Кіріспе

Орыс клоуны (1900–1974)
Коко клоунын жасаған цирк артисі.

1908 жылы Николай, «қашып циркке қосылды», – делінген. Ол Белоруссияның Витебск қаласына дейін 300 миль қашықтықта пойызбен жүріп, цирк иесіне жұмыс беруге көндірді. Директор оның әңгімесіне сене келіп, коммунистік революциядан кейін Кеңес Одағының цирк жұлдызы атанған клоун және акробат Виталий Лазаренконың қамқорлығына тапсырды. Николай әкесін цирк мансабын жалғастыруға көндіріп, төрт жыл бойы Труцци Рудольфоның (1860–1936) – Италиядан шыққан ұлы, атақты орыс цирк әулетінің негізін қалаушы Труцци Максимилианоның ұлына шәкірт болды. Труццимен бірге Николай акробатика, трапеция, атпен жүру және цирк өнерінің негіздерін үйренді. Орыстар лақап аттарды жақсы көреді, Труцци Николайды «кошка» (мысық) деген сөздің кішітелімінен шыққан Кокишка деп атады, ол уақыт өте Коко деп қысқартылды және Николай Ұлыбританияға келген кезде Коко деп аударылды. 1915 жылы Николай Полаков Император армиясына алынды. Азамат соғысы кезінде Қызыл Армияға шақырылып, қашып құтылды, бірақ Ақ Армия оны қайтадан шақырып, монғолдық көшпенді артистер тобындағы қыз ретінде маскировкаланып, қайтадан қашып кетті. Саяси жағдай тұрақтанғаннан кейін ол цирктегі жұмысына оралды. 1919 жылы Николай Ригада Валентина Новиковамен (1901–1983) танысты, сол жылдың маусым айында олар үйленді және алты балалары болды: Хелен, Майкл (1923–2009), Надя, Саша, Ольга және Тамара. 1920 жылы жаңадан құрылған (1919 жылы) Кеңес мемлекеттік цирк ұйымында жұмыс істеді және Кеңес Одағында бір цирк ғимаратынан екіншісіне саяхат жасады. 1926 жылы Литвада орналасқан жиырмадан тұратын шағын, бірақ жандағы цирк ұжымын құрды. 1929 жылы Николай Буш циркінде өнер көрсетті (Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын кеңес артистеріне Батыс Еуропада жұмыс істеуге рұқсат етілді). Берлинде (Карл Груннің Карл Цукмайердің «Катарина Кни» пьесасының фильмдік нұсқасында эпизодтық рөлде түсті). Екінші дүниежүзілік соғыста Британ армиясының көмекші әскери пионер корпусында қызмет етті. Бертрам Миллс циркімен көп жылдар бойы өнер көрсетті. Оның клоундық бейнесінде теледидар көрермендерінің сүйіспеншілігіне бөленген екі ерекшелік бар еді: оның 58-ші өлшемдегі аяқ киімдері және орта бөлігінде шаршаулары бар шашы, ол таңғалған кезде көтерілуге мүмкіндік берді. Ол Клоунның Даңқ залының мүшесі. 1929 жылдың 21 желтоқсанынан 1930 жылдың 18 қаңтарына дейін Николай алғаш рет Манчестердегі Бертрам Миллс циркінде өнер көрсетті. 1933–1934 жылдары Коконың Миллспен келісімшарты ұзартылды, Олимпиаданың Рождестволық маусымынан кейін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Николай ENSA (Entertainments National Service Association) мүшесі ретінде әскерлерді көңілдестірді. 1942 жылы Коко мен Майкл Блэкпул Тауэр циркінде Пасха және жазғы бағдарламаларға қатысты. 1946 жылы Бертрам Миллс циркі қайта ашылды және Коко оралды. Ол 1964 жылдың қазан айында гастрольдік шоудың жабылуына дейін әр жазғы маусымда гастрольде болды. 1947–1948 және 1966–1967 жылдары Миллспен бірге Лондондағы Олимпиадада өнер көрсетті (Рождестволық шоу). 1949 жылдың 21 қазанында Николай мен Валентина британдық азаматтығына ие болды. 1957 жылдың сәуір айында Челмсфордтағы қойылым кезінде Николайды «дүниедегі жалғыз автокөлік құралы» Кам басқарған көлік қағып, жарақат алды. 1959 жылы ауыр жол апатына ұшырап, балалардың жол қауіпсіздігі туралы хабардар болуына ықпал етті. Алайда, сонымен бірге ол 1960-шы жылдардың ортасында циркте жұмыс істеуді жалғастырды, аугуст костюміне киініп, рингте отырып бағдарламаларды сатты. 1962 жылы ол «Бұл сіздің өміріңіз» (This Is Your Life) бағдарламасының кейіпкері болды, Олимпиадада (Лондон) Эамонн Эндрюс оны күтпеген жерден таңқалдырды. 1963 жылы Desert Island Discs бағдарламасында Рой Пломлимен сұхбаттасты. 1973 жылы Робертс бауырлары циркімен гастрольде болғаннан кейін цирк әлеміне қайта оралды. 1974 жылдың 25 қыркүйегінде Полиаков қысқа сырқаттан кейін Питерборо ауруханасында қайтыс болды және Англияның Нортгемптоншир графтығындағы Сент-Мэри Вуднеутон шіркеуінің бақшасында жерленді. 1974 жылдың 29 қарашасында Лондонның Сент-Полс шіркеуінде еске алу рәсімі өтті.

Мәдениет

Техникалық тұрғыдан алғанда, Коко – Аугуст, яғни әрдайым су шамышылып, креммен жабылатын ақымақ кейіпкер. Аугуст көбінесе ақ жүзді, епті клоунмен бірге жұмыс істейді, ол одан әрқашан басымдық танытады.

Құрметтер

Полиаков еврей экс-әскерилері мен әйелдер қауымдастығының құрметті мүшесі етіп тағайындалды. 1963 жылы Королева Елизавета II осы қызметі үшін оны Британ империясының ең жоғары орденінің офицері (OBE) дәрежесіне көтерді.

Мұра

Оның үлкен ұлы Майкл, көп жылдар бойы циркте "Бас клоун", көп еліктелген "көпіршікті әзіл" аттракционының авторы, сондай-ақ 1960 жылдан кейінгі Рональд Макдональдты жасаған клоун, ол кезде "Коко" есімін қолданып жүрді. Майкл 17 жасында "Кокос" және оның әпкесі Хелен "Кокотина" есімдерімен рингте алғаш рет өнер көрсетті ("кокос" испан тілінде күлімсіреген бетті білдіреді және оның қабығындағы үш белгісіне байланысты кокосқа қолданылды). Майклдың Коко клоуны 1991 жылы Халықаралық клоунның Даңқ залына енгізілді. Майклдан басқа, Полиаковтың әйелі Валентинамен бес баласы болды: Хелен, Надя, Саша, Ольга және Тамара. Тамара күйеуі Әли Хасанимен бірге Ұлыбританияда жануарларды пайдаланбайтын алғашқы цирктің негізін қалады.