Кіріспе
Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған агенттігі
БҰҰ Туризм (2023 жылға дейін БҰҰТО) – Біріккен Ұлттар Ұйымының жауапты, тұрақты және барлығына қолжетімді туризмді ілгерілететін мамандандырылған агенттігі. Оның бас кеңсесі Мадридте (Испания) орналасқан. Басқа кеңселерге Азия мен Тынық мұхиты аймағы бойынша қолдау кеңсесі (Жапонияның Нара қаласында) және Таяу Шығыс аймақтық кеңсесі (Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласында) кіреді. БҰҰ Туризм туристік саясат бойынша әлемдік платформа және туризмді зерттеу мен білімнің көзі болып табылады. Ол туризмнің бәсекеге қабілеттілігін, инновацияларды, білім беруді, инвестицияларды және цифрлық трансформацияны ынталандырады. Ұйым сонымен қатар туризмге қатысты этика, мәдениет және әлеуметтік жауапкершілік мәселелеріне назар аударады, техникалық ынтымақтастық көрсетеді және БҰҰ Туризм академиясы мен статистикалық жұмыстарды қамтиды. БҰҰ Туризмінің алты ресми тілі – араб, қытай, ағылшын, француз, орыс және испан тілдері. COVID-19 пандемиясы басталар алдында туризм рекордтық деңгейде болды: әлемдегі 10 жұмыс орнының 1-і туризмге байланысты болды және 2019 жылы халықаралық туристердің саны 1,5 миллиардқа жетті. Күшейген белгісіздік аясында БҰҰ Туризм COVID-19 пандемиясына байланысты туындаған қиындықтарды еңсеру үшін туризм саласын басшылыққа алу мақсатында Жаһандық туризм дағдарыс комитетін құрды. 1975 жылы құрылғаннан бастап 2023 жылға дейін БҰҰ Туризм Дүниежүзілік Туризм Ұйымы (БҰҰТО) деп аталды.
Мүшелер
БҰҰ Туризміне 160 мүше мемлекет, алты қауымдас мүше (Аруба, Фландрия, Гонконг, Макао, Мадейра және Пуэрто-Рико) және екі бақылаушы (Қасиетті Тақ (1979), Палестина (1999)) кіреді. Мүше емес елдер: Австралия, Бельгия, Белиз, Канада, Дания, Доминика, Эстония, Финляндия, Гренада, Гайана, Исландия, Ирландия, Кирибати, Латвия, Лихтенштейн, Люксембург, Маршалл аралдары, Микронезия, Науру, Жаңа Зеландия, Сент-Китс және Невис, Сент-Люсия, Сент-Винсент және Гренадиндер, Сингапур, Соломон аралдары, Сомали, Оңтүстік Судан, Суринам, Швеция, Тонга, Тувалу, Ұлыбритания және АҚШ. Өткенде әртүрлі кезеңдерде ұйымнан 17 мемлекет мүшесі шыққан, оның ішінде Австралия (ақшаның тиімсіз жұмсалуына байланысты), Багам аралдары, Бахрейн, Бельгия, Канада (Канада 2013 жылы Роберт Мугабені басшы етіп тағайындаған кезде Дүниежүзілік туризм ұйымынан шықты), Коста-Рика, Сальвадор, Гренада, Гондурас, Кувейт, Латвия, Малайзия, Мьянма, Панама, Филиппин, Катар, Таиланд, Ұлыбритания және Пуэрто-Рико (қосалқы мүше ретінде). Нидерланд Антиль аралдары таратылғанға дейін қауымдас мүше болып келген. Біріккен Араб Әмірліктері (БАӘ) БҰҰ Туризмінен шығып кеткеннен кейін 26 жыл өткен соң, 2013 жылдың мамыр айында қайтадан ұйымға қосылды. Бұдан өзге, БҰҰ Туризмінің 500-ден астам серіктес мүшелері бар, олардың ішінде туризм саласында мамандандырылған үкіметтік емес ұйымдар, сондай-ақ БҰҰ Туризмінің мақсаттарына немесе құзыретіне кіретін қызметпен айналысатын коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар мен қауымдастықтар бар. 2022 жылдың 2 сәуірінде Ресей БҰҰ Туризмін тастайтынын жариялады, ал ұйым сол күні Ресейдің Украинаға басып кіруіне жауап ретінде Ресейді тоқтата тұруға дауыс берді.
Туризм деректері панелі
БҰҰ Туризм "Туризм мәліметтері тақтасын" жариялады, ол "жаһандық, аймақтық және ұлттық деңгейде келіп түсетін және кететін туризмнің негізгі көрсеткіштері бойынша статистика мен талдау ұсынады. Деректерге туристердің келу саны, экспорттағы туризмнің үлесі, ЖІӨ-ге тигізетін үлес, туристік нарықтар, маусымдық факторлар және жатақжайлар (бөлме саны, қонақтар саны және түнгі тұрулар туралы мәліметтер) кіреді."
Визаның ашықтығы туралы есеп
БҰҰ туризмді зерттеу барысында G20 елдері визалық рәсімдер мен кіру талаптарын жақсарту арқылы халықаралық туристер санын 122 миллионға, туризм экспортын 2016 миллиард АҚШ долларына және жұмыспен қамтуды 5 миллионға арттыра алады деген қорытындыға келді. Ұйымның 2016 жылы жарияланған БҰҰ туристік виза ашықтығы жөніндегі соңғы есебінде, халықаралық туристердің виза қажет етпейтін саяхатшылардың үлесі 39%-ға жеткені көрсетілген, бұл көрсеткіш 2008 жылы 23% болған. Есепте 2015 жылы визалық шектеулерге ең аз тап болған 30 ел (БҰҰ туризмінің ұлттық ресми мекемелерден алған деректеріне сүйенген): + Ең аз шектеулі азаматтар Рейтинг Ел Мобильділік индексі (215-тен визасыз 1, визамен 0.7, электрондық визамен 0.5 және дәстүрлі визамен 0) 1 , , , , , , 160 8 , , , 159 14 , , , , 158 21 , , , 157 24 , 156 26 , 155 29 , 154
+ Least restricted citizens Rank Country Mobility index (out of 215 with no visa weighted by 1, visa on arrival weighted by 0.7, eVisa by 0.5 and traditional visa weighted by 0) 1 , , , , , , 160 8 , , , , 159 14 , , , , , , 158 21 , , 157 24 , 156 26 , , 155 29 , 154