Америкалық авангард ақыны Хедвиг Горскинің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық ақын

Хедвиг Ирен Горски (18 шілде 1949 жылы туған) – американдық перформанс ақыны және авангард суретшісі. Ол өзінің эстетикасын "американдық футуризм" деп атайды. "Performance poetry" термині, слэм поэзиясына дейінгі кезең, оған жатқызылады. Бұл термин 1979 жылы Горски жасаған эксперименталды сөздік өнер және концептуалды театр туралы баспасөз хабарламаларында пайда болған. Ол – поляк-американдық ғалымның бірінші буыны және шебер шығармашыл жазушы. Оның жаңашыл поэзия, проза, драма және аудио туындылары стандартты және тәжірибелік формаларды қолдана отырып, түрлі БАҚ-та жарияланады және қойылады.

Өмірбаян

Трентон, Нью-Джерсиде туған бірінші буын американдық азамат, Горскийдің ата-анасы мен қарындасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшаның Галициясынан (қазіргі Украина) АҚШ-қа эмиграциялады, онда екі тәтесі мен әжесі украин партизандары тарапынан өлтірілді. Оның әкесі он төрт жасында Польшаның астыртын қозғалысына қосылып, кейін АҚШ армиясына қатарына өтті. Олар 1949 жылы "Генерал Стержис" кемесімен, отбасымен бірге АҚШ-қа келді, ол кеме Нью-Орлеан, Луизианада тоқтады. Қазір ол екінші күйеуі, композитор Д'Жальма Гарньеге үйленген.

Мансап

Оның қоғамдық мансабы 1973 жылы Нью-Орлеанда басталды, ол танымал NOLA Express жерасты газетінде сурет салып, жаңа нөмірлерін бұрышта жариялады. NOLA Express архиві қазір Коннектикут университетінде сақталады. Горски мен Чарльз Буковски – NOLA Express-ке ең көп үлес қосқан екеуі. Ол сол жерде Delta blues әншісі Бэйб Стоваллмен танысып, Джексон алаңында туристерге өнер көрсеткенде оның ашық гитара қорабына сыйлық жинауға көмектесетін. Олардың Нью-Орлеан джаз және мұра фестивалінде түсірілген видеосы жоғалып кетті. Остинге көшкеннен кейін ол ажырасып, сол шаһардың "[а]тмосфералық ландшафтына" еніп, поэзия және театр саласындағы мансабын бастады – сол кезде көптеген талантты суретшілерді шабыттандырып, өзіне тартқан қала. Ол "Бұби, мама!" атты бір актілік пьеса жазып, өндіріп, режиссерлік етті, бұл оның "нео-стихиялық драма" деп атаған жаңашыл формасы болды. Пьеса туралы естеліктерде бұл өлеңдік пьеса Уильям Берроуздың танымал болған концептуалды жазу әдісіне негізделгені айтылады. Intoxication: Heathcliff on Powell Street атты естеліктерде 1978 жылғы оқиғалар баяндалады, олар американдық аймақтық авангард ретінде өнер поэзиясының тууы деп сипатталады, бұл денелік белсенділікті сөздің және ниеттің рухани күшімен байланыстырды. Бұл концептуалды процесті іске асыру мүмкін емес сияқты көрінеді. Қаржы болмады, ал ол "табылған" мәтіндер мен қоғамның шетінде өмір сүріп, өмірдің мәнсіздігіне толы "көше" актерлерін пайдаланды. Ол феминистік қозғалысқа жақын екенін жарияламады, бірақ феминистер оның туындыларында АҚШ-тағы нәсіл және гендерлік теңсіздік туралы күшті мәлімдемелер бар деп санайды. Оның поэзиясындағы бейнелер әйелдік және сол кездегі феминистік қағидаларға сәйкес саяси тұрғыдан дұрыс емес нәрсеге қарсы шығады, сонымен қатар суретшілер мен конформистердің беймәлімдігі мен әрекетсіздігіне қарсы наразылықты көрсетеді. Ол Глория Э. Анзальдуамен тығыз байланыста болды, оның Borderlands/La Frontera кітабы Чикана феминистік теориясының маңызды туындысы саналады, сондай-ақ Рикардо Санчес және раульрсалинаспен бірге Resistencia кітап дүкенінде және басқа жерлерде жиі өнер көрсететін. 2008 жылы Вашингтонда өткен Польшалық американдық тарихи қауымдастығының (PAHA) жылдық конференциясында Горски "Мексика Соло" атты ұзын поэмасын оқыды, оның арқылы поляк американдықтарының көпшілік американдық WASP мәдениетіне қарағанда барлық "аралас" азшылық мәдениеттеріне жақын екенін түсіндірді. Конференциядағы панельде поляк ақындары Стивен Левандовски мен Джозеф Лисовски балалық шақтарында поляктарға қатысты әңгімелер мен жағымсыз стереотиптердің таралуы туралы әңгімеледі. Ол осы қуғынға ұшыраған топтарды АҚШ-тағы "көрінбейтін азшылықтар" деп атайды, өйткені олардың көпшілігі еуропалық текті. Горскидің шығармалары мен мансабы американдық қоғамдағы жасырын таптық соғыстан зардап шеккен барлық әлсіз топтардың күресімен байланысты, сондықтан оны оның "шиғриет – балға" деген ұраны алынған "Америкалық Маяковский" деп атады.

