Кіріспе
Американдық ойын шоуы
«Джекпот» (кейде «Джекпот!» деп те аталады) – Боб Стюарт өндірген американдық және канадалық телеойын шоуы. Шоуда қатысушылар ақша мен сыйлықтарды жеңіп алу үшін жұмбақтарды шешуге тырысады. «Джекпот» 1974 жылдың 7 қаңтарында NBC телеарнасында күндізгі бағдарламалардың бірі ретінде тұңғыш рет көрсетілді және 1975 жылдың 26 қыркүйегіне дейін эфирде болды. Шоу сол кезде Стюарт тұратын Нью-Йорк қаласында түсірілді, ал жүргізушісі – Джефф Эдвардс болды. 1985 жылы Стюарт АҚШ және Канадада көрсетілген қайта жандану үшін USA Network және Global Television Network компанияларымен бірікті. «Джекпоттың» осы нұсқасы 1985 жылдың 30 қыркүйегінен 1988 жылдың 30 желтоқсанына дейін USA және Global арналарында көрсетілді, ал продюсері – Майк Дароу болды. Канадалық «Джекпот» аяқталғаннан кейін Стюарт американдық синдикация үшін тағы бір жобаны жасады, бұл жолы Лос-Анджелес маңындағы Калифорния штатының Глендейл қаласында (Стюарт 1980 жылдардың басында сол жерге көшкен). Бұл жоба (атауында сұраныш белгісі бар жалғыз жоба) 1989 жылдың 18 қыркүйегінде Эдвардс жүргізушілігімен дебют жасады және синдикаторы банкрот болғаннан кейін 1990 жылдың 16 наурызында аяқталды. Алғашқы жобаны 1975 жылдың басына дейін Дон Пардо жарияласа, кейін Уэйн Хауэлл оны алмастырды, бұл Пардоның NBC ойын шоуындағы соңғы хабарлаушылық жұмысы болды (кейін 1975 жылы Пардо NBC-нің ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келген эскиздік комедиялық шоуы «Saturday Night Live»-да өзінің соңғы хабарлаушылық рөлін орындады). 1985 жылғы жобада хабарландыру міндеттерін Global хабарлаушылары Джон Харрис пен Кен Райан бөлісті, соңғысы USA/Global ынтымақтастығындағы «Bumper Stumpers» шоуының да хабарлаушысы болды. 1989 жылғы жобада Джонни Гилберт пен Джон Харлан хабарландыру міндеттерін бөлісті. «Джекпоттың» ойын элементтері кейінірек GSN арнасының түпнұсқалық ойын шоуы «Hollywood Showdown»-да қолданылды. Оның продюсері Сэнди Стюарт (Джекпоттың ұлы!) 1980 жылдары әкесімен бірге продюсерлік серіктес болды.
Ойын процесі
Он алты қатысушы бір апта бойы жарысқа түсті, олардың бірі «Төбедегі патша/патшайым» атанды, ол сахнаның сол жағындағы дөңгелек тұғырда тұрды. Қалған он бес қатысушы, 1-ден 15-ке дейін нөмірленген, үш қабатты трибуналарда отырды. Әрқайсысының ішінде жұмбақ пен әртүрлі ақша сомасы немесе «Джекпот жұмбағы» бар арнайы әмиян болды. Патша/патшайым бір нөмірді таңдайды, ал сол нөмірді таңдаған қатысушы осы қатысушыдан жұмбақ сұрайды. Егер дұрыс жауап берілсе, Төбедегі патша/патшайым нөмірлерді таңдауын жалғастырады; егер дұрыс жауап берілмесе, екі қатысушы орындарын ауыстырады, оны/оны жаңылыстырған қатысушы жаңа патша/патшайым атанды. Көптеген жұмбақтардың құны ақшамен белгіленген, ол Джекпотқа қосылады. Әр ойынның бір қатысушысы «Джекпот жұмбағын» ұстады, бұл оған дұрыс жауап берген жағдайда Джекпотты патша/патшайыммен бөлісуге мүмкіндік берді. Басты мақсаттың бірі – «Супер Джекпот», жеке ақшалай сыйлық. Әр ойынның басында компьютер кездейсоқ түрде үш таңбалы «Мақсатты сан» таңдайды, ол әрқашан 0 немесе 5 цифрымен аяқталады. Егер Джекпот сомасының соңғы үш цифры кез келген уақытта Мақсатты санмен сәйкес келсе, патша/патшайым таңдалған қатысушымен Супер Джекпотты бөлісе алады, бұл үшін қатысушының ұстаған жұмбағына немесе жүргізушінің қойған арнайы жұмбағына дұрыс жауап беру керек. Ережеге немесе жағдайға байланысты, патша/патшайым Джекпот жұмбағын ұстаған қатысушыдан отырып, ойынды жалғастыруын сұрай алады, бонусты табу, Джекпотты арттыру және/немесе Супер Джекпот үшін ойнау ниетімен.
