Польшаның музыка дәстүрлерінің шолуы

Кіріспе

Польшадағы музыка дәстүрлерінің шолуы

Польша музыкасы – Польшада пайда болған және орындалатын музыка мен музыкалық дәстүрлердің алуан түрлі аспектілерін қамтиды. Польшадан шыққан суретшілердің қатарында Фредерик Шопен, Кароль Шимановский, Витольд Лутославский, Генрих Горецкий және Кшиштоф Пендерецкий сияқты әлемге әйгілі классикалық композиторлар; Карл Таусиг, Игнацы Ян Падеревский, Артур Рубинштейн және Кристиан Зимерман сияқты белгілі пианистер, сондай-ақ танымал музыка өнерпаздары мен дәстүрлі, аймақтық халық музыкасы ансамбльдері бар. Польша музыканттары тарих барысында мазурка, поляна, краковиак, куявяк, полска, оберек сияқты әртүрлі музыка жанрларын және халық билерін дамытып, танымал етті, сондай-ақ ән өлеңдері жанрын (poezja śpiewana) және тағы да басқаларын жетілдірді. Мазурек (Мазур), Краковиак, Куявяк, Оберек және Полонез (Полонез) ерте орта ғасырларда пайда болған польша ұлттық билері ретінде тіркелген. Олардың ең көнесі – ортағасырлық салтанатты билерден шыққан және бастапқыда "ходзоний" деп аталған, яғни "серуендеу биі" болған поляна. Польша музыкасы кең ауқымды стильдердің әсерін көрсетеді, бұл сыншылар тарапынан жоғары бағаланған топтарда, мысалы Perfect (Збигнев Холдыс), Status Qwo, Maanam (Кора), T. Love, Golec uOrkiestra, Budka Suflera, Czerwone Gitary, Dżem, Big Cyc, сондай-ақ көптеген басқа белгілі суретшілерде, мысалы Чеслав Ньемен, Магдалена Островска, Яцек Качмарский, Войцех Млынарский, Чеслав Мозил, Якоб Венгель, Марек Грехута, және заманауи әнші-күйшілер мен поп-иконалар, оның ішінде Маргарет, Мария Пешек, Myslovitz, Эдита Бартошевич және Дода; джаз музыканттары Томаш Станько, Кшиштоф Комеда, Влодек Павлик, Адам Макович, Лешек Можджер, және Михал Урбаняк; death және black metal музыкалық топтары Behemoth, Vader және Decapitated; сондай-ақ фильм және заманауи классикалық музыка композиторлары Войцех Килар, Ян А. П. Качмарек, Збигнев Прейснер, Абель Корзениовский, Кшесимир Дембский және Кшиштоф Мейер және тағы да көптеген басқалар көрініс тапқан.

The Music of Poland covers diverse aspects of music and musical traditions which have originated, and are practiced in Poland. Artists from Poland include world famous classical composers like Frédéric Chopin, Karol Szymanowski, Witold Lutosławski, Henryk Górecki and Krzysztof Penderecki; renowned pianists like Karl Tausig, Ignacy Jan Paderewski, Arthur Rubinstein and Krystian Zimerman; as well as popular music artists, and traditional, regionalised folk music ensembles that create a rich and lively music scene at the grassroots level. The musicians of Poland, over the course of history, have developed and popularized a variety of music genres and folk dances such as mazurka, polonaise, krakowiak, kujawiak, polska partner dance, oberek; as well as the sung poetry genre (poezja śpiewana) and others. Mazurek (Mazur), Krakowiak, Kujawiak, Oberek and Polonaise (Polonez) are registered as Polish National Dances, originating in early Middle Ages. The oldest of them is Polonaise that comes from the Medieval pageant dances and it was originally called "chodzony", a "walking dance". Polish music exhibits influences from a broad variety of styles which are represented by critically acclaimed bands, such as Perfect (Zbigniew Hołdys), Status Qwo, Maanam (Kora), T. Love, Golec uOrkiestra, Budka Suflera, Czerwone Gitary, Dżem, Big Cyc, as well as many other renowned artists, e. g. Czesław Niemen, Magdalena Ostrowska, Jacek Kaczmarski, Wojciech Młynarski, Czesław Mozil, Jakob Węgiel, Marek Grechuta, and contemporary singer songwriters and pop icons including Margaret, Maria Peszek, Myslovitz, Edyta Bartosiewicz, and Doda; jazz musicians Tomasz Stańko, Krzysztof Komeda, Włodek Pawlik, Adam Makowicz, Leszek Możdżer, and Michał Urbaniak; death and black metal music bands Behemoth, Vader, and Decapitated; and film and contemporary classical music composers Wojciech Kilar, Jan A. P. Kaczmarek, Zbigniew Preisner, Abel Korzeniowski, Krzesimir Dębski, and Krzysztof Meyer, among many others.

Орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуірі

Польша музыкасының бастауы XIII ғасырға дейін жетеді, оның қолжазбалары Старый Сач қаласында табылған, онда Париждің Нотр-Дам мектебіне тән полифониялық шығармалар бар. Богуродзица әні сияқты басқа да ерте шығармалар осы кезеңге қатысты болуы мүмкін. Алғашқы танымал композитор Миколай з Радомия XV ғасырда өмір сүрген. XVI ғасырда екі музыкалық топ – Краков қаласында орналасқан және корольге мен Вавель архиепископына қарасты – Польша музыкасының қарқынды дамуына жетекшілік етті. Осы кезеңде шығармалар жазған композиторлардың қатарында Вацлав з Сзамотул, Миколай Зеленский, Николай Краковиенцис, Марцин Леополита және «Польша псалмдарына әуендер» авторы Миколай Гомолька бар. Бес жасынан бастап Краковта тұрған итальяндық Диомед Като Зигмунд III сарайының ең белгілі лютнистерінің біріне айналды. Ол Оңтүстік Еуропадан музыкалық стильдерді әкеліп қана қоймай, оларды жергілікті халық музыкасымен үйлестірді.

Барокко

XVII ғасырда поляк композиторлары барокколық діни музыкаға, дауыс, аспаптар және бассо континуо үшін концерттерге назар аударды. Бұл дәстүр XVIII ғасырға дейін жалғасты. Бұл кезеңнің ең танымал композиторы – Адам Ярзэмбский, ол Chromatica, Tamburetta, Sentinella, Bentrovata және Nova Casa сияқты аспаптық шығармаларымен белгілі. Басқа композиторлардың қатарында Грегорж Гервази Горчицкий, Франциск Лилиус, Бартоломей Пекьел, Станислав Сильвестр Сзаржинский және Марцин Мьельчевский бар. Сонымен қатар, XVI ғасырдың соңы мен XVII ғасырдың басында III Зигмунд пен IV Владиславтың патшалық сарайына бірнеше итальяндық музыканттар қонаққа келді. Олардың ішінде Лука Маренцио, Джованни Франческо Анерио және Марко Скакки болды. 1628 жылы Варшавада опералық өндіріс дәстүрі басталды, Галатея (авторы белгісіз) – Италиядан тыс жерде қойылған алғашқы итальяндық опера. Осы қойылымнан кейін көп ұзамай, сарайда Франческа Каччинидің "La liberazione di Ruggiero dall'isola d’Alcina" операсы қойылды, ол бұл операны үш жыл бұрын ханзада Владислав Италияда болғанда оның үшін жазған болатын. Бұл – әйел жазған опералардың ең ерте сақталған нұсқасы. Владислав патша болған кезде (Владислав IV ретінде) ол 1630 және 1640 жылдар аралығында кем дегенде он операның қойылуын қадағалап, Варшаваны өнер орталығына айналдырды. Бұл опералардың авторлары белгісіз: олар Марко Скаккидің басшылығымен корольдік капеллада жұмыс істеген поляктар немесе Владислав шақырған итальяндықтардың арасында болуы мүмкін.

Классикалық және романтикалық

XVIII ғасырдың соңында поляк классикалық музыкасы полякша және мазурка сияқты ұлттық формаларға дамыды – бұл, мүмкін, ерекше поляк өнері музыкасының алғашқы үлгісі болды. Фортепианоға арналған полякша әндері, мысалы, Михал Клеофас Огинский, Карол Курпинский, Юлиус Заребский, Генрик Винявский, Йозеф Элснер және ең танымал Фредерик Шопен шығармалары қазірге дейін танымал. Шопен өте жақсы белгілі және мазуркалар, ноктюрндер, вальстер мен концерттер сияқты алуан түрлі шығармалар жазғаны үшін, сондай-ақ шығармаларында дәстүрлі поляк элементтерін қолданғаны үшін құрметке ие. Сол кезеңде Польша операсының сәтті дамуына үлкен үлес қосқан Станислав Монюшко, «Халка» және «Тылсымды сарай» сияқты операларымен әлі де танымал. Войцех Богославский мен Ян Стефани жазған алғашқы ұлттық опера «Краковиаци и Горале» 1794 жылдың 1 наурызында көрсетілді. XIX ғасырда Мария Агата Шимановская, Франциск Лессел және Игнатий Добрызинский ең танымал композиторлар болды. Карол Курпинский және Станислав Монюшко маңызды опера композиторлары еді. XIX және XX ғасырлардың тоғысында Владыслав Желенский мен Мичислав Карлович ең көрнекті композиторлар болды. Карол Шимановский Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін танымал болды. Жозеф Коффлер – алғашқы поляк он екі тондық композиторы (додекафонист).

Қазіргі заманғы

Соғыстар аралығында жаңа және дамып келе жатқан композиторлар тобы Жас поляк музыканттары қауымдастығын құрды; оның құрамына болашақ көрнекті тұлғалар – Гражина Бацевич, Зигмунт Мицельский, Михал Списак және Тадеуш Шелиговский кірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және елде коммунистік жүйе орнағаннан соң, Роман Палестер және Анджей Пануфник сияқты бірқатар композиторлар елден қашып, эмиграцияда қалды. 1960 жылдардың басында поляк композиторларының бір тобы соноризм мен додекафонизмді пайдаланумен ерекшеленетін Польша композиторлар мектебін құрды. Бұл стиль 1956 жылы Сталиннің қайтысынан кейін туындаған саяси дағдарыстың нәтижесінде пайда болды. Сол жылы Варшава күзгі музыка фестивалі ашылды, екеуі де тығыз байланысты болды. Дирижер Антони Виттің сөзіне сәйкес, композиторларға шығармашылық еркіндік берілді, себебі Польша режимі Шығыс Еуропаның басқа диктатураларындай қатал болған жоқ, сондай-ақ музыка әдебиет, театр немесе кино сияқты идеологиялық маңызы бар деп есептелмеді. "Польша мектебінің" композиторларына Тадеуш Бэрд, Богуслав Шеффер, Влодзимеж Котонский, Витольд Салонек, Кшиштоф Пендерецкий, Витольд Лутославский, Войцех Килар, Казимеж Сероцкий, Томаш Сикорский, Зигмунт Краузе және Генрик Миколай Горецкий кірді.

