Мексика қаласы және айналасындағы 60 муниципалитеттен тұратын ірі қалалық агломерация. Мексиканың экономикалық, саяси және мәдени орталығы. ЖІӨ $200 млрд.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексика қаласы төңірегіндегі қалалық агломерация
Conurbation centered around Mexico City
Үлкен Мексика қаласы – Мексика қаласы төңірегіндегі қалалық агломерация, ресми түрде Мексика алқабының (lang es) Метрополиялық аймағы деп аталады. Ол Мехико қаласының өзін және Мехико және Идальго штаттарының 60 жақын орналасқан муниципалитеттерін қамтиды. Мексика қаласының метрополиялық аймағы Мексиканың экономикалық, саяси және мәдени орталығы болып табылады. Соңғы жылдары отандық өндірістегі салыстырмалы маңыздылығы азайды, бірақ үшінші сектордың кеңеюі арқасында ел экономикасындағы үстем рөлін сақтап келеді. Аймақ Латын Америкасының қуатты аймақтарының бірі болып табылады, шамамен 200 миллиард долларлық ЖІӨ өсімін немесе аймақтық жиынтықтың 10 пайызын құрайды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Үлкен Мексика қаласында 21 804 515 адам тұрады, бұл Солтүстік Америкадағы ең ірі метрополиялық аймақ. Оның ауданы 15 000 км² құрайды және оны Мексика қаласы мегаполисін құрайтын басқа да жақын орналасқан метрополиялық аймақтардан бөліп тұратын таулы аймақтардың жұқа жолақтарымен қоршалған.
Greater Mexico City is the conurbation around Mexico City, officially called the Metropolitan Area of the Valley of Mexico (lang es). It encompasses Mexico City itself and 60 adjacent municipalities of the State of Mexico and Hidalgo. Mexico City's metropolitan area is the economic, political, and cultural hub of Mexico. In recent years it has reduced its relative importance in domestic manufacturing, but has kept its dominant role in the country’s economy thanks to an expansion of its tertiary activities. The area is also one of the powerhouse regions of Latin America, generating approximately $200 billion in GDP growth or 10 percent of the regional total. as of 2020, 21,804,515 people lived in Greater Mexico City, making it the largest metropolitan area in North America. Covering an area of , it is surrounded by thin strips of highlands separating it from other adjacent metropolitan areas, together with which it makes up the Mexico City megalopolis.
Анықтама
Мексикадағы конгломерация құбылысы салыстырмалы түрде жаңа, ол 1940 жылдары басталды. Мексика қаласы елдегі алғашқы метрополияға айналды, өйткені оның қалалық ядросы Федералдық округтің шекарасынан асып, Мексика штатындағы Наукалпан муниципалитетіне жетті. Осы күннен бастап Мексика қаласының өсіп келе жатқан конгломерациясының шектерін белгілеу үшін әртүрлі ұсыныстар жасалды және қала өсе берген сайын әртүрлі анықтамалар бейресми түрде қолданылды: 1950 мен 1980 жылдар аралығында конгломерация Мексика штатындағы ондаған муниципалитеттерге дейін кеңейді және халық саны үш есеге артты. Үлкен Мексика қаласының алғашқы ресми анықтамасы 2004 жылы жасалды. Ұлттық халық кеңесі (CONAPO), Ұлттық статистика және география институты (INEGI) және Әлеуметтік даму министрлігі (SEDESOL) бірлесіп Мексика қаласының 16 районы мен Мексика және Идальго штаттарындағы 59 муниципалитетті Мексика алқабының метрополиялық аймағы деп атады. Бұл анықтамамен 2005 жылдың 22 желтоқсанында Мексика қаласының және Мексика штатының үкіметтері де келісті. Келісімге сәйкес, қала құрылысы жобаларының көп бөлігі Метрополиялық комиссиялардың басқаруында болды. 2016 жылы қабылданған саяси реформалар нәтижесінде Мексика қаласы енді Федералдық округ ретінде танылмайды және мексикалық федерацияның құрамына кіретін қала, Одақтың биліктерінің орны және Мексиканың астанасы болып өзгерді. Мексика қаласы 16 районға бөлінген, олар ресми түрде demarcaciones territoriales деп аталады, бұл бұрынғы delegaciones-тің орнын басты.