Арнайы жұмбақтар
Осы жұмбақтардың кез келгеніне дұрыс жауап ойынға келесідей әсер етті. Double Dollars (Syndicated) – барлық джекпотты екі есеге арттырды. Instant Target Match (Syndicated) – джекпотқа, оның соңғы үш таңбасы мақсатты көрсеткішпен сәйкес келуі үшін жеткілікті сомада ақша қосылды. Содан кейін Король/Ханыша мен Жұмбақшыға Супер джекпотты жеңу мүмкіндігі берілді. Бонус жүлдесі (барлығы) – Корольге/Ханышаға жүлде берілді. Return Trip (АҚШ/Syndicated) – Жұмбақшы мен Король/Ханыша келесі аптаның эпизодтарына қатысуға мүмкіндік алды. Super Jackpot Wildcard (NBC) – Жұмбақшы мен Корольге/Ханышаға Супер джекпотты жеңу мүмкіндігі берілді, бірақ джекпоттың мөлшері өзгеріссіз қалды.
Канадалық-АҚШ желісі (19851988)
Табысқыштар мен Нысаналы нөмір қайта келді, бірақ көбейтуші болған жоқ; Супер Джекпот кездейсоқ түрде белгіленді, $100-дық қадаммен $4,000-нан $9,900-ға дейін. Бұл серияда бөлек Супер Джекпот жұмбағы болған жоқ. Егер жұмбақтың жауабы мақсатқа сәйкес келсе, екі қатысушы да дұрыс жауап берген жағдайда Супер Джекпотты жеңіп алатын болды. Әр ойын үшін Джекпот $100-дан басталып, жұмбақтардың құны $50-ден $300-ға дейін (қайта $5-тық қадаммен) бағаланды. Сонымен қатар, егер Джекпот жұмбағы соңғы қатысушыға дейін табылмайтын болса, Джекпотқа қосымша $1,000 қосылатын болды. Джекпот жұмбағы табылғаннан кейін және оған жауап беруге тырысқаннан кейін, «Төбедегі патша/патшайым» және Джекпот жұмбағын тапқан қатысушы, жұмбақтың жауабына қарамастан, орындарын ауыстыратын болды. Екінші маусымнан бастап, барлық он бес жұмбаққа қатесіз жауап берген кез келген қатысушы жаңа автомобиль жеңіп алатын болды. Сондай-ақ, "$10,000 Riddler Contest" жарысы қосылды, онда 10 апта ішінде бір аптада ең көп жұмбаққа дұрыс жауап берген қатысушы $10,000 бонус жеңіп алатын болды, ал тең түскен жағдайда жүлде ақша бөлісілетін болды. Екінші маусымның соңғы алты аптасында ұқсас жарыс өткізіліп, бір аптада ең көп дұрыс жауап берген қатысушыға демалысқа саяхат және $1,000 ақшалай сыйлық берілді. Соңғы маусымда "$50,000 жұмбақ" жарысы ұйымдастырылды. Шоуда қолданылған басқа жұмбақтарға қарағанда әлдеқайда қиын болған осы белгіленген жұмбақтардың біреуін тауып, жауап берген барлық қатысушылар маусым соңында $50,000 ақшалай сыйлықты тең бөлісіп алатын болды.
