Кіріспе
Америкалық, құлдыраған жер асты газеті
Los Angeles Free Press, сондай-ақ "Freep" деп аталатын газет, 1960 жылдардың жер асты газеттерінің біріншісі және әрі ең ірісі деп жиі айтылады. Freep 1964 жылы Арт Кункин құрды, ол 1971 жылға дейін баспагер болып, ал 1973 жылдың маусымына дейін бас редактор болып қызмет етті. Газет 1978 жылы жабылды. Кейіннен бірнеше рет қайта жандандыруға тырысты, бірақ бәрі сәтсіз аяқталды.
Шолу
Ол құрылғаннан бастап Лос-Анджелес "Free Press" өзін жеке бостандықтың жақтаушысы ретінде қарастырды. Газет өзінің радикалды саясатымен ерекшеленді, ал 1960 жылдардың ортасында мұндай көзқарастар басылымға сирек түсер еді. "The Freep" 1960 және 1970 жылдардағы маңызды тарихи мәселелер туралы, сондай-ақ оларды қалыптастырған адамдар – Чикаго жетілігі, Тимоти Лири, Аллен Гинзберг және Эбби Хоффман туралы жазды және көбінесе тікелей қатысты. Атақты және жағымсыз танылған адамдар Лос-Анджелес еркін баспасөзіне жүрек жайлы ашылды, Боб Диланнан бастап, "Қара пантералар" тобынан, Джим Моррисоннан, Айсберг Слимге дейін. Газет полицияның қатыгездігі туралы және оған қарсы тұрақты түрде хабарлап, журналист Рубен Салазардың қазасы сияқты тақырыптарды қамтыды, тіпті есірткіге қарсы күресте жұмыс істейтін жасырын агенттердің есімдерін жариялады. Герт мұрағатының Грег Уильямс айтқандай: "Бұл L.A. Times тіпті үш метрлік сырғамен де тиіспейтін нәрсені ұсынуды бастаған алғашқы басылым болды. Олардың тек саяси көзқарасы ғана емес, сонымен қатар қара нәсілділер қауымдастығын, чикано қауымдастығын және ЛГБТ қауымдастығын түрлі жолдармен қолдады". (Бұл үкім кейіннен апелляциялық сотта күшін жойды.) Оның "The Fabulous Furry Freak Brothers" комикстері 1970 жылы тұрақты түрде жариялана бастады. Рон Коббтың жер асты саяси карикатуралары үнемі пайда болатын; 1969 жылдың қараша айында ол экология символын жасады – "Environment" және "Organism" сөздерінен алынған "E" және "O" әріптерінің үйлесімі – және оны "Freep"-те жариялады, содан кейін оны жалпыға қолжетімді етуге берді. "Look" журналы 1970 жылдың 21 сәуірінде шыққан санында осы символды туға енгізді, ол Экология туы деп аталды. Боби Лондонның "Dirty Duck" комиксі 1971 жылдың көктемінде "Freep"-те жарық көрді, ол Шелтонның "Fat Freddy's Cat" комиксінің астында орналасқан еді.
Тарату
Сөз бостандығы ережелерінің арқасында газет баспагерлері автоматтар сатып алып, оларды көше бұрыштарында тіреп, тікелей халыққа өз нөмірлерін сата алатын болды. Free Press редакторы Дон Кэмпбелл 125 долларға үш автомат сатып алып, оларды газеттермен толтырды. Ол түскен ақшаға тағы үш машина сатып алды. Кейіннен "Сойер Пресс" баспасын және Рон Коббпен жұмыс істеген синдикатты басқарған Пэт Вулли газеттерді өзінің дүкен клиенттеріне жеткізіп, Сансет Стриппен жүретін жүргізушілерге қолдан сататын. Адамдар Free Press үшін 25 цент төлеуге дайын болды, тіпті сол кезде оқырмандар Los Angeles Times сияқты басты күнделікті газеттерді он центке алуға болатын. Көшедегі шақыру: "Крип болма, Фрип ал!"