Her public career began in New Orleans during 1973, illustrating for the infamous NOLA Express underground newspaper and hawking the new issues on the corner. The archives of NOLA Express are now housed in the University of Connecticut. Gorski and Charles Bukowski are two of the most notable contributors to the NOLA Express. There, she befriended Delta blues musician Babe Stovall and often kept him company while he performed for tourists in Jackson Square receiving tips into his open guitar case. A video of them at New Orleans Jazz and Heritage Festival was made but lost. Soon after moving to Austin, she divorced and began her poetry and theater careers in earnest by falling into the "[a]tmospheric landscape of the town that summoned and intoxicated so many beloved artists of the time toward intense self actualization." She completed, produced, and directed a one act play script with the title Booby, Mama! that is an inventive form she named "neo verse drama". The art memoir of the production states that the verse play was based on a conceptual art cut up form of writing made famous by William Burroughs. The memoir titled Intoxication: Heathcliff on Powell Street details the events in 1978 that are described as the birth of performance poetry as an American regional avant garde joining the activity of the body to the psychic power of utterance and intent. The conceptual process seems impossible to pull off. There was no money, and it used 'found' text and 'street' actors filled with existential angst living on the fringes of society. She never claimed close ties to the feminist movement, but feminists reportedly consider her work to contain powerful statements about the disparity caused by race and gender in the United States. The images in her poetry are womanly and challenge what is politically correct according to the feminist dictum of the time, and they reflect a protest against the complacency and inaction of artists and non conformists. She had close ties with Gloria E. Anzaldúa, whose book Borderlands/La Frontera is considered a major work in Chicana feminist theory, Ricardo Sánchez, and raúlrsalinas, often performing with them at Resistencia Bookstore and elsewhere. During the Annual Polish American Historical Association (PAHA) conference in Washington, D. C. in 2008, Gorski read from "Mexico Solo", a long prose poem that she used to introduce how Polish Americans are more closely related to all 'hyphenated' minority cultures than to the majority American WASP culture. On the conference panel, Polish American poets Stephen Lewandowski and Joseph Lisowski discussed how blatant discrimination and negative stereotyping circulated by Polish jokes plagued their childhoods. She calls these persecuted groups "invisible minorities" in the United States because they are often of European heritage. Gorski's writing and career aligns with the struggles of all disadvantaged groups suffering from the hidden class warfare inside American society, and for this she has been called the "American Mayakovsky" from whom her motto "poetry is a hammer" is adapted.

Өнер ақыны

Боб Холман алғаш рет Горскидің East of Eden Band тобымен бірге жазылған аудиокассетасын естігенде, ол Нью-Йорк ақыны Майкл Веккиоға бұл естіген ең керемет тобы екенін айтты. Веккио – "Poets Audio Anthology Project" жобасының II томында, Изабелла Расселл Идс және Горски жинаған мен өндірген көптеген басқа орындаушы ақындармен бірге қамтылған. Журналистер мен радио бағдарламалаушылар поэзия мен музыканың бірлескен жұмысына қызығушылық танытты, бірақ Горски сияқты, ауызша поэзия мен музыкаға ғана мансабын арнағандар азаз болды. Горски өзін баспасөз хабарламалары мен сұхбаттарда "перформанс-ақын" деп атады, "Едемнің шығысы" тобымен жасаған жұмысын сипаттағанда. Ол 1981 жылғы баспасөз хабарламасында поэзия жазу стилін баспаға емес, ауызша оқуға бағыттап, "перформанс поэзиясы" терминін алғаш рет қолданды. Ол "негізгі ағымнан" тыс, өнер көрсетуге бағытталған әдебиетті таратуға арналған жобаларды жасады және қаржылады. Сондай-ақ, ол билікке қарсы әдебиетті насихаттап, дамытты. Ол 1980 жылы The Austin Chronicle газетінің негізін қалаушы жазушысы болды, және баламалы, шағын баспалар мен поэзияға қатысты оқулар, кітаптар және басқа да маңызды мәселелерді талқылаған Litera рубрикасын құрып, атады.

