіру құралы. 150-350 кбп мөлшерінде.
-
Генді жою техникасы
Гендік модификация: гендік жою әдісі – организм геномынан белгілі бір генді алып тастау немесе істен шығару. Зерттеулерде ген функциясын анықтауға көмектеседі.
-
Жене ақтарылудың табиғи процесі және эволюциядағы ролі
Жаңа мақала: Гендердің тікелей берілмей, түрлер арасында тасымалдануы (HGT). Бактерия эволюциясы, антибиотикке төзімділік, вируленттілікте маңызды рөл атқарады.
-
Жұмыс істемейтін гендер мен ДНК сегменттері
Жалған гендер – бұрынғы функционалды гендердің жұмыс істемейтін көшірмелері. ДНК-дағы маңызсыз сегменттер, геномдық талдау арқылы анықталады.
-
Молекулалық биологияда бақылаушы гендер техникасы
Репортерлік гендер: молекулалық биологияда ген экспрессиясын анықтау, трансфекция тиімділігін бағалау және жаңа гендерді зерттеуге көмектеседі.
-
Жасалма дрожжи хромосомасы: SynIII және геномдық зерттеулердегі ролі
Жасалма хромосомалар (YAC) – дрожжи ДНК-сынан жасалған, үлкен ДНК фрагменттерін клондауға және гендік картаға түсіруге арналған құрал. Геном жобасында қолданылды.
-
Жоғары жиілікте рекомбинация жасайтын бактериялар (Hfr) туралы
Hfr бактериялары: конъюгация арқылы генетикалық материалды F− жасушаларға беру қабілеті. Эпизома интеграциясы, рекомбинация & Cavalli Sforza зерттеуі.
-
Жасайтын ДНҚ өзгерістері: Бағытталған мутация жасау әдісі
Жасайтын ДНҚ өзгерістері: Сайтқа бағытталған мутация жасау әдісі, гендерді зерттеу, протеин инженериясы және CRISPR/Cas9 технологиясы туралы.
-
Женектік экспрессия үшін вирус немесе плазмида
Жасушаларда гендік экспрессия үшін плазмида немесе вирус векторлары. Биотехнологияда маңызды, протеин өндірісін күшейтуге көмектеседі. Гендік инженерия.
-
Ретротранспозонды геномдық элементтер: құрылымы мен қызметі
Ретротранспозондар – геномдағы жылжымалы элементтер. РНК арқылы ДНК-ға көшіп, геномды көбейтеді. Еуропейлік геномдарда кең таралған, ретровирустармен байланысты.
-
ДНҚ фрагменттерінің жиынтығы
ДНҚ кітапханалары: молекулалық биологиядағы генетикалық материалдар жиынтығы. cDNA, геномдық және мутанттық кітапханалар туралы біліңіз. Ген инженериясы үшін маңызды!
-
Гендердік тасымалдау процесі
Трансдукция – генетикалық материалды вирус арқылы жасушаға жеткізу процесі. Горизонтальды ген алмасу, ДНҚ енгізу, молекулярлық биологияда кең қолданылады.
-
Фагемид: Плазмида мен фагтың біріккен құрылысы және биотехнологиядағы қолданысы
Фагемид – ДНК-вектор, біріктірген плазмида мен бактериофаг қасиеттерін. Биотехнологияда, фагтық дисплейде қолданылады. Совет ғалымдары ашты, 1984 жылы жарияланды.
-
Бактериялық геномдардағы Т-ДНК және өсімдіктерде гендік өзгеріс
Бактериялық геномдардағы T-ДНҚ: Agrobacterium бактериясының өсімдіктерге ДНҚ-ны қалай жеткізетіні, Ti плазмидасы, және вир гендерінің ролі.
-
Интегрондар және ген кассеталары: бактериялардың эволюциялық бейімделу механизмі
Интегрондар бактериялардың геномдық адаптациясы, эволюциясы және антибиотиктерге төзімділіктің механизмдері. Ген кассеталары мен интеграза туралы ақпарат.
-
Гендік инженерияда қолданылатын құрал
Гендік инженерияда қолданылатын гендік тапанша – жасушаларға ДНК, РНҚ немесе белок енгізуге арналған құрал. Биологиялық баллистика арқылы жасуша генетикасын өзгертеді.
-
Адам ұрықтың бүйрек жасушаларынан алынған 293 жасушалар желісі
HEK 293 жасушалары: адам ұрықтық бүйрек тінінен алынған, 1977 ж. ашылған, зертханаларда қолданылатын маңызды жасуша линиясы. Биологиялық зерттеулерге арналған.
-
Транспозаза ферментісі және геномдағы орын ауыстыруы
Транспозаза ферменті – геномда жылжымалы элементтердің орнын өзгертуге қатысатын фермент. Тн3 транспозоны, мақұзымның генетикасы зерттеулері.
-
ДНҚ құрылымдары: құрамы, жасалуы және қолданылуы
ДНҚ құрылымы – жаңа генді жасушаға енгізу үшін қолданылатын вектордағы ДНҚ бөлігі. Көбейтілуі, экспрессиясы, жасалуы және жеткізілу әдістері туралы біліңіз.
