Кіріспе

Туристер барып көретін қызықты орын, "Сыртқы шектер" эпизоды. Туристік тартымдылық – туристердің қызығушылығын тудыратын, әдетте табиғи немесе мәдени құндылығы, тарихи маңызы, табиғи немесе жасалған сұлулығымен, сондай-ақ демалыс пен көңіл көтеру мүмкіндігі бар қызықты орын.

Түрлері

Табиғи сұлулығымен танымал жағажайлар, тропикалық аралдар, ұлттық саябақтар, таулар, шөлдер мен ормандар – адамдардың баруға ұнайтын дәстүрлі туристік орындардың мысалдары. Мәдени туризмге тарихи жерлер, маңызды оқиғалар болған орындар, ескерткіштер, ежелгі ғибадатханалар, жануарлар бағы, аквариумдар, мұражайлар мен галереялар, ботаникалық бақтар, ғимараттар мен құрылыстар (мысалы, бекіністер, сарайлар, кітапханалар, бұрынғы түрмелер, көкжайлар, көпірлер), ойын-сауық парктері, тірі тарих мұражайлары, қоғамдық өнер (мүсіндер, қабырға суреттері), этникалық қауымдар, тарихи пойездер мен мәдени шаралар жатады. Өнеркәсіптік және шығармашылық туризм сияқты мәдени салалардың нысандары да осылар. Көптеген туристік орындар ескерткіштер болып табылады. Алайда, футбол матчы, Формула-1 жарысы немесе желкендік регата сияқты спорттық іс-шаралар да туристерді қызықтырады. Туристердің белгілі бір жерге барудағы үміттері сол жердің мәдениеті, сәулеті, тағамы, инфрақұрылымы, ландшафты, іс-шаралары, саудасы және тағы басқалары сияқты ерекшеліктерімен байланысты. Бұл мүмкіндіктер адамдарды сол бағытқа тартады және саяхаттың жалпы тәжірибесіне үлес қосады. Кез келген туристік орынның басты мақсаты – адамдардың назарын аудару, осы арқылы олар белгілі бір жерге келіп, демалыс барысында түрлі нысандарды зерттей алады. Саяхат және туризм индустриясында туристерді әлемнің түкпір-түкпірінен тартатындықтан, осы нысандар аса маңызды рөл атқарады. Туристік орындар Розуэллдегі (Нью-Мексико) НЛО апат орны және Шотландиядағы Лох-Несс көліндегі құбылыстар сияқты аңыздарды пайдаланып да құрылады. АҚШ-тағы қытай кварталдары мен Лондондағы Брикстон сияқты этникалық қауымдар да туристерге қызықты орындарға айналуы мүмкін. Туристер Азия мегаполистеріндегі көшедегі тағамдар немесе Орталық Еуропадағы кофехана мәдениеті сияқты жергілікті тағамдарды да талғайды. Мәдени мұра және ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізіміне енген орындар ерекше танымал туристік нысандарға айналды. Бірақ, егер қандай да бір орынға тым көп турист келсе, бұл қоршаған ортаның ластануына және жергілікті халықтың наразылығына әкелуі мүмкін, мысалы, Барселонада немесе Венецияда болып жатқандай. Осы мәселеге байланысты туристерге ұсынылмайтын бағыттардың тізімі де бар. Туристік орындардың көптеген тізімдері мен шолулары бар. Келушілердің саны, мәдени маңызы, сұлулығы немесе жасы сияқты факторлар қолданылады және олар автордың жеке пікірін көрсетеді. Кейде бұл туристік орын әлі халықаралық туризм индустриясының назарында болмағаны ерекше атап көрсетіледі. Кейбір нысандар халықаралық деңгейде танымал, ал кейбіреулері ұлттық немесе жергілікті нарыққа бағытталған. Ал кейбір орындар жергілікті тұрғындарға арналған немесе олар туралы жарнамалар аз, себебі негізгі тас жолдар мен әуежайлар тым алыс. АҚШ-та туристік орындардың иелері мен маркетологтары жарнама тақталарында, әсіресе шалғай аймақтарда жарнамалайды. Туристік орындар демалыс орындарында, ақпарат орталықтарында, жылдам тағамдар сататын орындарда, қонақүйлерде және қонақ бөлмелерінде тегін жарнамалық буклеттер таратады. Кейбір туристік орындар келушілерге естен кетпес әсер қалдырады және кіру ақысы арзан немесе тегін, ал кейбіреулері сапасыз болып, туристерден көп пайда табу үшін тауарлары мен қызметтерінің бағасын көтереді. Мұндай орындар "туристік тұзақтар" деп аталады. Қала ішінде қайықпен және автобустармен саяхаттау да танымал.

Жаңалықтар

Керемет көрікті орындар – бұл Канзас штатының Каукер-Ситиіндегі «ең үлкен жіп шар», Оңтүстік Дакота штатының Митчелл қаласындағы Дән сарайы немесе Небраска штатының Альянс қаласындағы Кархендж сияқты ерекше атақты орындар. Бұл көрікті орындар Американың орталық бөлігімен ғана шектелмейді, сонымен қатар орталық аймақтың мәдениетінің бір бөлігі болып табылады.

Туристік бағыт

Туристік бағыт – туризмнен түсетін кіріске едәуір тәуелді қала, кент немесе басқа да аймақ, немесе "туристерді тарту үшін таныстырылатын немесе өзін-өзі таныстыратын ел, штат, аймақ, қала немесе кент". Онда бір немесе бірнеше туристік тартымдылықтар және мүмкін "туристік тұзақтар" болуы мүмкін. Мысалы, Фатима қаласы Португалиядағы танымал туристік бағыт. Сием Рип қаласы Камбоджадағы танымал туристік орын, негізінен Ангкор ғибадатханаларына жақындығы себепті. Франциядағы үшінші танымал туристік аймақ – Луара алқабы, туристерді тарту үшін таныстырылған және брендтелген аймақ, негізінен Луара алқабындағы шатоларымен мәшһүр. Тропикалық аралдық курорт – туризмді табыс көзі ретінде пайдаланатын арал немесе аралдар тобы. Багам аралдары (Кариб бассейні), Бали (Индонезия), Пхукет (Таиланд), Гавайи (АҚШ), Фиджи (Тынық мұхиты), Санторини және Ибица (Жерорта теңізі) – танымал аралдық курорттардың мысалдары. 2017 жылы Франция, АҚШ және Испания ең танымал үш халықаралық бағыт болды. Осы елдерге келген халықаралық саяхатшылардың жалпы саны шамамен 234 миллионды құрады, бұл осы елдердің жалпы ЖІӨ-сінің сәйкесінше 8,9%, 7,7% және 14,9%-ын құрады. Африка бұрын туризмге кедей болғанмен, қазіргі уақытта континент 67 миллионнан астам туристі қабылдап, 2018 жылы екінші ең жылдам өсіп келе жатқан туризм аймағы ретінде қарастырылады. 2018 жылы 48,6% өсім көрсеткен Эфиопия Африканың туристік орталықтары тізімінде көш бастап тұр. Африкадағы басқа туристік орындарға Кейптаун (Оңтүстік Африка), Гиза некрополі (Египет), Масаи Мара ұлттық қорығы (Кения), Виктория шарлауы (Зимбабве және Замбия) кіреді. Туризм индустриясының ұсынысы тұрғысынан, бағыт әдетте геосаяси шекарамен анықталады, ал бағытты таныстыруды көбінесе үкіметтер қаржыландырады. Саяхатшының көзқарасы бойынша, бағыт мүлдем басқаша қабылдануы мүмкін.