Басқа өңірлер

Подаледен басқа аймақтарда белсенді халықтық өнер орталықтары аз, бірақ Казимеж фестивалі сияқты танымал және сүйікті музыка фестивальдері бар. Аймақтық фольклорлық топтарға Gienek Wilczek Band (Буковина), Tadeusz Jedynak Band (Przystalowice Male), Stachy Band (Hazców nad Wislokiem), Franciszek Gola Band (Kadzidło), Edward Markocki Band (Zmyslówka Podlesie), Kazimierz Kantor Band (Głowaczowa), Swarni Band (Новый Тарг), Kazimierz Meto Band (Глина), Ludwik Młynarczyk Band (Липница), Kujawska Atlantyda (Куявы) және Trebunie Tutki кіреді.

Қазіргі заманғы танымал музыка

Польша әрқашан жаңа музыка жанрларына өте ашық ел болды және коммунизм құлағанға дейін рок, металл, джаз, электронды және жаңа толқын сияқты музыка стильдері жақсы танымал болды. 1989 жылдан бастап поляк сахнасы жаңа таланттармен және әртүрлі стильдермен гүлденді. Жыл сайын көптеген жас поляктар Жиарь, Жары қалаларында, Кострин-над-Одрадағы Польшаның Вудсток фестивалінде, сондай-ақ Open'er және Off фестивальдерінде рок және альтернативті музыканы құрметтеу үшін жиналады. Бұл шараларға көбінесе 250 мыңнан астам адам қатысады және олар Вудсток пен Роскилдедегі жиындармен салыстыруға болады. Джаз музыкасында поляк музыканттары ерекше стиль жасады, ол 1960-1970 жылдары ең танымал болды. Ең белгілі поляк джаз өнерпаздары: Кшиштоф Комеда, Збигнев Намысловский, Адам Макович, Томаш Станько, Влодек Павлик, Михал Урбаняк, Лешек Можждер. 20-шы және 21-ші ғасырлардағы ең танымал және коммерциялық тұрғыдан сәтті поляк вокалистерінің кейбірі: Чеслав Нимен, Эдита Горняк, Myslovitz, Doda, Мэрила Родович, Камил Беднарек, Ева Фарна, Агнешка Чилинская, Сильвия Грезчак, Михал Шпак, Эдита Бартосевич, Анна Мария Йопек, Касия Носовска, Давид Подсиадло, Sarsa, Моника Бродка және Маргарет. Қазіргі Польшадағы екі ірі музыка фестивалі – Ополе фестивалі мен Сопот фестивалі. Басқа маңызды фестивальдердің қатарында: Jazz Jamboree, Rawa Blues Festival және Wratislavia Cantans.

