Кіріспе

Горай ([ɡoɾaːi]) – Үндістанның Мумбаи қаласында, Дхарави Бетте орналасқан ауыл. Ол Сальзетт аралының солтүстік-батыс бөлігінде жатыр. Горайға көбінесе Манори және Горай өзендерін кесіп өтетін пароммен, немесе Бхаяндер арқылы құрлық жолымен жетуге болады. Горай Манори, Уттан, Пали, Чок, Донгри, Тароди, Рай, Морва және Мурде ауылдарымен шектеседі. Осы аймақта маратхи тілі ең көп қолданылады. Шығыс үнді қауымы, Панчкалши немесе Сомванши Кшатрия Патаре (SKP) және Коли тайпасы осы жердің түпкілікті халқы болып табылады. 1980 жылға дейін Горай таза жағажайлары мен пальма ағаштарымен әйгілі болған. Бірақ Мумбаи маңындағы ластанудың күшеюіне байланысты Араб теңізінде жүзуге болмайды, алайда Горай Мумбаидың басқа жағажайларына қарағанда аз ластанған. Горай әлі де тыныш, салмақты атмосферасын сақтап, өзен арғы жағындағы қаланың қарбалас өмірінен өзгеше. Бұл жерде әлі де бұқа арбалары қолданылады, аймақта су тапшылығы бар. Дегенмен, жылжымайтын мүлік компаниялары осы құнды қала маңына үнемі еніп келе жатыр, сондықтан Горай ауылының тұрғындарының физикалық және мәдени тіршілігі қазірдің өзінде қауіпті жағдайда. 1986 жылы Горайда Үндістанның алғашқы және ең ірі ойын-сауық паркі – «Эссел әлемі» салынды. Паркте барлық жастағы адамдарға арналған түрлі аттракциондар бар, және ол әрі қарай кеңейтіліп жатқан инфрақұрылымымен танымал. «Глобалды Випассана пагодасы» – әлемдегі ең биік бағанасыз күмбезді, медитация жасауға арналған орын, Горай маңындағы 13 акр жерге салынған. Оның пішіні Мьянманың Янгон қаласындағы Шведагон пагодасына ұқсас.

Дарави аралы

Сальсетт аралының солтүстік-батысында орналасқан Жарты арал, бұрын Даррави деп аталған арал, Сальсетт жағалауындағы Манори бұғазымен бөлінген аралдар тобының бір бөлігі болған. Версова, Марве және Рай Мурдхе – басқа аралдардың аттары еді. Бұл аралдар 1825 жылға дейін бөлек күйінде сақталды, сол кезде полковник Джервис картасында Сальсеттің батыс жағалауы сегіз үлкен және төрт кішкентай аралға бөлінгендігі көрсетілген. 1882 жылы, таяп су кезінде бұл аралдарға бұғаз арқылы жаяу өтуге болар еді. Дегенмен, Даррави аралына қайықпен жету қажет болды. Бірақ, Годбундер бұғазы арқылы теміржол салынуымен, және одан кейінгі қала құрылысы мен бұғаздардың құрғатылуымен, арал қазір Сальсетт аралына жалғасқан жарты аралға айналды. Солтүстік Даррави аралы Тане ауданына, ал оңтүстігі Мумбаи қалалық ауданына кіреді.

Португалия тарихы

Горайда көптеген шығыс үнді халқы тұрады. Шығыс үндістер – 16 ғасырда осы жерге келген португалдықтардың ықпалымен рим-католик дініне өткен адамдар. Горайда үш шіркеу бар. Ең көнесі – Рейс Магос немесе Үш қасиетті патша, Горайдың солтүстік шекарасындағы Вайралла тоғанының жағасында орналасқан. Оны 1595 және 1602 жылдар аралығында францискан миссионерлері салған. Жаңа приход шіркеуі, сондай-ақ Үш қасиетті патшаның атымен аталады, 1810 жылы салынған және қираған, ескі приход шіркеуінен оңтүстікке қарай үштен бір мильдей қашықтықта орналасқан. Үшіншісі – ескі шіркеудің қираған орнына жақын салынған Сәби Иса капелласы.

Экологиялық бұзылу

Мумбайдың жағалауындағы су температурасы әр он жылда 0,3 градусқа көтерілуде. Мумбай жағалауындағы теңіз деңгейі жылына орташа 1,2 мм-ге өсуде. Манори және Горай аудандарындағы балық аулаудың орташа жылдық көлемі 1994-95 жылдардан 1998-99 жылдарға дейінгі бес жылдық кезеңде 18 400 тонна болса, 2004-05 жылдардан 2008-09 жылдарға дейінгі кезеңде 13 354 тоннаға төмендеген.

Уытты қалдықтарды тастау

Үттен, Палхади, Талавли, Ананднагар, Донгри, Тароди, Пали, Чок және Морва ауылдарының тұрғындары тоғыз ауылдың ортасында, Дхавги төбесінде орналасқан қоқыс полигондарының операторларына қарсы наразылық білдіруде. Бұл қоқыс полигоны Мира-Бхайандер қалалық корпорациясына берілген жерде құрылған, ол өз кезегінде 30 жылға жеке қоқыс тастау компаниясына жалға берген. Қалалық әкімдік жағымсыз иіс тарауын болдырмау үшін химиялық заттар шашыратылғанын мәлімдесе де, ауыл тұрғындары иіс шыдайсыз болып бара жатқанын және тұрғындардың денсаулығына қауіп келтіріп жатқанын айтады.