The phenomenon of conurbation in Mexico is relatively recent, starting in the 1940s. Mexico City became the first metropolitan area in the country when its urban core spread beyond the borders of the Federal District into the municipality of Naucalpan in the State of Mexico. From that date, there have been different proposals to establish the limits of the growing conurbation of Mexico City, and different definitions were used unofficially as the city continued to grow: between 1950 and 1980, the conurbation extended to dozens of municipalities in the State of Mexico and the population trebled. The first official definition of Greater Mexico City was coined in 2004. A joint effort between the National Population Council (CONAPO), the National Institute of Statistics and Geography (INEGI) and the Ministry of Social Development (SEDESOL) named the 16 boroughs of Mexico City and 59 municipalities in the State of Mexico and Hidalgo as the Metropolitan Area of the Valley of Mexico. This definition was also agreed by the government of Mexico City and the government of the State of Mexico on December 22, 2005. As per the agreement, most urban planning projects were to be administered by Metropolitan Commissions. As a result of the Political Reforms enacted in 2016, Mexico City is no longer designated as a Federal District and became a city, a member entity of the Mexican federation, seat of the Powers of the Union and the capital of Mexico. Mexico City is divided in 16 boroughs, officially called demarcaciones territoriales, substituting the old delegaciones.
Хидальго
Муниципалитет Халық саны (2020) Халық саны (2010) Өзгеріс Жер аумағы Халық тығыздығы (2020) км² шаршы миль Тизаюка Идальго 76.7
Municipality Population(2020) Population(2010) Change Land area Population density(2020) km2 sq mi Tizayuca Hidalgo76.7
Мексика штаты
МуниципалитетХалқы (2020)Халқы (2010)ӨзгерісЖер ауданыХалық тығыздығы (2020)км²миль²АколманАмекамекаАпаскоАтенкоАтизапан де СаарагосаАтлаутлаАксапускоАяпангоЧалкоЧиаутлаЧиколоапанЧиконкуакЧималхуаканКоакалькоКокотитланКойотепекКуаутитланКуаутитлан ИзкаллиЭкатепекЭкатцингоУэуэтокаУэйпостлаУиксикилуканИсидро ФабелаИкстапалукаЖалтенкоЖилотсингоЮчитепекЛа ПасМелчор ОкампоНаукальпанНекстлальпанНесауалкойотльНиколас РомероНопальтепекОтумбаОзумбаПапалотлаСан Мартин де лас ПирамидесТекамакТемаматлаТемаскальпаТенанго дель АйреТеолоюканТеотиуаканТепетлаостокстепеликспаТепотсосланТекискиакТескокоТесоюкаТлалманалкоТлальнепантла де БасТонанитлаТултепекТултитланВалье де ЧалкоВилья дель КарбонСумпангоМексика штаты6925.0
MunicipalityPopulation(2020)Population(2010)ChangeLand areaPopulation density(2020)km2sq miAcolmanAmecamecaApaxcoAtencoAtizapán de ZaragozaAtlautlaAxapuscoAyapangoChalcoChiautlaChicoloapanChiconcuacChimalhuacánCoacalcoCocotitlánCoyotepecCuautitlánCuautitlán IzcalliEcatepecEcatzingoHuehuetocaHueypoxtlaHuixquilucanIsidro FabelaIxtapalucaJaltencoJilotzingoJuchitepecLa PazMelchor OcampoNaucalpanNextlalpanNezahualcóyotlNicolás RomeroNopaltepecOtumbaOzumbaPapalotlaSan Martín de las PirámidesTecámacTemamatlaTemascalapaTenango del AireTeoloyucanTeotihuacánTepetlaoxtocTepetlixpaTepotzotlánTequixquiacTexcocoTezoyucaTlalmanalcoTlalnepantla de BazTonanitlaTultepecTultitlánValle de ChalcoVilla del CarbónZumpango State of Mexico6925.0
География және қоршаған орта
