Америкалық астроном Фрэнк Келли Эдмондсонның өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Франк Келли Эдмондсон (1 тамыз 1912 – 8 желтоқсан 2008) – американдық астроном.

Өмір және мансап

Эдмондсон Висконсин штатының Милуоки қаласында дүниеге келді және Индиана штатының Сеймур қаласында өсті. 1933 жылы Индиана университетін бітірді және Аризона штатының Флагстафф қаласындағы Лоуэлл обсерваториясында жұмыс істеуге стипендия алды, онда ол 1935 жылға дейін Плутон планетасын ашқан Клайд Томбоның бақылауға көмектесушісі болып жұмыс істеді. 1937 жылы Гарвард университетінде Барт Бок жетекшілігімен философия докторы дәрежесін алғаннан кейін, Эдмондсон Индиана университетіне астрономия кафедрасының оқытушысы ретінде оралды. 1944 жылы ол кафедра меңгерушісі болды және 1978 жылға дейін осы қызметте болды. Эдмондсонның ертегі жетістіктерінің бірі – Индиана астероид бағдарламасын құру, бұл бағдарлама екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүйелі бақылаулар тоқтатылғанда «жоғалған» астероидтарды табуға арналған фотографиялық бағдарлама болды. Ол сонымен қатар Индиана штатының Бруклин қаласына жақын орналасқан жеке меншік Гёте Линк обсерваториясын Индиана университетіне беру туралы келіссөздер жүргізді. Гёте Линк обсерваториясындағы 10 дюймдік астрографиялық камерамен астероид орбиталарын зерттеу үшін шамамен 7000 фотопластинка түсірілді. Бұл пластинкалар қазір Лоуэлл обсерваториясында сақтаулы. Эдмондсон жұлдыздар кинематикасы, галактика құрылымы, астероидтар астрометриясы және астрономия тарихы саласындағы зерттеулермен қатар, 1956–1957 жылдары Ұлттық ғылым қорының астрономия бағдарламасының директоры, 1954–1975 жылдары Америка астрономиялық қоғамының қазынашысы және доктор Альфред Кинсидің адамдардың жыныстық қатынасы туралы зерттеулері кезінде статистикалық кеңесшісі болды. Ол сонымен қатар Аризонадағы Китт Пик Ұлттық обсерваториясын, Чилидегі Серро Тололо Америкааралық обсерваториясын және Нью-Мексикодағы Ұлттық Күн обсерваториясын қамтитын Ұлттық оптикалық астрономия обсерваториясының дамуы мен орналасуын анықтауға кеңес берді. Ол Астрономиядағы зерттеулер жөніндегі университеттер қауымдастығын (AURA) құруға да белсенді түрде қатысты, бұл 38 АҚШ астрономиялық мекемесі мен жеті шетелдік серіктес ұйымдардан тұратын консорциум, ол үш обсерваторияны және Хаббл ғарыш телескобымен зерттеулерді басқаратын Ғарыш телескобы ғылыми институтын басқарады. Ол 1962–1965 жылдары AURA президенті болды. Ол Халықаралық астрономиялық одақтың Кіші планеталар комиссиясының мүшесі болды және 1970–1973 жылдары оның президенті болды. Ол 1963–1964 жылдары МАО-ның АҚШ Ұлттық комитетінің төрағасы болды. 1983 жылы Индиана университетінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Эдмондсон өзін AURA және Индиана университетінің астрономия кафедрасының тарихын құрастыруға арнады. 1761 Эдмондсон астероиды оның құрметіне аталған.

Edmondson was born in Milwaukee, Wisconsin and grew up in Seymour, Indiana. He graduated from Indiana University in 1933 and received a fellowship to work at Lowell Observatory in Flagstaff, Arizona, where he stayed until 1935, working as an observing assistant to Clyde Tombaugh, discoverer of the dwarf planet Pluto. After earning his Ph. D. under the direction of Bart Bok at Harvard University in 1937, Edmondson returned to Indiana University as a faculty member in the department of astronomy. In 1944, he became the department's chair, a position he held until 1978. An early accomplishment of Edmondson's was the creation of the Indiana Asteroid Program, a photographic program to locate asteroids that were "lost" when systematic observations were interrupted by World War II. He also negotiated the donation of the privately owned Goethe Link Observatory near Brooklyn, Indiana to Indiana University. Nearly 7000 photographic plates for asteroid orbit studies were taken with a 10 inch astrographic camera at the Goethe Link Observatory. These plates are now archived at Lowell Observatory. In addition to pursuing studies in stellar kinematics, galactic structure, asteroid astrometry and the history of astronomy, Edmondson served as Program Director for Astronomy of the National Science Foundation (1956–1957), treasurer of the American Astronomical Society (1954–1975) and statistical advisor to Dr. Alfred Kinsey during his studies of human sexuality. He also advised in the development and site selection of the National Optical Astronomy Observatories, which include the Kitt Peak National Observatory in Arizona, the Cerro Tololo Inter American Observatory in Chile and the National Solar Observatory in New Mexico. He was also instrumental in creating the Association of Universities for Research in Astronomy (AURA), a consortium of 38 U. S. astronomical institutions and seven foreign affiliates, that manages the three observatories plus the Space Telescope Science Institute which directs research with the Hubble Space Telescope. He was AURA's president from 1962 to 1965. He was a member of the Minor Planet Commission of the International Astronomical Union (IAU), and was its president from 1970 to 1973. He chaired the United States National Committee of the IAU from 1963 to 1964. After his retirement from Indiana University in 1983, Edmondson devoted himself to compiling histories of AURA and the Indiana University astronomy department. The asteroid 1761 Edmondson is named for him.

Жеке өмір

1934 жылы Эдмондсон Эмма Маргарет Расселге (1914–1999), астроном Генри Норрис Расселдің ең кіші қызына үйленді. Олардың балалары – астроном Эдвард Олсонға үйленген Маргарет Эдмондсон Олсон және Фрэнк Эдмондсон-кіші.

Кітап

AURA және оның АҚШ Ұлттық обсерваториялары, Кембридж университеті баспасы, 1997.