ықпал ету
1966 жылы Free Press Underground Press Syndicate-тің бес негіздеуші мүшесінің бірі болды, ол кейіннен АҚШ бойынша 600 қауымдық, студенттік және баламалы газеттер желісіне айналды. Джерри Фарбердің Калифорния мемлекеттік университеті студенттерінің жағдайы туралы "Студент – қара нәсілдідей" деген тұспалды эссесі 1967 жылы Free Press газетінде жарияланды; Underground Press Syndicate арқасында ол 500-ден астам подполье газетінде қайта басылып, 1969 жылы кітап ретінде шықты. 1967 жылғы жазда Free Press газеті 1967 жылғы Century City демонстрациясына, басқаша айтқанда "1967 жылғы Century City полиция тәртіпсіздіктеріне" арналған арнайы нөмірді шығарды, онда фотосуреттер мен куәгерлердің куәліктері жарияланды. 1970 жылдың басында Free Press үш апта бойы Мансонды мұқабаға шығарды, ал кейіннен Мансон өзі түрмеден газетке апталық баған жазды. (Соңынан Эд Сандерс Free Press үшін Мансон ісі туралы материалдар жариялады, олар "Отбасы" кітабының негізін құрады.) Осы кезде Лос-Анджелес Free Press өзінің гүлдену шыңына жетті, Кункин Лос-Анджелестегі үш Free Press кітап дүкені, типография, баспа компаниясы және кітап баспасы бар шағын баспа империясын басқарды.
1969-1970 жылдардағы төңкерістер және Кункин дәуірінің аяқталуы
Алайда, оның көзге көрінетін өркендеуіне қарамастан, бұл бизнес қызыл сияға батты. Газет кірісінің көбірек бөлігін секс жарнамаларынан алуға көшті және Кункин екі қымбат Мергенталер баспа машиналарын сатып алғаннан кейін қарызға ұшырады. 1969 жылдың қараша айында Free Press тілшісі Джерри Эпплбаум және Алекс Апостолидес сияқты бір топ қызметкерлер Кункинмен келіспеушіліктерге байланысты, өздерінің "Tuesday's Child" деп аталатын газетін құру үшін бірден кетіп қалды. Одан кейін, 1970 жылы Кункин қызметкерлерге арналған салық төлемін жасаудан бас тартқаннан кейін, газет Ішкі кіріс қызметі тарапынан тәркіленіп, уақытша жабылды. Бұл қарызға Лос-Анджелес округының ірі секс индустриясы баспагері Марвин Миллер қол қойды, ол газетте жарнама берді және Кункин бастапқы баспа машиналарын жоғалтқаннан кейін оның машиналарын пайдалануға рұқсат берді. 1971 жылы Кункин төлемді орындай алмады және несие алынып тасталды, соның нәтижесінде Миллер газеттің жаңа иесіне айналды. Кункин 1973 жылдың тамызында жұмыстан босатылғанға дейін редактор қызметін атқаруын жалғастырды. Осы кезде газетке үлес қосушылар мен жазушылар қатарында Джей Роберт Нэш, Чак Стоун, Николас фон Хоффман, Ральф Надер, Чарльз Буковски, Алисия Сандовал және И. Ф. Стоун болды. Алайда, LA Weekly News ұзаққа созылмады, тек үш-төрт нөмірінен кейін жабылды.
Кункиннен кейінгі дәуір
Газеттің жаңа иелері, New Way Enterprises, Free Press-ті "алғашқы қауымдық бағдарын қайта көрсету" үшін жаңартуға шешім қабылдады. Кункиннен кейін бірнеше адам кезекпен бас редактор болып жұмыс істеді. Осы кезде газеттің редакциялық және өндірістік тобы 15 адамнан тұрды, ал 25 серіктес авторлармен жұмыс істеді. The Free Press 1970-ші жылдардың соңына дейін жарық көрді, содан кейін оны Hustler журналының баспагері Ларри Флинт сатып алып, пайдасыз деп танып, көп ұзамай жапты. Газеттің соңғы баспагері/редакторы Джей Левин болды, кейіннен ол LA Weekly газетін құрды. The Free Press газетінің соңғы саны 1978 жылдың 3 сәуірінде жарық көрді.