Синдикатталған (1989-1990)
Бұл нұсқада жұмбақтың құны тек дұрыс жауап берілген жағдайда ғана Джекпотқа қосылды. Сонымен қатар, Супер Джекпот жұмбағы қайтадан пайда болды, бірақ енді Джекпот сомасын мақсатты санға жеткізген жұмбақты сұраған Патша/Королева немесе көрермендер қатарынан бір адам жауап бере алатын болды. Көрермендер қатарынан қатысушы бірінші болып жауап беруге тырысады, егер жауабы дұрыс болмаса, Патша/Королева жауап береді; кейіннен бұл ереже өзгеріп, бірінші жауап бергеннен бір ғана жауап қабылданатын болды. Егер екі қатысушының біреуі дұрыс жауап берсе, олар екеуі де Супер Джекпотты бөліседі. Сондай-ақ, егер Патша мен Королева он бес жұмбақтың бәріне қатесіз жауап берсе, Джекпотқа 1000 доллар қосылады. Ақырында, осы нұсқадағы Супер Джекпот 10 000 доллардан 25 000 долларға дейін (500 долларлық қадамдармен), ал жұмбақтардың құны 50 доллардан 200 долларға дейін (қайтадан 5 долларлық қадамдармен) болды.
NBC (1974 1975)
Желідегі күндізгі бағдарламалардың басшысы Лин Болен «Джекпот» ойынын шығыс уақыты бойынша сағат 12:00-де (Орталық уақыт бойынша 11:00), яғни құрметті «Jeopardy!» сегіз жылдай көрсетілген уақытқа орналастырды. «Jeopardy!» әдетте күндізгі теледидар тамашаламайтын көрермендерді, мысалы, бизнесмендер мен колледж студенттерін, негізінен интеллектуалды түрде қиын ойынға тартып алды; олар көбінесе үйде емес, мейрамханаларда, колледж студенттері орталықтарында немесе барларда түскі ас ішкенде теледидардан тамашалайтын. «Jeopardy!» сағат 10:30/9:30-ға көшкенде көрермендердің азаюына себеп болар еді, бірақ дәстүрлі әйел аудиториясына бағытталған «Джекпот» оны толықтыра алмады. «Джекпот» жоғарыда аталған «Jeopardy!» және «Baffle» ойындарымен бірге кестеде «The Who, What, or Where Game» ойынын ығыстырып шығарды. CBS телеарнасының жастарға арналған «Жас және бейжайлар» сериалының үлкен танымалдылығы «Jeopardy!» көрермендерінің азаюына әкелді, ал жаңа шоу бұл рейтингтік мәселелерді мұра етті. Дегенмен, «Джекпот» 1974 жыл бойында лайықты рейтингтерді жинады; CBS телеарнасындағы соңғы айында (бірақ мамыр айында ABC телеарнасына көшкенге дейін, ол сәтті шоуға айналды) оның бауырлас шоуы «The $10,000 Pyramid»-дан да жақсы перспективаға ие болған сияқты көрінді. Бірақ 1975 жылдың басында «Y&R» күндізгі Nielsen тізіміндегі топ-ондыққа енді. Эдвардс «Джекпот» ойынын жүргізгенде, Чак Баррис өндірген «Treasure Hunt» ойын шоуын да жүргізді. «Джекпот» Нью-Йорк қаласында, ал «Treasure Hunt» Лос-Анджелесте түсірілді. Эдвардс бір уақытта бірнеше ойын шоуын жүргізген алғашқылардың бірі ғана емес, сонымен қатар екі жағалауда жұмыс істеген алғашқылардың бірі болды, бұл практика болашақта атақты адамдар үшін кеңінен таралды.
Эпизодтың жағдайы
NBC: Жеңілдетуші Джефф Эдвардс хабарлағандай, сол заманғы телеарналардың қағидаларына сәйкес, дерлік барлық эпизодтар жойылған. Қазіргі таңда үш эпизодтың ғана бар екені белгілі: 1974 жылдың 10 қаңтарындағы төртінші эпизод, 1975 жылдың 3 қаңтарындағы эпизод (онда $38,750 Super Jackpot жеңісі тіркелді) және 1975 жылдың 26 қыркүйегіндегі финал. 1974 жылдың 10 қаңтарындағы эпизод пен финал аудио форматта сақталған. АҚШ/синдикатталған: Екі трансляция да толыққанды сақталған және GSN арнасында көрсетілген.