Қара металл

Польшадағы блэк-металл 1980-жылдардан бері дамып келеді, алайда осы жанрдағы алғашқы топтар 1990-жылдардың басында, норвегиялық блэк-металл қозғалысының күшеюімен пайда болды. 1979 жылдың соңында құрылған алғашқы поляк блэк-металл тобының бірі – Катовице қаласындағы Kat тобы, ол бастапқыда трэш және хэви-метал жанрларында саналды. Kat поляк хэви-метал музыкасына зор ықпал етті, тікелей шайтандық лирикасы бар қатал дыбысын дамытты, ал кейіннен Тадеуш Мичиньскийдің поэзиясынан шабыттанды. Топ жылдар бойы бірнеше рет қайта құрылды және әлі де белсенді, оның гитарист-құрылтайшысы студиялық жобаларға қатысып жүреді. 2000-жылдардың басында атқа қатысты дау туғаннан кейін Kat & Roman Kostrzewski өзінің концерттік және студиялық жұмыстарын жалғастыруда. 1980-жылдары блэк-металл деп саналатын басқа топтардың қатарында 1984 жылы құрылған Imperator және 1983 жылы құрылған Vader бар. Vader әлі де белсенді, бірақ кейіннен оккульттік тақырыптағы лирикасы бар дэт-металл дыбысын дамытты, ал Imperator музыкасының стилі даулы. Imperator 1990-жылдары екі рет қайта құрылды, бірақ 2000 жылы тарап кетті, тек бір студиялық альбомын шығарды. Бірінші альбомынан кейін Christ Agony француздық Adipocere Records, содан кейін Cacophonous Records және Hammerheart Records компанияларымен келісімшарт жасады. Олар еуропалық андеграундта қысқа ғана танымалдыққа ие болды, бірақ кейіннен маңыздылығы төмендеді. 2009 жылы жетінші альбомынан кейін Christ Agony Mystic Production компаниясымен келісімшарт жасады және еуропалық гастрольдердің қолдауымен Польшада ностальгиялық танымалдыққа қол жеткізді. 1990-жылдардың басында және ортасында Behemoth, Graveland, Infernum, Profanum, Kataxu және басқа топтар атмосфералық клавиатураны тиімді пайдалануды және табиғат дыбыстарының үлгілерін (мысалы, жел, қарғаның дауысы) қолданған, бірақ өндірістің шикілігін сақтаған поляк блэк-металл стилін дамытты. Behemoth тез арада андеграундта танымал болды, оған Graveland тобының жетекшісі Роб Даркен қолдау көрсетті, ал кейіннен ықпалды Avantgarde Music лейблы оларды жариялады. Гданьск қаласында орналасқан топ дэт-металл әсерімен дыбысын дамытып, халықаралық танымалдыққа ие болды. Vesania Napalm Records компаниясымен келісімшарт жасады, үзіліс жасады, бірақ 2000-жылдары үш альбом шығарды. Кейін Польшада MasseMord, Mgła (2000 жылы құрылған), Furia (2003 жылы құрылған), Morowe (2006) және Blaze of Perdition (2007) сияқты топтар пайда болды, бірақ олардың барлығы тек андеграунд шеңберінде белгілі. Польшадағы блэк-металл аясында Veles (1992 жылы құрылған), Gontyna Kry (1993 жылы құрылған), Kataxu (1994), Ohtar (1996) және Sunwheel (1998) сияқты бірнеше ұлттық-социалистік блэк-металл (NSBM) топтары пайда болды. Олардың барлығы Антидеформациялық лиганың назарына түсіп, "жеккөрушілік музыкасы" деп саналды. 1990-жылдардың басында NSBM Польшаның Мемлекеттік қорғау басқармасы тарапынан да тергелді. Graveland NSBM жанкүйерлері арасында өте танымал болғанымен және жалпы алғанда ұлттық-социалистік топ ретінде қарастырылса да, Роб Даркен бұл таңбадан бас тартып, Decibel журналына: "Мен Graveland тобын NSBM тобы деп есеппеймін. Graveland менің саяси нанымдарымның арқасында NSBM тобы ретінде қарастырылады, [бірақ] көптеген адамдар оны оңшыл, ұлттық-социалистік нанымдар деп атайды" деді.

Black metal in Poland has evolved since the 1980s, although the first bands strictly in this genre appeared in the early 1990s, with the growth of the Norwegian black metal movement. One of the first Polish black metal bands, founded in late 1979, was Kat from Katowice, which was originally classified as thrash, and heavy metal. Kat was a major influence on Polish heavy metal music, developing their harsh sound with straightforward satanic lyrics, and later were heavily inspired by the poetry of Tadeusz Miciński. The group has reformed several times over the years, and remains active, with their guitarist co founder on studio projects. After a naming dispute in the early 2000s Kat & Roman Kostrzewski continue with both their live, and studio legacy. Other bands, classified as black metal in the 1980s, include Imperator (founded in 1984) with an antichristian approach in their music, and Vader (founded in 1983) with Satan themed lyrics, appearing on stage in leather and spikes. While still active, Vader later developed a death metal sound with occult themed lyrics, Imperator's style of music is disputed; reformed twice in the 1990s, the band eventually dissolved in 2000, with only one studio album released. After its first album, Christ Agony signed to the French Adipocere Records, then to Cacophonous Records, and then to Hammerheart Records. They received a brief period of recognition in the European underground, but later became a minor act. After their seventh album in 2009 Christ Agony eventually signed to Mystic Production and gained nostalgic recognition in Poland with support from European tours. During early and mid 1990s, Behemoth, Graveland, Infernum, Profanum, Kataxu and other bands developed a distinguishable Polish black metal style, which featured a decent atmospheric keyboard usage and nature sound samples (e. g. wind, raven cries), while still preserving the raw production values. Behemoth quickly become popular in the underground with support from Graveland's mainman Rob Darken, and later with influentional label Avantgarde Music. Based in Gdańsk, the band eventually developed death metal influenced sound, and gained international recognition. Vesania signed to Napalm Records, went on hiatus, but released three albums in the 2000s. Later, Poland developed bands such as MasseMord, Mgła (both founded in 2000), Furia (founded in 2003), Morowe (2006) and Blaze of Perdition (2007); though all of these are only known in the underground circuit. Within black metal in Poland, several National Socialist Black Metal (NSBM) bands developed such as Veles (founded in 1992), Gontyna Kry (founded in 1993), Kataxu (1994), Ohtar (1996), and Sunwheel (1998). All of which attracted the interest of the Anti Defamation League, and were considered to perform "music of hate". In the early 1990s NSBM was also investigated by the Polish Office for State Protection. Although Graveland were extremely popular among NSBM fans and generally seen as a National Socialist band, Rob Darken rejects this label, and told Decibel magazine: "I do not think Graveland is an NSBM band. Graveland is regarded as a NSBM band because of my political convictions, [which] most people would call extreme right wing, National Socialist convictions."