-
ДНҚ тізбегіне ену мутациясы және геномдық инженерлік әдістері
ДНҚ мутациясы: инсерция – ДНҚ тізбегіне нуклеотидтердің қосылуы. Шағын және ірі инсерциялар, ДНҚ полимераза қателіктері, хромосомалық өзгерістер туралы біліңіз.
-
Клондалған қойлар: Поли мен Молли
Полли мен Молли – ересек соматикалық жасушадан клондалған тұңғыш трансгенді қойлар. Долли қойынан өзгешелігі – жаңа ген енгізілген жасуша қолданылды. 🐑🧬🔬
-
Екі гибридті скрининг: протеин-протеин және протеин-ДНК өзара әрекеттесуін анықтау әдісі
Екі гибридті скрининг – ақуыз-ақуыз, ақуыз-ДНК өзара әрекеттесуін анықтайтын молекулалық биология әдісі. Жаңа зерттеулерге көмектеседі!
-
Кеңірген қайталама ДНК және эволюцияның үдеуі
Эукариот геномдарындағы ұсырасатын қайталама ДНК, геном бойынша шашыраңқы орналасқан. Ретротранспозондар геномның 25-40% құрайды, жаңа гендердің эволюциясына көмектеседі.
-
ДНҚ-ға жаңа ген енгізуін тексеру маркерлері
Маркерлік гендер: ДНК-ға сәтті енгізілгендігін тексеру, танымдық топтарды анықтау, таңдаулы маркерлер, метагеномика, филогенетика. Биологиялық зерттеулерде маңызды.
-
Минихромосомалар: Құрылысы, қолданылуы және генетикалық инженериядағы мүмкіндіктері
Минихромосома – өте кішкентай, автономды репликацияланатын хромосома. Генінженерия арқылы жасалады, жасуша бөлінуінде маңызды рөл атқарады.
-
Эукариоттардағы гибридтік дисгенезді тудыратын транспозабельді элементтер (P элементтері)
P элементтері – эукариоттардағы гибридтік дисгенезді тудыратын жылдам жылжымалы генетикалық элементтер. Drosophila-да ашылған, мұралық қасиеттерге әсер етеді.
-
Жасушалардың сыртқы ДНК-ны қабылдау арқылы өз геномдарын өзгерту қабілеті
Бактериялардың ДНК-ны сырттан қабылдау қабілеті – трансформация. Жаңа генетикалық материалды алу арқылы тез бейімделуге және ДНК жөндеуге мүмкіндік береді.
-
Жасушалық бөлімшелердегі белоктарды анықтау үшін GFP cDNA жобасы
Жасыл флуоресценттік протеин (GFP) кДНК жобасы – эукариотикалық жасушалардың ішкі құрылымдарын зерттеу, деректер базасы, биоинформатикалық талдау.🔬🧬
-
Трансгендерлік және гендік модификациялау: мақсаты мен қауіптері
Трансген – бұл бір организмнен екіншісіне ауыстырылған ген. Ол организмнің қасиеттерін өзгертеді, ДНК құрамын әсер етеді. Биотехнология, генетика.
-
Хромосомадан тыс ДНК және оның түрлері
Жасушадағы хромосомадан тыс ДНК (ecDNA) – плазмидалар мен митохондрияларда кездесетін генетикалық материал. Митохондрияның ДНК-сы бактериялық тегін көрсетеді.
-
Tn10 транспозонының құрылымы, механизмі және қасиеттері
Tn10 – ДНК-да өзін-өзі жылжыта алатын транспозабельді элемент. Оның қызметі, механизмі, транспозаза ферменті және ДНК тізбегіне әсері туралы біліңіз.
-
Жасуша ДНҚ-сының нақты орнында рекомбинациялау технологиясы
Cre Lox рекомбинациясы – ДНК-ны нақты жасушаларда өзгертуге мүмкіндік беретін технология. Нейроғылымда миды зерттеуге көмектеседі. Тәжірибелік егеуқырлар үшін маңызды!
-
Жасуша геномын өңдеуге арналған сайтқа тәуелді рекомбинация технологиялары
Жаңа гендік инженерия технологиялары: рекомбиназа ферменттері ДНК-ны өзгертеді. Мутацияларды дамыту кезеңіне & жасуша түрлеріне қадамымен енгізуге мүмкіндік береді.
-
Cre рекомбиназасы: генетикалық рекомбинация ферментінің қасиеттері мен қолданылуы
Cre recombinase ферменті – P1 бактериофагынан алынған, ДНК рекомбинациясын катализдеуге арналған. LoxP сайттарындағы тиімді рекомбинация механизмі.
-
Ген кассеталар: құрамы, қасиеттері және эволюциялық маңызы
Генді кассета – бактериялар геномындағы жылжымалы генетикалық элемент. Антибиотиктерге төзімділік гендерін тасымалдайды, горизонтальды гендер алмасуға қатысады.
-
DNA shuffling
-
Recombineering
-
GUS reporter system
-
Exon shuffling