Ғылымгер

1980-ші жылдары өнерлі поэзиядағы карьерасынан кейін Горски Луизиана университетінің (Лафайетте) аспирантурасына қабылданды және 2001 жылы шығармашылық жазу саласы бойынша философия докторы (Ph.D.) ғылыми дәрежесін алды. 2004 жылы ол АҚШ елшілігі мен Краковтағы Француз институтының шарасында Краковтағы Cafe Krzysztofory-де өнер көрсетіп, содан кейін АҚШ-қа оралды.

Жетістіктер

Ол 1980 жылдардың басында "Litera" бағанын құрып, жазғаннан кейін "Performance Poetry" терминін енгізді, өзінің орындалатын поэзиясын перформанс өнерінен ажырату мақсатында. Ол сондай-ақ Техас штатының астанасы Остин қаласының "әлемнің музыка астанасы" атанған дамыған музыкалық ортасын насихаттауға көмектескен "Остин Хроникасының" алғашқы жазушыларының бірі болды. 1970 жылдары музыкалық аренаның өсуімен бірге, көпұлтты театр, әдебиет және өнер қауымдастығы қалыптаса бастады. Осы орта Горскидің шығармашылығының құпиялы, жер астындағы бастауын құрады, ол оны "қарапайым авангард" деп атады. Горскидің KUT FM радиостанциясындағы тікелей эфирдегі өнерлері жазылып, халықаралық радиостанцияларға таратылды. Олар 1980 жылдардағы инди аудио кассеталар/радиостанциялар желісінің бір бөлігіне айналды, коммерциялық музыкаға балама ұсынып тұрды. Оның әдебиетке негізделген радио хабарлары орындалатын поэзияның танымалдылығын арттырды – ол өзінің туындыларын сипаттау үшін қолданған жанр, яғни тек орындау үшін жазылған, баспаға шығаруға арналмаған әдебиетке негізделген поэзия. Кәсіби джаз музыканттарынан құралған "East of Eden" тобы музыка мен поэзияны тек орындау үшін үйлестіре білгендіктен сәттілікке жетті. Горскидің сөйлеу дауысы оның "ерекше" тембрін ән айтуға мүмкіндігінше жақын етуімен сипатталды, бірақ ол ән салған жоқ. Д’Жальма Гарнье әр өлеңге жазған композициялар джаз, кантри, вестерн және рок-н-ролл жанрларын қамтыды.

Стиль

Биттерден айырмашылығы, Горски өзінің стильдік повестемесі мен көңіл-күйлі лирикалық өлеңдерін тек орындау үшін жазды, әр өлең үшін Д'Жалма Гарнье арнайы жазған музыкамен. Өлеңдер тек аудио дистрибуция үшін, әсіресе радио үшін арналған (баспаға қарамастан). Оның радикалды өнер мектебіндегі тәжірибесі оның орындау мәтініне деген құштарлығына және дистрибуцияның осы түрінің идеясына әсер етті. Канададағы Nova Scotia Art and Design College (NSCAD) суретші мамандығы бойынша диплом алғанымен, ол галереялардың элиталық ортасын ұнатпады. Ол бейнелерге деген сүйіспеншілігін поэзияға аударды, ол сонымен қатар перформанс және концептуалды өнердегі антикапиталистік, социалистік идеяларды қамтыды. Горски, Вито Акончимен бірге, NSCAD-тің ең белгілі түлектерінің бірі саналады. Ол Ален Гинзбергтің "Ұлы айқайына" тікелей шабыттанды. 1980 жылдары Джек Керуактың денесіз поэзия конференциясы барысында Наропа университетінде оның ерте оқылымдарының бірін сынағаннан кейін олардың арасында достық бәсеке пайда болды. Оның ерте кумирлерінің бірі Боб Дилан болды, себебі ол "тілге жақсы үйлесетін, түсініксіз, сұлу бейнелерді" бағалады. Вокалдың құмарлығы мен еркіндігі Дилан Томас, оны бастапқыда шабыттандырған уэльс ақынының таспаға жазылған орындалуларындағыдай болды. Боб Дилан 1992 жылдың соңында Остиндегі Мексика Арте мұражайының акустикалық фестивалінде Горскинің соңғы оқуы/қойылымын тыңдау үшін келді, бұл концерт Остин Опри Хаусында өткеннен кейін болды.