Өлім металл

1980-ші жылдары Польшада алғашқы дед-металл қозғалысы дамыды, бірақ сол кезде көптеген топтар қара металл немесе трэш-металл деп аталды, кейіннен олардың көпшілігі дед-металл деп жіктеліп, саналды. Осы кезеңдегі топтардың арасында Vader тобы бар, ол классикалық хэви-металл тобы ретінде бастама алды (1983 жылы құрылған), сондай-ақ Imperator (1984 жылы құрылған), Armagedon (1986 жылы құрылған), Magnus (1987 жылы құрылған), Ghost және Thanatos кейін Trauma (екеуі де 1988 жылы құрылған), Bloodlust және Betrayer (екеуі де 1989 жылы құрылған) сияқты трэш-металлдан бастау алған топтар да болды. Көптеген топтар 1990-жылдардың басында бір ғана альбом шығарғаннан кейін тарап кетті, бірақ бірнешеуі Еуропадағы таспа алмасу арқасында андеграундта танымал болды. Vader тобы құрылғаннан бері белсенді қалған жалғыз топ болды және халықаралық жанкүйерлер қатарын кеңейтті, ал альбомдары Польша, Германия және Жапонияда Earache Records, Metal Blade Records және Nuclear Blast сияқты лейблдарда жарық көрді. 1990-жылдары екінші дед-металл толқыны дамыды, оған Violent Dirge, Lost Soul, Hazael, Hate, Pandemonium (барлығы 1990 жылы құрылған), Cerebral Concussion кейін Devilyn, Prophecy, Dies Irae (барлығы 1992 жылы құрылған), Sceptic (1994 жылы құрылған), Decapitated және Yattering (екеуі де 1996 жылы құрылған) сияқты топтар кірді. Violent Dirge-дің жоғары техникалық музыкасы Nuclear Blast лейблінің қызығушылығын тудырды, ол кейіннен топтың жинағын шығарды. Violent Dirge 1995 жылы бірнеше демо жазбалар мен Польшада ғана сәттілікке жеткен екі андеграунд альбом шығарғаннан кейін тарады. Hazael де шығысқа қарай Century Media Records лейблінің қызығушылығына ие болды. Бірақ келісімшартқа қол қойғаннан және лейбл үшін альбом жазғаннан кейін олардан бас тартылды. Бұл 1996 жылы топтың тарауына әкелді. Дегенмен, олар 2014 жылы қайта құрылды. Еуропада танымалдыққа ие болған Devilyn сияқты топтар Listenable Records лейблімен келісімшарт жасасты, Yattering екінші шығарылымы үшін Season of Mist лейблімен жазба жасады, ал Prophecy Koch International лейблімен келісімшартқа отырды. 1990-жылдардың соңында Decapitated Earache Records лейблінің еншілес компаниясы Wicked World лейблімен келісімшарт жасасты. Топ бірнеше альбом шығарды, кейін 2009 жылы қайта құрылғаннан кейін халықаралық деңгейде танымал болды және Nuclear Blast лейблімен жаңа келісімшарт жасасты. 2000-жылдардың басында үшінші альбомы шыққаннан кейін Sceptic Candlelight Records лейблімен келісімшарт жасасты. Польшада гастрольдік турнеден кейін лейбл Sceptic-ті өз каталогынан шығарды. Еуропаның андеграунд сахнасында белсенді болған басқа да поляк дед-металл топтарының арасында Stillborn (1997 жылы құрылған), Azarath (1998 жылы құрылған), Deivos (1999 жылы құрылған) және Masachist (2006 жылы құрылған) бар. 1991 жылы қара металл тобы ретінде құрылған Behemoth қара металл пен дед-металлдың қосылысынан халықаралық танымалдыққа ие болды, Польшада бір альбомы алтын сертификатын алды және үш альбомы АҚШ-та Billboard 200 тізіміне енді.

In the 1980s Poland developed an early death metal movement, though at the time many of the bands were referred to as either black metal or thrash metal, many were later classified as death metal. Some of the bands of the period include Vader, which started as a classic heavy metal group (founded in 1983), and others with origin in thrash metal, like Imperator (founded in 1984), Armagedon (founded in 1986), Magnus (founded in 1987), Ghost and Thanatos later renamed Trauma (both founded in 1988), Bloodlust, and Betrayer (both founded in 1989). Many of the groups disbanded in the early 1990s after only one album, although several gained an underground following in Europe due to tape trading. Vader became the only one to remain active since its formation, and reached international fan base, with albums charting in Poland, Germany, and Japan, on labels such as Earache Records, Metal Blade Records, and Nuclear Blast among others. In the 1990s a second wave of death metal was developed with bands such as Violent Dirge, Lost Soul, Hazael, Hate, Pandemonium (all founded in 1990), Cerebral Concussion later renamed Devilyn, Prophecy, Dies Irae (all founded in 1992), Sceptic (founded in 1994), Decapitated, and Yattering (both founded in 1996). The highly technical music of Violent Dirge became the interest of influential label Nuclear Blast who later released the groups sampler. Although Violent Dirge dissolved in 1995 after the release of several demos, and two underground albums with success remaining only in Poland. Hazael was also subject of interest from eastern record label Century Media Records. But after signing a contract, and recording the album for the label they were dropped. This eventually lead to the break up of the band in 1996. However, they went on to reform in 2014. Recognition in Europe led bands such as Devilyn to get signed to Listenable Records, Yattering a recording deal with Season of Mist for their second release, and Prophecy signed to Koch International. In late 1990s Decapitated was signed to Wicked World a subsidiary of Earache Records. The band released several albums, later reaching international acclaim after reforming in 2009, and a new recording deal with Nuclear Blast. In the early 2000s with the release of third album Sceptic signed to Candlelight Records. After only touring in Poland the label eventually dropped Sceptic from their catalogue. Other minor Polish death bands active mostly in the European underground scene include Stillborn (founded in 1997), Azarath (founded in 1998), Deivos (founded in 1999) and Masachist (founded in 2006) among others. Although founded in 1991 as a black metal band Behemoth reached international acclaim from their mixture of black metal with death metal, with one album certified Gold in Poland and three charting on the Billboard 200 in the US.