Үлкен Мексика қаласы Мексика алқабында, сонымен қатар Анахуак алқабы деп аталады, 9,560 км² (3,691 шаршы миль) аумақты алып жатқан алқап, теңіз деңгейінен орташа 2,240 м (7,349 фут) биіктікте орналасқан. Бастапқыда, өзара байланысқан көлдер жүйесі алқаптың үлкен бөлігін жабады, олардың ішіндегі ең ірісі – Теккоко көлі. Мексика қаласы көлдің ортасындағы Теночтитлан аралында салынған. Ацтек империясын жаулап алу кезінде, қаланы жиі болатын су тасқынынан қорғаған бөгеттер қиратылып, отарлаушы билік көл суын құрғатуға көшкен, ол көбінесе саяз болған. 1900 жылы президент Порфирио Диас аңғардың су бұру жүйесін іске қосты, ол аңғардағы су қоймаларының өсуіне кедергі келтіріп (және су тасқынын болдырмайтын) жұмыс істейді. Осылайша, Мексика алқабының су алабы жасанды түрде Моктесума өзенінің алабымен біріктірілді, ол Пануко өзеніне жалғасады. Көлдер жүйесінің соңғы қалдықтары Ксочимилко және Тлахуак аудандарында, сондай-ақ Атенко муниципалитетінде сақталған. Мексика алқабының барлық төрт жағынан таулармен қоршалған, солтүстікте ғана бір кішкентай ашық жер бар, ол қаланың шығарындыларын тоқтатып тұрады. Алаптың оңтүстік бөлігіндегі таулар теңіз деңгейінен 3,952 м биіктікке жетеді, ал шығысындағы жанартаулар 5,000 м-ден астам биіктікке көтеріледі. Аймақ антициклондық жүйелердің ықпалында болады, нәтижесінде әлсіз желдер пайда болады, ол жиналған ауа ластағыштарының таралуына мүмкіндік бермейді, олар Үлкен Мексика қаласындағы 50,000 өнеркәсіптік кәсіпорын мен жолдарында және тас жолдарында қозғалатын 4 миллион көлік құралынан шығады. Үлкен Мексика қаласының барлық муниципалитеттерінде бірнеше экологиялық бағдарламалар іске асырылуда. Олардың бірі – Hoy No Circula (ағылшын тілінде "Автомобильсіз бір күн") бағдарламасы, онда белгілі бір күндері тіркеу нөмірінің соңғы сандарына қарай кейбір көліктердің қозғалысына тыйым салынады, мақсаты – ластану мен жол ағдымын азайту. Бағдарлама көліктерді тіркеу нөмірінің соңғы цифрлары бойынша топтастырады және әр жұмыс күнінде Hoy no circula бағдарламасына сәйкес келетін екі цифрдің біріне ие көліктердің қозғалысына тыйым салынады. Мысалы, жұма күні тіркеу нөмірі 9 немесе 0-ге аяқталатын көліктер жүрмейді. Бұл бағдарлама әлеуметтік наразылық тудырды, себебі оның салдарынан отбасылар қосымша көліктер сатып алады: жоғары кірісті отбасылар үшін жаңа көліктер, ал төмен кірісті отбасылар үшін өте ескі және арзан – демек, ластаушы – көліктер. Сонымен қатар, жаңа көліктер бағдарламаның талаптарынан босатылады, өйткені олар қатаң ластануды азайту жабдықтарымен жабдықталған, бұл жаңа көліктердің сатылымын арттыру үшін автоөндірушілер тарапынан қолдау тапқан қадам. Басқа экологиялық бағдарламаларға IMECA (Índice Metropolitano de la Calidad del Aire, "Ауа сапасының метрополитен индексі") кіреді, ол Мексика алқабының атмосферасындағы бірнеше ластаушы заттардың концентрациясын нақты уақыт режимінде бақылайды. IMECA көрсеткіштері белгілі бір деңгейге жеткен жағдайда, экологиялық төтенше жағдай жарияланады, нәтижесінде Hoy No Circula аптасына екі күнге дейін ұзартылады, өнеркәсіптік қызмет азаяды, кейбір газ электр станциялары тоқтатылады және бастауыш мектептерге келу уақыты өзгертіледі. 1990 жылдардан бері экологиялық төтенше жағдайлардың саны 5-тен жылына бір-екіге дейін азайды. Бұл аймақтағы ауа сапасын бақылаудың ең дамыған жүйелерінің біріне, өнеркәсіптік бақылаудың күшейтілуіне және кейбір зауыттардың көшірілуіне байланысты.
