Кіріспе
Ян Анджей Павел Качмарек (29 сәуір 1953 жылы туған) – поляк композиторы. Ол 70-тен астам көркем фильм мен деректі фильмге музыка жазған, оның ішінде 2004 жылғы «Нервелендті табу» фильмі үшін «Оскар» және Ұлттық сын кеңесінің сыйлығын жеңіп алды. Оның басқа да танымал туындылары – «Хачи: Иттің хикаясы», «Адалдықсыз», «Кеш», «Қонақ» және «Вашингтон алаңы» фильмдеріне жазылған музыка.
Jan Andrzej Paweł Kaczmarek (; born 29 April 1953) is a Polish composer. He has written scores for more than 70 feature films and documentaries, including Finding Neverland (2004), for which score he won an Oscar and a National Board of Review Award. Other notable scores were for Hachi: A Dog's Tale, Unfaithful, Evening, The Visitor, and Washington Square.
Ерте өмір және білім
Ян А. П. Качмарек 1953 жылы Польшаның Конин қаласында дүниеге келген. Ол ерте жасынан музыкамен шұғылданды, ал 1977 жылы Познаньдегі Адам Мицкевич университетін заң теориясы және заң философиясы мамандығы бойынша бітірді.
Мансап
1970 жылдардың аяғында Качмарек Джерзи Гротовскимен және оның инновациялық Театр зертханасымен жұмыс істей бастады. 1977 жылы ол «Сегізінші күн» оркестрін құрды. 1982 жылы «Music for the End» атты алғашқы альбомын Америка Құрама Штаттарының (АҚШ) «Flying Fish Records» компаниясы үшін жазды. 1989 жылы Качмарек АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласына көшіп барды. 1992 жылы «Ол жезөкшеге өкініш» пьесасы үшін Драмалық музыка сыйлығын жеңіп алды. Оның музыкасы «Sony Classical», «Decca», «Varèse Sarabande», «Verve», «Epic», «Milan» және «Savitor Records» компанияларында жарық көрді. Ол Америка Құрама Штаттары мен Еуропа елдерінде концерттер өткізеді. 2005 жылы Качмарек Марк Форстердің режиссерлігімен түсірілген «Нервелендті табу» фильмі үшін «Оскар» сыйлығын алды. Ол сонымен қатар Ұлттық сын кеңесінің «Жылдың үздік музыкасы» сыйлығына ие болды және «Алтын глобус» пен BAFTA-ның «Фильм музыкасындағы жетістіктері үшін Энтони Асквит» сыйлықтарына ұсынылды. Фильмдердегі жұмысынан бөлек, Качмарекке Польшадағы екі маңызды мемлекеттік мерекеге арналған екі симфониялық және хорлық шығарма жазу тапсырылды: «Азаттыққа арналған кантата» (2005) – «Ынтымақтастық» қозғалысының 25 жылдығын мерекелеу үшін және «Оратория 1956» (2006) – Польшаның Познань қаласындағы тоталитарлық үкіметке қарсы қанды көтерілістің 50 жылдығын еске алу үшін. Екі премьера да Польшаның ұлттық телеарнасынан тікелей эфирде көрсетілді. Композитордың басқа концерттік туындыларына Янкильдің концерті, «Ашық терезе» және «Фанфар А2» кіреді. 2014 жылдың 10 мамырында Краковтың Басты алаңында Ягеллон университетінің 650 жылдығына арналған «Universa – Ашық опера» операсының әлемдік премьерасы өтті. Янның соңғы монументалды туындысы «Эмигра – Аяқталмайтын симфония» 2017 жылдың ақпан айында Польшаның Гдыня қаласында орындалды. Качмарек Америка кино өнері мен ғылым академиясының, Еуропа кино академиясының және Польша кино академиясының мүшесі. 2007 жылы Качмарек туған елі Польшада кино институтын құру жұмысын бастады. Санданс институтынан шабыт алып, ол жаңа институттың кино, театр, музыка және жаңа медиа салаларындағы жаңа туындыларды дамыту үшін еуропалық орталыққа айналуын көздеді. Оның «Институт Розбитек» (Розбитек институты) 2010 жылы есігін ашты. 2015 жылдың 1 шілдесінде ол көркемдік жетістіктері мен поляк мәдениетін шетелде насихаттағаны үшін Польшаның «Polonia Restituta» орденінің рыцарь кресімен марапатталды. Качмарек Польшаның Лодзь қаласында жыл сайын өткізілетін «Трансатлантик» фестивалінің негізін қалаушы және директоры. 2023 жылы поляк киносына қосқан үлесі үшін өмірлік жетістіктері үшін поляк киносы сыйлығына ие болды.
Ауру
2023 жылы Янның қызы композитордың көп жүйелі атрофиядан (multiple system atrophy) зардап шегетінін, оған ем жоқ екенін хабарлады.