Траш-металл

1980 жылдардың басында, американдық трэш-металл толқынына жауап ретінде, Польша өз трэш-металл сахнасын дамытты. Осы кезеңдегі топтарға Kat (1979 жылдың соңында құрылған), ол бастапқыда спид/хеви-метал тобы болған, Turbo (1980 жылы құрылған), оның тамырлары рок пен хеви-металда, сондай-ақ Kreon, Dragon (1984 жылы құрылған), Destroyers, Hammer (1985 жылы құрылған), Quo Vadis, Alastor, Hunter, Wolf Spider, Acid Drinkers (1986 жылы құрылған) және Egzekuthor (1987 жылы құрылған) сияқты қатаң трэш-металл топтары кірді. 1980 жылдар Польшадағы трэш-металл сахнасының ең табысты кезеңі болды, топтар Катовицедегі Metalmania фестивалінде өзіне орын тапты. Destroyers, Hamer, Dragon және Wolf Spider топтары Pronit және Polton ұлттық лейблдерінің назарына ілікті, топтар бірлескен альбомдарда жазбаларын бөлісті. Destroyers 1990 жылдың басына дейін концерттер берді; олардың кейінгі альбомдары Tonpress және Polskie Nagrania Muza ұлттық лейблдері арқылы шығарылды. Wolf Spider төрт альбомнан кейін 1991 жылы тарады, бірақ 2011 жылы қайта құрылды. Dragon кейінгі жылдары дэт-металл ықпалымен стильін дамытты және бес альбом шығарып, 2000 жылға дейін белсенді болды. Hamer бірнеше рет қайта құрылып, қазір де белсенділігін сақтап тұр. "Dorosłe dzieci" атты наразылық әнімен танымал болған Turbo, Польшада ғана шыққан екі альбомнан кейін трэш-металл дыбысына көшті. Польшадан тыс гастрольдеу мүмкін болмағандықтан, Kat ел ішінде танымал болып, бірнеше поляк тіліндегі альбомдар шығарды. Kat жылдар бойы бірнеше рет қайта құрылды, қазір тек студиялық жоба ретінде жұмыс істейді. 2000 жылдардың басында атқа қатысты дау туғаннан кейін Kat & Roman Kostrzewski тобы олардың мұрасын жалғастыруда. 1989 жылғы төңкерістен кейін Acid Drinkers мүшелері өздерінің паспорттарын жойды, бірақ виза мәселелерінен кейін наразылықтарын тоқтату керектігін түсінді. Кейінгі жылдары бірнеше трэш-металл топтары пайда болды, бірақ ешқайсысы 1980 жылдардағыдай сәтке жете алмады. Олардың арасында Geisha Goner (1990 жылы құрылған), Tuff Enuff (1992 жылы құрылған), Flapjack, Myopia (екеуі де 1993 жылы құрылған), Horrorscope (1996 жылы құрылған), Virgin Snatch және Alkatraz (екеуі де 2001 жылы құрылған) бар.

In the early 1980s, in response to the American thrash metal wave, Poland developed their own thrash metal scene. Bands of this period include Kat (founded in late 1979), who started as a speed/heavy metal group, Turbo (founded in 1980), who had origins in rock and heavy metal, as well as some strict thrash metal bands such as Kreon, Dragon (both founded in 1984), Destroyers, Hammer (both founded in 1985), Quo Vadis, Alastor, Hunter, Wolf Spider, Acid Drinkers (all founded in 1986), and Egzekuthor (founded in 1987), among others. The 1980s is also when the thrash metal scene in Poland had the most success, with bands finding a starting place in the Metalmania festival (based in Katowice). Bands like Destroyers, Hamer, Dragon, and Wolf Spider became the subjects of interest of national record labels Pronit and Polton, with the bands sharing recordings on split albums. Destroyers continued performing until early 1990; their later albums were released by the national labels Tonpress and Polskie Nagrania Muza. Wolf Spider, after four albums, disbanded in 1991; they later reformed in 2011. Dragon, in later years, developed a death metal influenced style, and they remained active until 2000 with five albums released. Hamer, after reforming several times, remain active. Turbo, with their popularity based on the protest song "Dorosłe dzieci", switched to a thrash metal sound after two albums released only in Poland. Due to being unable to tour outside Poland, Kat remains local, with several Polish language albums released. Kat reformed several times over the years; they remain active solely as a studio project. After a name dispute in the early 2000s the act named Kat & Roman Kostrzewski continues with their legacy. In the years after the revolutions of 1989, Acid Drinkers members revoked their passports, but after problems with visas, it occurred to them that they needed to eventually stop their protests. In later years several thrash metal band have emerged while none have reached the acclaim of those from the 1980s. Some of them include Geisha Goner (founded in 1990), Tuff Enuff (founded in 1992), Flapjack, Myopia (both founded in 1993), Horrorscope (founded in 1996), Virgin Snatch, and Alkatraz (both founded in 2001).