Greater Mexico City spreads over the valley of Mexico, also called the valley of Anáhuac, a 9,560 km2 (3,691 sq mi) valley that lies at an average of 2,240 m (7,349 ft) above sea level. Originally, a system of interconnected lakes occupied a large area of the valley, of which Lake Texcoco was the largest. Mexico City was built on the island of Tenochtitlan in the middle of the lake. During conquest of the Aztec Empire the dikes that protected the city from recurrent floods were destroyed and colonial authorities preferred to drain the water of the lake, which was, for the most part, shallow. In 1900 president Porfirio Díaz inaugurated the Valley's System of Drainage that hinders the growth of water bodies in the valley (and prevents floods). The basin of the valley of Mexico was thus integrated artificially to the Moctezuma river basin which connects to the Pánuco River. The last remnants of the system of lakes are found in the boroughs of Xochimilco and Tláhuac, and in the municipality of Atenco. The valley of Mexico is surrounded by mountains on all four sides creating a basin with only one small opening at the north, trapping all exhaust emissions of the city. At the southern part of the basin the mountain range reaches an altitude of 3,952 m (12,965 ft) above sea level; and to the east, the volcanoes reach an altitude of more than 5,000 m (16,000 ft). The region receives anti cyclonic systems, producing weak winds that do not allow for the dispersion of accumulated air pollutants, produced by the 50,000 industries operating in Greater Mexico City and the 4 million vehicles circulating in its roads and highways. There are several environmental programs in operation in all municipalities of Greater Mexico City. One of them is Hoy No Circula (known in English as "One Day without a Car"), whereby some vehicles with certain ending numbers on their license plates are not allowed to circulate on certain days in an attempt to cut down on pollution and traffic congestion. The program groups vehicles by their ending license plate digits and every weekday vehicles having any of the day's two Hoy no circula digits are banned from circulating. For instance, on Fridays, vehicles with plates ending in 9 or 0 may not drive. This program is controversial since it has resulted in households buying additional vehicles: new cars for higher income families, or very old and cheap —and thus more polluting— vehicles. Moreover, newer vehicles are exempt from complying with the program—in that they are manufactured with stricter pollution reduction equipment—a move said to have been pushed by automakers to boost sales of new vehicles. Other environmental programs include the IMECA (Índice Metropolitano de la Calidad del Aire, "Metropolitan Index of Air Quality") a real time monitoring of the concentrations of several pollutants on the atmosphere of the valley of Mexico. If the IMECA values reach a critical level, an environmental contingency is declared whereby Hoy No Circula is extended to two days per week, industrial activities are reduced, certain gas power plants shut down, and elementary school entry hours are changed. There has been a decrease in the number of environmental contingencies since the 1990s from more than 5 to only one or zero a year. This is due, among other reasons, to the development of one of the most developed air quality surveillance systems in the region, and to the implementation of industrial controls and to the relocation of some factories.