Видеожазбалар

"Новая Шотландиядағы жасөспірім". Бейнесуретті поэзия. Продюсер PerfectoMedia 2010
"Көтеріліп келе жатқан мелодиялық аккордтар". Хедвиг Горскидің өлеңі, композитор Д'Жалма Гарнье тарапынан деконструкцияланған 2008
"Новая Шотландиядағы жасөспірім". "Диал А" поэзиялық сериясы. Реж. Карен Минзер. Форт-Уорт 1990 жыл.

Театр

Он үш пончик. Хедвиг Горскидің шығармасы. Реж. Уильям Дэвис. Орындаушылар: Honors Players. KRVS FM радиосы, Лафайетт. LouisianaRadio.com. 2000 жылдың 13 қазаны. "Апа, ана!". Хедвиг Горскидің шығармасы. Реж. Хедвиг Горски. Орындаушылар: Ex Troupe. InterArt Works, Остин. 1977 жылдың наурыз-сәуір айлары.

Поэзия

Hi to Heaven: Ағылшын және поляк тілдеріндегі ең жақсы орындалатын өлеңдер. Аударған: Януш Залевский. 2015 жыл. Екінші басылым, 2022 жыл. Poetique: Ән кітабы. Колледж Стейшн: Slough P, 2010 жылдың ақпаны. Balcones сыйлығының жартылай финалисі (CD-мен). Өсіп келе жатқан мелодиялық аккордтардың деконструкциясы, Хедвиг Горски өлеңі. Композиторы: Д’Жалма Гарнье. Toxic Poetry. Екінші нөмір. Көрме №2. 2010 жылдың қаңтары. "Мас құтқарушы", "Mood Indigo". Toxic Poetry. Бірінші нөмір. Көрме №1. 2009 жылдың тамызы. Karawane. №10. "Бұй, анам!" дауыстық нео-верс драмалық өлеңнен үзінділер. 2009 жыл. (PDF) "Mexico Solo". Польша-Америка тарихи қауымдастығының конференциясы. Еске алу парақшасы. Ред.: Януш Залевский. 2008 жыл. "Ақ колоннадалы фасады". Art Mag 29. Лас-Вегас: Limited Editions P, 2006 жыл. "Сені бақытты ете алатын нәрсе әрқашан бар". Аударған: Януш Залевский. Novo Okolica Poetów, 18–19. Ржешов, Польша: 2005, 58–60. "Польшалық цыган және Жұрек". Остин: Shinebone P, 1993 жыл. "Ақырын жұмақ". Өлең парақшасы. Суреті: Марк Кристал. Остин: Shinebone P, 1992 жыл. Хедвиг Горскимен ерте таңғы ас. Остин: Perfection Productions, 1992 жыл. Көрінетін нағыз емес нәрселердің шашасы. Остин: Backyard P, 1991 жыл.

Драмалық

"Қалдық жері" 44 дауысқа арналған сценарий. "Джадзия кітаптары". 2018 жыл. "Жануарлар мен қасиеттілер: бір актілік пьеса". "Джадзия кітаптары". 2015 жыл. 13 донут: Көпмәдениетті радиодрама. "Джадзия кітаптары". 2015 жыл. "Бооби, анам!" : Сюрреалистік кесілген сөздік өнер, 1977 жыл. "Джадзия кітаптары". 2015 жыл. Он үш донут. Ұлттық аудио театр фестивальдерінің жылдық сценарий кітабы 2001. Ред. Брайан Прайс. Хемпстед: NATF, 2001 жыл. 87–105.

Мемориал

Уыттанған: Пауэлл көшесіндегі Хитклиф. Колледж Стейшн, Техас: Слау П, 2007, 2009.