Кіріспе

1949 жылы Альфред Хичкок түсірген «Каприкорн астында» фильмінде ұзақ кадрдың қолданылуы фильмнің үш мағыналық аспектісімен байланысты. Готикалық үйінде бейнеленген қолжетімді және қолжетімсіз кеңістік туралы идеялар. Кейіпкерлердің өзінше өмір сүретін форма, көз жанасуының айырмашылығы немесе бір-біріне қарамауы – басқа біреудің көзіне қарамауға немесе қарауға міндеттілік. Осы үш элементтің барлығы кінә мен ұят ұғымдарымен байланысты. 1 және 2-де сұрақ – бір нәрсенің қатысты екенін қалай сезіну туралы. 3-де – өткенді бейнелеу немесе бөлісу, өткенді флэшбэк ретінде көрсету және өткенді сөзбен баяндау арасындағы айырмашылық, мұнда айтылып жатқан нәрсенің бір бөлігі – өткеннің қолжетімсіздігі, оның тәжірибесі сөйлеушінің ішінде жабық екендігі. Ал 3-де, қашу арқылы туындаған көз жанасудың болмауы – ұяттың физикалық белгісі. Уорвик университетінің кино профессоры Галлафент «Каприкорн астында» фильмінің осы аспектілерін былай түсіндіреді:

Фласки үйінің қабырғасындағы жазу – «Миняго Югилла» – «Неге жылайсың?» дегенді білдіреді. Діни иконографиядағы Магдалина (тәубе еткен күнәкарлардың қасиетті қамқоршысы): жалаңаш аяқтар, бас сүйек, қамшы, көрушінің бейнесі әрқашан шағылыспайтын айна, еденге тасталған әшекейлер. Бұл бейнелердің барлығы фильмде бар. Хичкок назарда ұстаған бейнелердің бастаулары – Жорж де Ла Турдың «Шаммен Магдалина» (1630–1635) және «Айнамен Магдалина» (1635–1645) суреттері. Бір дереккөз бойынша, «Миняго Югилла» нақты тілде жазылмаған. Алайда, басқа дереккөздерге сәйкес, бұл – қазірде жоғалып бара жатқан австралиялық абориген тілінің бірі – Камилорой (Гамилярай) тілінде жазылған. Сондай-ақ, «Minyilgo yugila» фразасының осы аудармасын қараңыз. Әрі атап өту керек, «Әй, әйел, неге жылап тұрсың?» сөзі Киелі кітапта, Жаңа өсиетте, Жақып хабаршысынан (20:15) табылады.

Өмірбаян

Альфред Хичкок камеосы: Хичкок фильмдерінің үштен екісінде кездесетін ерекшелік, оны фильмнің басында қала алаңындағы шеру кезінде көк пальто мен қоңыр шляпа киген күйде көруге болады. Сонымен қатар, ол 10 минуттан кейін Үкімет үйінің сатыларында тұрған үш адамның бірі. "Трюффо/Хичкок" кітабында Хичкок Франсуа Трюффоға "Каприкорн астында" фильміне қаржы бөлген Bankers Trust Company компаниясы фильмді қайтарып алғанын, одан кейін ол 1968 жылғы АҚШ-тағы алғашқы телеарнада көрсетілгенге дейін қолжетімсіз болды деп айтқан. Трюффомен болған сұхбатында Хичкок сондай-ақ "Нью-Йорк Таймс" газетінің бір рецензенті көрерменнің алғашқы ширығу сәті үшін шамамен 100 минут күтуге мәжбүр болғанын жазғанын атап өтті. "Каприкорн астында" фильмінің сценарийін жазған драматург Джеймс Бриди, "Жүніс пен кит" сияқты Библиялық пьесаларымен танымал. Сесил Паркердің кейіпкері сэр Ричард 1831-1837 жылдар аралығында Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы болған генерал сэр Ричард Бурк бейнесі болуы мүмкін.

Қаражаты

Warner-дің деректері бойынша, фильмтің ішкі кірісі 1,21 миллион доллар, ал шетелдегі кірісі 1,46 миллион долларды құрады.

Сыни жауап

Фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылдамады. The New York Times газетінің Босли Краузер басылымы: «Мисс Бергман да, мырза Хичкок та, бұл жерде бір тиынға да тұрмайтын арзан қорқыныш романдары мен сыртқы талаптармен күресіп жатқандай көрінеді» деп жазды. Variety оны «ұзақ созылған, көп сөйлейтін, жалпы қабылдауды жақсартуға қабілетті Хичкок триллерінің әдеттегі тәсілдерінен мүлдем айырылған» деп сипаттады, ал The New Yorker журналының Джон Маккартен: «Бұл фильм бірден австралиялықтарды, ирландтарды және орташа интеллект иелерін қорлап шығарды» деп мәлімдеді. Ричард Л. Коу The Washington Post газетінде: «Үштік рөлдер керемет ойналған, бірақ үш басты кейіпкердің қатысатын жағдайлары мен диалогтары өте қарапайым. Хьюм Кронин бейімдеген Хелен Симпсонның романынан алынған Джеймс Бриддидің сценарийі мақтануға лайық емес, тіпті кейде әдейі күлкілі» деп жазды. The Monthly Film Bulletin де жағымсыз пікір білдірді: «Сюжет диалогтың ешқандай артықшылықтарымен жанданбайды, ол жаман және көбінесе қиын, сондай-ақ режиссура, Хичкоктың қазіргі кезеңінің төмендемесін көрсетеді. 30-шы жылдардың ең жарқын британдық фильмдеріне жауапты болған режиссердің Голливудтан осы елге тек салмақты повесть үшін оралуы таңғаларлық, ол тіпті Rope фильмінен де көрінетін, драмалық құндылығы жоқ күрделі камера қозғалыстарына ден қояды». Harrison's Reports Бергманды «тағы бір керемет орындауы» үшін мақтап, жағымды пікір жазды: «Сюжеттің әлсіз тұстары бар, әсіресе көп бөлігі қозғалыс емес, сөйлесуге арналған, бірақ Альфред Хичкоктың режиссерлік шеберлігі сценарийдің көптеген кемшіліктерін жеңіп, көрерменді ширылдатып, үлкен күшпен ұстап тұратын жағдайларды жасайды». Эдвин Шаллерт Los Angeles Times газетінде де оны «жоғары сапалы фильм» деп атап, жағымды баға берді. «Бұл фильм Хичкоктың ең ұлы туындыларынан кейін қалуы мүмкін, себебі оған олардың маңызды күмәні мен қызығушылығы жетіспейді. Дегенмен, оның құндылықтары соншалықты жоғары, оны барлық кино көрермендеріне сеніммен ұсынуға болады». Питер Богданович Альфред Хичкокпен сұхбаттасқанда, 1950-ші жылдары Cahiers du cinéma журналына жазған француз сыншылары Under Capricorn фильмін Хичкоктың ең жақсы фильмдерінің бірі деп есептегенін айтты. 2019 жылдың қыркүйек айында Лондонда өткен екі күндік симпозиум фильмге қайтадан назар аударды. Роман австралиялық мини-сериал ретінде түсірілді.