Кіріспе

Бут округінің су қоймасы, Калифорния, АҚШ. Оровилл көліне Федер өзені балық шаруашылығынан кохо лососі шабақтары қойылады. Бұл шаруашылық Оровилл көлінің маңызды бөлігі болып табылады.

Тарих

Жергілікті жергілікті тайпа Конкоу Майду (аударма "адам") болды, олар көп жылдар бойы көл аймағын және Қауырсын өзенін қоныстанды. Қазіргі кездегі көптеген шағын қалалар, соның ішінде Оровилл де Майду халқының мекені болып табылады. 2002 жылы Сонома штатының зерттеуі Оровиль көлінің археологиялық инвентаризациясын жүргізді. Бұл зерттеуде 250 нысанның Педр өзенінің бойындағы Түпкүлкілік америкалықтар өміріне қатысты және қосымша 478 нысанның Алтын Rush-ке жататын тарихи дәуірге жататындығы анықталды. Бұл нысандар ашық аспандағы тұрғын үйлер, үңгірлер мен жартастар, литтик шашыраңқылар, тас өнерлері, карьерлер мен цехтар, тау жыныстарын ұнтақтау орындары және зираттар аймақтарын қамтиды. 1848 жылы алтын кен орындары ашылып, жерлестердің өмірі бұзылып, кеншілер олардың жерлеріне еніп кетті. 1848 жылдың сәуір айында, Саттерс-Миллден алтын табылғаннан кейін үш ай өткен соң, Джон Бидвелл бүгін Бидвелл Бар қаласы деп аталатын жерде, Федер өзенінен алтын тапты. Бидуэлл жергілікті Конков Майду жұмысшыларын қолдана отырып, талап қоюды бастады. Калифорниядағы шабуыл туралы хабарлар тез тарағандықтан, бір жылдан аз уақыт ішінде Калифорнияның жергілікті емес халқы 20 000-дан 100 000-ға дейін көтерілді. 1850 жылы Бют округінің өзінде 3052 кенші жұмыс істеді. Дамбаның құрылысы 1957 жылы қазіргі 70-ші тас жолды және сол кездегі Батыс Тынық мұхиты (қазіргі Юнион-Пасифик) теміржолын ауыстыру үшін басталды. Бірнеше жылдан кейін жартылай аяқталған бөгет 1964 жылдың желтоқсан айында Федер өзенінің су тасқынын болдырмады. Бұл Сакраменто аңғарын су басудан сақтады. Оровиль бөгеті құлағанға дейін Оровиль көлінің қазіргі бассейні Солтүстік бұлақ Федер өзенінің Федер өзеніне құятын жері болды. 1968 жылы бітірілген Оровиль бөгеті - топырақ бөгеті және АҚШ-тағы ең биік бөгет, биіктігі 770 фут (235 м) және 6920 фут (2109 м) . Бұл бөгет Египеттегі Асуан жоғары бөгеті орнына келгенге дейін әлемдегі ең үлкен топырақ бөгеті болды. Оны Калифорнияның су ресурстары департаменті Калифорнияның мемлекеттік су жобасының бір бөлігі ретінде салды. Плотинада 1967 жылы аяқталған жер асты гидроэлектр станциясы орналасқан. Алты генератор 819 МВт ең жоғары қуатын қамтамасыз ету үшін пайдаланылады.