Саяси басқару
Мексикадағы барлық трансмуниципалдық мегаполистердегідей, бүкіл мегаполисті басқаруға жауапты сайланған мемлекеттік орган жоқ. Әр муниципалитет өз жергілікті істерін басқаруда дербес, және оларды оларға қарасты штаттардың үкіметтері реттейді. Бірақ, бір штаттың ішінде толығымен орналасқан басқа ірі мегаполистерден, мысалы, Үлкен Гвадалахара мен Үлкен Монтеррейден өзгеше, онда штат үкіметі мегаполистік қызметті үйлестіреді, ал Үлкен Мексика қаласы үш федералдық бірлікке – екі штатқа және Мексика қаласына таралады. Сондықтан, мегаполистік жобалардың көпшілігі әр федералдық бірліктің шенеуніктерімен келісілуі керек және/немесе федералдық үкімет тарапынан бақыланады, себебі Федералды округтің бюджеті Одақтың Конгресімен бекітіледі, ол федерацияның астанасы болып табылады, немесе мегаполистік комиссиялар арқылы жүзеге асырылады.
Like it is the case with all trans municipal metropolitan areas in Mexico, there is no elected government institution in charge of administering the entire metropolitan area. Each municipality is autonomous to administer its local affairs, regulated by the government of the states they belong to. However, unlike some other large metropolitan areas that are entirely contained in one state, like Greater Guadalajara and Greater Monterrey in which the state government coordinates metropolitan activities, Greater Mexico City spreads over three federal entities—two states and the Mexico city and therefore most of the metropolitan projects have to be agreed upon by government officials of each federal entity and/or overseen by the federal government—since the budget of the Federal District is approved by the Congress of the Union, being the capital of the federation—or through metropolitan commissions.
Экономика
1940 жылдан 1980 жылға дейін Үлкен Мексика қаласы импортты алмастыру саясатымен бірге демографиялық өсудің қарқынды деңгейін бастан өткерді. Осы кезеңде Мексиканың өнеркәсіптік өндірісі Үлкен Мексика қаласында шоғырланды, нәтижесінде қалаға интенсивті көші-қон болды. 1970 жылы Үлкен Мексика қаласының еңбекке қабілетті халқының шамамен 52% өнеркәсіп секторында жұмыс істеді. Бұл жағдай 1980-2000 жылдар аралығында күрт өзгерді, экономикалық негіз қызмет көрсету секторына көшті, ал 2000 жылы агломерациядағы еңбекке қабілетті халықтың шамамен 70% осы секторда жұмыс істеді.
From 1940 and until 1980, Greater Mexico City experienced an intense rate of demographic growth concurrent with the economic policy of import substitution. Mexican industrial production was heavily centralized in Greater Mexico City during this period which produced intense immigration to the city. Close to 52% of the economically active population of Greater Mexico City worked in the industry sector in 1970. This situation changed drastically during the period of 1980 to 2000, in which the economic based shifted to the service sector which in 2000 employed close to 70% of the economically active population in the conurbation.
Демография
Үлкен Мексика қаласы – Мексиканың ең ірі қалалық аймағы және халық тығыздығы ең жоғары аймақ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, осы қалалық аймақта 21 804 515 адам тұрды, оның ішінде 9 209 944 адам Мехико қаласының өзінде тұрады. Бұл тұрғындардың қалалық аймақтың шеткі аймақтарына немесе Мексиканың басқа штаттарына қоныс аударуда екенін көрсетеді. Сонымен қатар, Мехико қаласындағы кейбір орталық маңындағы аудандар халық санын шеткі маңындағы аудандарға жоғалтуда, бұл Үлкен Мексика қаласының үздірімді түрде кеңеюде екенін көрсетеді.
Greater Mexico City is the largest metropolitan area in Mexico and the area with the highest population density. According to the 2020 Population Census, 21,804,515 persons lived in this metropolitan area, of which 9,209,944 live in Mexico City proper. which implies that residents are moving to the outer suburbs of the metropolitan area, or to other states of Mexico. In addition, some inner city suburbs in Mexico City are losing population to outer city suburbs, indicating a continual expansion of Greater Mexico City.