Готикалық металл

Польша 1990 жылдары готик-металл сахнасын дамытты, бірақ ол бастапқыдан бері готик-рок қозғалысымен байланысты болды және 1994 жылы құрылған Castle Party фестивалінің айналасында шоғырланды. Бұл сахнаға Closterkeller, Pornografia, Fading Colours (барлығы 1980-ші жылдары құрылған) сияқты поляк топтары, ал кейінірек британдық Paradise Lost, My Dying Bride, Anathema және Norwegian Theatre of Tragedy сияқты топтар әсер етті. Польшаның алғашқы готикалық топтары өз дыбыстарын рок, блэк, дез және дум-метал сияқты әртүрлі стильдерден қалыптастырды, оларға Battalion d'Amour (1989 жылы құрылған), Neolithic, Moonlight (екеуі де 1991 жылы құрылған), Sacriversum, Sirrah (екеуі де 1992 жылы құрылған), Hermh, Cemetery of Scream (екеуі де 1993 жылы құрылған), Hefeystos және Tower (екеуі де 1994 жылы құрылған) жатты. 1990 жылдан бері көптеген поляк готик-металл топтары тек Польшада немесе қысқа мерзімге Еуропада танымал болды. Блэк немесе дез қозғалысымен салыстырғанда, готик-металл музыкалық сахнаның шағын бөлігі болып табылады. Closterkeller рок-топ ретінде қарастырылса да, 1990-шы жылдардың соңында готик-металл дыбысын дамытты. 2011 жылға дейін туған және ағылшын тілінде шыққан тоғыз альбомымен олар ең ықпалды поляк готикалық тобы болды. Battalion d'Amour поэтикалық лирикасымен 1990-шы жылдардағы альбомдарымен танымал болды, бірақ 2000-жылдардың басында топтың вокалисі ауысқаннан кейін бұл танымалдылығын жоғалтты. Топ соңғы альбомын 2005 жылы шығарды. Француз Adipocere Records компаниясына қол қойған Neolithic дум және прогрессив металл әсерімен дыбысын дамытты. Олар екі альбом шығарды және 2006 жылы өз елінде қысқа уақыт танылумен тарады. 2007 жылға дейін белсенді болған Moonlight 2000-шы жылдары готик-металл стилін трип-хоп пен рокпен біріктіріп, бірнеше альбом шығарды. Жылдар бойы бірнеше рет реформаланған Hermh, симфониялық блэк-металға ауысудан бұрын готик-металл тобы ретінде бастады. Бес альбом шығарған Cemetery of Scream әлі де белсенді. Прогрессивті рок әсерімен екі альбом шығарған Hefeystos ақырында 2000 жылы тарады. Tower 1990-шы жылдардың соңында екі альбом шығарғаннан кейін тарады. Тек Sirrah ғана Music for Nations компаниясымен келісімшарт жасасқаннан кейін Еуропада қысқа мерзімге танымал болды. 1998 жылы таратылған топ 2013 жылы қайта құрылды және әлі де белсенді. Готикалық топтардың екінші толқынына Artrosis, Lorien (екеуі де 1995 жылы құрылған), Aion, Desdemona (екеуі де 1996 жылы құрылған), Sator (кейін Delight деп аталды; 1997 жылы құрылған) және Via Mistica (1998 жылы құрылған) жатты. Artrosis Польшада Morbid Noizz Productions жергілікті лейблі шығарған альбомдарымен тез танымал болды. 1990-шы жылдардың соңында Artrosis Тило Вольфстың Hall of Sermon лейблінің қызығушылығына түсті, ол олардың альбомдарының бірінің ағылшын тіліндегі нұсқасын шығарды. Топ 2000-шы жылдардың басында Metal Mind Productions компаниясымен келісімшарт жасасқаннан кейін танымал болды. Топ жеті поляк және төрт ағылшын тілінде альбом шығарды және белсенді болып қала береді. Lorienнің танымалдылығы Еуропа, АҚШ және Австралиядағы андерграунд лейблдері шығарған тұңғыш альбомымен, сондай-ақ өз елінде Polskie Radio жарнамасымен байланысты. Бірнеше құрамдық өзгерістерден және тағы бір альбом шығарғаннан кейін Lorien 2005 жылы тарады. Сегіз жылдан кейін топ қайта құрылды және әлі де белсенді. Aion екі альбомымен Massacre Records және Impact Records компаниялары арқылы Еуропалық танымалдыққа ие болды. Кейінгі жылдары топ Metal Mind Productions компаниясымен келісімшарт жасасты. Ақырында, олардың бесінші альбомында стилін қазіргі заманғы ауыр металға ауыстырған Aion 2004 жылы шыққаннан кейін тарады. Desdemonaның дебюттік альбомы Жапонияда шығарылса да, топ Metal Mind Productions шығарған альбомдарымен жергілікті топқа айналды, ақырында төрт альбом шығарған және Danse Macabre Records компаниясымен келісімшарт жасасқан индустриалды стильге ие готик-металл стилін тастады. Delight, бастапқыда пауэр-металл тобы болған, Польшада кең ауқымды гастрольдік іс-шаралар мен бірнеше поляк және ағылшын тіліндегі альбомдардың арқасында танымалдыққа ие болды. 2005 жылы Германиядағы Wave Gotik Treffen фестивалінде сөйлегеннен кейін Delight Roadrunner Records компаниясына қол қойды, бірақ бір альбом шығарғаннан кейін топ ресми мәлімдемесіз таратылды. Via Mistica 2000-шы жылдардың басында шыққан үш альбомымен жергілікті топ болып қала береді. Кейінгі жылдары бірнеше готик-металл топтары пайда болды, олардың көпшілігі поляк ауыр металл сахнасының шағын бөлігі болып қала берді, оларға Mystherium (2001 жылы құрылған), Ciryam (2003 жылы құрылған), UnSun (2006 жылы құрылған) және NeraNature (2009 жылы құрылған) сияқты топтар жатты. Тек UnSun ғана Century Media Records компаниясымен келісімшарт жасасып, Жапонияда альбомдары чарттарға енді, бірақ екі альбомнан кейін топ вокалистің денсаулығына байланысты үзіліс жасады.