Гидрология

Оровилл көлі мен Оровилл бөгетінің құрамында Оровилл Термалито кешені бар. Бұл су инфрақұрылымы кешені, оның ішінде Хайат электр станциясы, Термалито бұрмалау бөгеті мен электр станциясы, Федер өзенінің балық питомнигі, Термалито электр каналы, Термалито алғы бөгеті, Термалито насос генераторлары, Термалито артқы бөгеті және Оровилл көлі қонақ орталығы бар. Көлді Федер өзенінің су айдынының Солтүстік, Орта, Батыс тармақтары және Оңтүстік бұрыштары қоректендіреді. Бұл су айдыны 3,611 шаршы миль (9,352 км2) аумақты суға батырады. Солтүстік Форк және Орта Форк Федер өзендері осы аймақтың 3,222 шаршы миліне (8,345 км2) жатады, оған Солтүстік Сьерра-Неваданың және Оңтүстік Каскад тауларының тағандық және таулы аймақтарының бөліктері кіреді. Оның көлемі - 15 мың тоннадан астам. Су қоймасынан босатылған судың үштен бірі Оровиль мен Сакраменто-Сан-Хоакин дельтасы арасындағы суға кетеді. Оровиль көлі су тасқынын басқаруда, судың сапасында және Сакраменто Сан-Хоакин өзені дельтасы сияқты төменгі ағыстағы аймақтарға әсер ететін балық шаруашылығының денсаулығында маңызды рөл атқарады. Жылы маусымда өзен ағысының негізгі көзі - 1 сәуір - 31 шілде аралығында болатын қардың еруі, ал Оровил көлінде жылдық жалпы ағыстың шамамен 40 пайызы болады. Көлдің сақталуы мен босатылуы Оровил кешенінің гидроэнергетика және сумен жабдықтау қондырғыларының негізгі бөлігі болып табылады, себебі ол SWP-нің тірегі және икемділігінің негізгі көзі болып табылады. Оровил көлінің АЭКК-мен белгіленген ағысының шектері Хонкут сағасының солтүстігінде, Юба өзенінің сағасынан жоғары және Медведь өзенінің оңтүстігінде. Федералды энергияны реттеу комиссиясы (FERC) Оровилл бөгетіндегі Эдвард Хайатт электр станциясы сияқты гидроэлектр қондырғыларына лицензия береді. Калифорнияның су ресурстары департаменті мен мүдделі тараптар жақында Оровилл нысандарына 50 жылдық гидроэлектрлік лицензияны алты жылға жаңарту процесіне қатысты. Бұл келісім мемлекетті: сальмон мен стальбашты мекен-жайды қалпына келтіру, өзеннің демалу және қоғамдастық пайдасын жақсарту, және балықтардың өтуін зерттеу, Федер және оның айналасындағы өзен алаптарында өтуді жақсарту жобасын анықтау және іске қосу. Федералды су тасқынын бақылау талаптары бойынша, әр жылдың қазан айының ортасына қарай көлдің жинауы су тасқынын бақылаудың ең жоғары бассейнінің шегінде және ең төменгі шегінде белгіленген деңгейге дейін төмендетілуі керек. 1997-1998 жылдардағыдай жауын-шашынды маусымның өтуімен рұқсат етілген сақтау көлемі су тасқынын бақылауға арналған ең үлкен бассейнмен сәйкес келеді. Су қоймаларын пайдаланушылар қазіргі су тасқынын бақылау мен болашақта болатын су тасқынына дайындықтың қарама-қайшылық мақсаттарын теңестіруі керек. Авариялық ағызу жолының астында қатты эрозия болды, және авариялық ағызу жолының бұзылуынан қорқып, төменгі ағыстағы тұрғындарды эвакуациялауға мәжбүр етті. Авариялық ағынды жолдарды жөндеудің 1-ші кезеңі 2017 жылы аяқталды. Негізгі су ағызу жолы 2018 жылдың 1 қарашасына дейін табысты қайта құрылды.

Демалыс

Көлде көпшілікке арналған көптеген демалыс түрлері бар. Оровил көлінің келушілер орталығында мұражай, экспонаттар, бейнелер және дүкен бар. Адамдар 15 метрлік мұнарадағы екі қуатты телескоп арқылы көлді, Сьерра-Невада, аңғар, тау етегі және Саттер-Баттс тау жотасын көруді ұнатады.

Балық аулау

Оровил көлінің мемлекеттік демалыс аймағында балық аулау өте жақсы деп сипатталған. Адамдар үлкен ауызды, кішкентай ауызды және дақты басс, чинук, шабақ, макино, бекіре, ақ құрт және қоңыр форель балықтарын аулай алады. Ең ірі макино және ең үлкен ақ құрт осы көлде ұсталған. Жыл бойы рұқсат етіледі, бірақ Калифорния штатының спорттық балық аулау лицензиясы қажет. Калифорния штатының қоршаған ортаның денсаулыққа қаупін бағалау басқармасы (OEHHA) Оровил көлінен ауланған балықтардағы сынап немесе полихлорирленген дифенилдер (ПХД) деңгейіне сүйене отырып, қауіпсіз тамақтану туралы кеңес әзірледі.