1989 жыл
1989 жылы Лос-Анджелес округының тұрғыны Хосе Б. Вилория, кіші, М. Д., Лос-Анджелес еркін баспасөзін Калифорния штатының хатшысымен Калифорния акционерлік қоғамы ретінде тіркеді, компанияның бас кеңсесі Сан-Димас қаласында орналасқан. Бірақ 1992 жылы рұқсаттың мерзімі аяқталды және бұл жобадан ешқандай нәтиже шыққан жоқ.
1999 жылғы қайта жаңғыру
1998 жылы қарашадағы сайлаулардың ықпалымен Кункин "Тәуелсіз баспасөз" газетін қайта жаңғыртты. Бірақ бұл қайта жандану көп ұзаққа созылмады. Газет саясат және музыкаға арналған жеке сайттармен, сондай-ақ баспа басылымдарының «ұшып шығу» сияқты кездейсоқ шығуымен қайта жанданды – мысалы, ескертусіз Лос-Анджелестегі 100-ге жуық жерде, сондай-ақ Нью-Йорк, Вашингтон (Колумбия округі) және Атланта қалаларында таратылған кездегідей. Жаңа "Тәуелсіз баспасөз" газеті түпнұсқа газеттің көптеген тәуелсіз идеалдары мен нанымдарын сақтап қалды. Ол саясат, денсаулық (табиғи және/немесе тұтас денсаулық сақтау), руханият, әдебиет, БАҚ, тағам және қоғамдық мәселелерді қамтыды. "Лос-Анджелес тәуелсіз баспасөзі" әрқашан әлеуметтік өзгерістердің катализаторы болуды көздеді. Газет Ирак соғысына қарсы тұрды. Газеттің негізгі нанымы – есімдер мен орындар өзгергенімен, жеке құқықтарға және әділетсіз соғыс әрекеттеріне қатысты мәселелер Вьетнам соғысы кезеңіндегідей болып қала берді. Кейіннен "Тәуелсіз баспасөз" газеті Том Хейденге жеке өмірінде де, 18 жыл саясатта жұмыс істеген кезінде де белсенділік қызметі үшін өмір бойына жетістікке жеткені үшін марапаттады. Стивен М. Фингер 2006 жылдың соңында/2007 жылдың басында "The Los Angeles Free Press" газетінің баспагері болды. Фингер сонымен қатар газеттің маркетингтік бөлімшесі – AP&G компаниясына иелік етіп, оны басқарды. Жаңғыртылған Los Angeles Free Press 2007 жылы жұмылдырылды, бірақ Фингер LosAngelesFreePress.com веб-сайтын қолданыста ұстады, онда өткен басылымдардың мұрағаттары тарихи мақсатта және/немесе зерттеу үшін қолжетімді болды. Арт Кункин 2019 жылдың 30 сәуірінде 91 жасында Калифорния штатының Джошуа-Три қаласында қайтыс болды.
2020 жылы қайта жаңғыру
2020 жылы Стивен М. Фингер мен фотограф Зак Лоури Лос-Анджелес еркін баспасөзінің қағаз басылымын қайта жандандыруға тағы бір рет әрекеттенді; 2022 жылдың соңына қарай бұл әрекет те сәтсіз аяқталды.
Қызықты деректер
1968 жылы түсірілген комедиялық фильм «Мен сені жақсы көремін, Элис Б. Токлас» фильмінде Питер Селлерс қатаң мінезді заңгер рөлінде ойнайды, ол өзінің жолын өзгертіп, хиппиге айналады және «Free Press» басылымының көшірмелерін сатады. Лос-Анджелес «Free Press» газетінің соңғы саны Пол Шредердің 1979 жылғы «Хардкор» фильмінде көрсетілген, онда Джордж С. Скотттың Джейк Ван Дорн кейіпкері жоғалған қызын табу үшін порнофильмдер өндірушісі ретінде жарнама береді.
The final issue of the Los Angeles Free Press is featured in Paul Schrader's 1979 film, Hardcore, where George C. Scott's Jake Van Dorn character places an advertisement of himself as a porn producer in order to find his missing daughter.