Poland developed their gothic metal scene in the 1990s, although it was intertwined with the gothic rock movement since the beginning, focused around the Castle Party Festival founded in 1994. The scene was loosely inspired by Polish bands such as Closterkeller, Pornografia, Fading Colours (all founded in the 1980s), and in later years by British acts like Paradise Lost, My Dying Bride, Anathema, and Norwegian Theatre of Tragedy among others. The earliest of the Polish gothic bands developed their sound from various styles like rock, black, death and doom metal, that include Battalion d'Amour (founded in 1989), Neolithic, Moonlight (both founded in 1991), Sacriversum, Sirrah (both founded in 1992), Hermh, Cemetery of Scream (both founded in 1993), Hefeystos, and Tower (both founded in 1994) among others. Most Polish gothic metal bands since the 1990s reached recognition only in Poland, or for short time in Europe. Compared with the black or death movement, gothic metal is a minor music scene. Although considered as a rock band, Closterkeller developed a gothic metal sound in the late 1990s. With nine both native and English language albums released up to 2011 they became the most influential Polish gothic band. Battalion d'Amour with their poetic lyrics reached popularity with 1990s albums, which was lost after a change of the group's lead vocalist in the early 2000s. The band released their last album in 2005. Neolithic signed to French Adipocere Records developed a doom and progressive metal influenced sound. They released two albums and disbanded in 2006 with brief recognition in their home country. Moonlight active until 2007 released several albums in 2000s, combining a gothic metal style with trip hop and rock. Reformed several of times of the years, Hermh began as a gothic metal act before switching to symphonic black metal with vampire themed lyrics, and remains a studio project. Cemetery of Scream with five albums released is still active. Hefeystos, with a progressive rock influenced sound, released two albums, and eventually disbanded in 2000. While Tower disbanded in the late 1990s, also with two albums released. Only Sirrah reached short lived recognition in Europe with a recording deal from Music for Nations. Disbanded in 1998, the group was reformed in 2013 and is still active. The second wave of gothic bands includes Artrosis, Lorien (both founded in 1995), Aion, Desdemona (both founded in 1996), Sator (later renamed Delight; founded in 1997), and Via Mistica (founded in 1998), among others. Artrosis quickly reached popularity in Poland with albums released by local label Morbid Noizz Productions. In the late 1990s Artrosis became the subject of interest from Tilo Wolffs label Hall of Sermon which released an English version of one of their albums. The band reached its popularity in the early 2000s with a contract from Metal Mind Productions. The band released seven Polish and four English language albums and remain active. Loriens popularity came with a debut album released by underground labels in Europe, USA, and Australia with promotion from Polskie Radio in their home country. After several line up changes and one more album released, Lorien disbanded in 2005. Eight years later the group was reformed and is still active. While Aion gained some European acclaim with two albums released by Massacre Records, and Impact Records. In later years the band remained local act with a recording deal from Metal Mind Productions. Eventually changing style to modern heavy metal on their fifth album, Aion disbanded after its release in 2004. Although Desdemona's debut album was released in Japan, the band became a local act with albums released by Metal Mind Productions, eventually dropping their gothic metal style in favour of industrial with four album released, and a recording deal from Danse Macabre Records. Delight which began as a power metal band reached recognition in Poland with support from extensive touring, and several both Polish and English language albums released in the early 2000s. In 2005 after a performance at Wave Gotik Treffen in Germany Delight was signed to Roadrunner Records, although after one album released the group was disbanded with no official statement. Via Mistica remains a local act with three albums released in the early 2000s. In later years several gothic metal bands have emerged, most of them remaining minor part of Polish heavy metal scene, that include such acts like Mystherium (founded in 2001), Ciryam (founded in 2003), UnSun (founded in 2006), and NeraNature (founded in 2009) among others. Only UnSun reached international acclaim with a recording deal from Century Media Records, and albums charting in Japan, although after two albums the group went on hiatus due to problems with the vocalist's health.