Қайықпен жүзу

Қайықпен жыл бойы жүзу, су шаңғысы, вейкборд, үй қайықтары, ПВК және тролльдер. Мұнда бес көп жолақты қайық түсіру пандусы бар. Бұл жерлер: Бидуэлл каньоны, Лоафер крек, Спилвей, Лайм садл, Энтерпрайз, Нельсон бар, Винтон Галч, Форман крек және Дарк каньон. Қайық жабдықтары мен жалға алулар көліктің оңтүстік жағында Бидуэлл Маринада немесе солтүстік жағында Оровиль көлінің Маринасында қол жетімді. Келушілер каяк, каноэ, желкенді қайық, қайықты және т.б. жалға алады.

Кемпингке шығу

Тағы бір маңызды іс-әрекет - лагерь, жүзетін лагерьлер, лагерьдегі қайық немесе ат лагерьлерін пайдалану арқылы кемпинг.

Feather River балық ұрықтауы

Ороввилл көлінің негізгі компоненті - бұл Пышақ өзенінің экожүйесі үшін Чинук лососьінің және стальбалық форельдің гүлденген популяцияларын басқаратын ұрықхана. Оның пайда болу тарихы қызықты. Бұрын Пьетер өзенінде және оның арналарында жасалма жолмен сальмон, шэд және форель балықтарын көбейтудің көптеген әрекеттері болған. Оровиль бөгеті салынар алдында балық ұрықтауыштарының көпшілігі таудың шығыс жағында (ұрықтауыштың қазіргі орналасқан жерінен солтүстік-шығысқа қарай 100 мильдей жерде) орналасқан. Бірінші ұрықхана 1916 жылы салынған, Юба өзеніндегі көлеңкелі ұрықхана Қауырсын өзенінде Сакраменто өзенінің төменгі жағында көлеңкелі балық аулауды тоқтату үшін салынған. Бұл әрекеті сәтсіз болды, бұл ұрықхананың жабылуына әкелді, өйткені Шадтың алғашқы жүгіруі жеткілікті жұмыртқа шығармады және өзеннің жарық жүгіруі болды. 1916 жылы салынған Доминго Спрингс су айдынының басты мақсаты Лассен ұлттық паркі мен оның маңындағы көлдер мен өзендерді балықпен қамтамасыз ету еді. 1937 жылы су тасқынынан ұрықталатын жер зақымдалып, ақырында тасталып кетті. Плюмас округінің Клио маңында салынған келесі кезең - 60 форельді балықтарды өсіретін үй және 30 жыл бойы жұмыс істейтін қызметкерлердің каюталары болды. 1953 жылы жұмыс ескіргендіктен, операция тоқтатылды, бұл ұрықтану жұмысында 14 жылдық олқылық туды. Су ресурстары департаменті 1961 жылы Оровиль бөгетін салғанда өзен ағысын өзгертті, сондықтан DWR балық және жануарлар дүниесі департаментімен қазіргі ұрықхананы салды. Плотина ласось пен стальбасты балықтардың үрлеу аймақтарына жоғарғы ағыстағы жолды бұзды, сондықтан балық аулаудың әсерін одан әрі азайту үшін тосқауыл мен саты жүйесі салынды, ол ересектер мен стальбасты балықтарды Фетер өзенінің балық ұрықтауышында ұстауға мүмкіндік береді. Бүгінде инкубаторды Калифорнияның Балық және жабайы табиғат департаменті басқарады, ол жазында және күзде Петер өзенінің бойында, Оровиль көлінің астында, Чинук лосось және стальбасты балық өсіреді. Инкубатор екі бөлікке бөлінеді. Үстел тауы бульварінің шығыс жағында орналасқан бірінші бөлімде: балық кедергісі бөгет, байқау платформасы және су асты көрінісі бар. Үстел тауы бульварінің батыс жағында орналасқан екінші бөлім: ұрық бөлмесі, ұрықтану және өсіру тоғандарын қамтиды. Сальмонның ұрық шашуын қыркүйек айының ортасынан қараша айының ортасына дейін байқауға болады, бірақ балықтар жыл бойы балық өсіретін тоғандарда болады. Жыл сайын қыркүйек айының 4-ші сенбісінде Оровилдің сальмон фестивалі орауханасында және Оровилдің орталығында өтеді. Бұл Калифорниядағы жалғыз лосось фестивалі ретінде белгілі, онда персонал чинук лососьін жұмыртқаны жинап, ұрықтандыру үшін жұмыс істейді.

Климат

Оровил көлі Жерорта теңізі типтес климатқа ие, жазда ыстық және құрғақ, ал қыста салқын және жаңбырлы болады. Тынық мұхитының орталық бөлігіндегі тұрақты жоғары қысым аймағы Калифорнияның солтүстігіндегі ауа райын анықтап, басқарады. Жазда бұл жоғары қысым аймағы дауылдардың жолын солтүстікке қарай итеріп, осылайша ыстық, құрғақ жазды тудырады. Қыста ол оңтүстікке жылжып, дауылдардың Калифорнияның солтүстігінен өтуіне мүмкіндік береді, нәтижесінде ылғалды және салқын қыс мезгілі пайда болады. Жылдық орташа ең жоғары температурасы – , ал ең төменгі температурасы – , орташа температурасы – . Ең суық айлар – желтоқсан мен қаңтар, орташа ең жоғары температурасы – және ең төменгі температурасы – . Ең жылы айлар – маусым, шілде және тамыз, орташа ең жоғары температурасы – . Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері – ; қаңтар – ең жаңбырлы ай, жауын-шашын мөлшері – , ал шілде – ең құрғақ ай, жауын-шашын мөлшері – .

2015 жылы Калифорнияның солтүгіндегі ауқымды құрғақшылық 2016 жылдың қаңтарында көл деңгейін 39%-ға дейін төмендетті. 2017 жылы бес жылдық құрғақшылықты өтеу үшін орташадан жоғары жауын-шашын жауды. Судың артық болуы жаңа қауіпті тудырды – 2017 жылғы Оровил бөгетінің дағдарысын қараңыз. 2021 жылы Калифорнияда тағы бір құрғақшылық болды, нәтижесінде шілде айында көл деңгейі сыйымдылығының 35%-ына дейін төмендеді. Тамыз айында Hyatt гидроэлектр станциясы алғаш рет электр энергиясын өндіруге қажетті ең төменгі деңгейге (теңіз деңгейінен 640 фут (195 м) биіктік) жеткенде тоқтатылды. Электр қуатының жоғалуы жазғы ыстықта электр қуатының үзілісіне әкелуі мүмкін. Желтоқсан айында ауыр жаңбырлар жауғаннан кейін 2022 жылдың қаңтарында станция қайтадан жұмыс істеуге кірісті.

Балық түрлері

Feather River Fish Hatchery-де өсірілген түрлерге Чинук ласосы (Oncorhynchus tshawytscha) және стальбалық алабұға (Oncorhynchus mykiss) жатады. Чинук ласосын Калифорнияның өзендерімен қамтамасыз етеді. Олар өмір тарихының көптеген үлгілерін көрсетеді, бұл оларға әртүрлі, өзгермелі өзендер мен мұхиттарда өмір сүруге мүмкіндік береді. Анадромды балықтар ретінде олар ересектер ретінде тұщы судағы өзендерде ұрық үшін ағымнан жоғары қарай көшіп кетеді, ал жас балықтар өзеннен төмен қарай мұхитқа көшіп кетеді, онда олар ересектерге дейін өседі. Калифорнияда танылған Чинук ласососының он жеті түрлі түрі бар, олар алты негізгі топқа немесе эволюциялық маңызды бірлікке жіктеледі. Қазіргі уақытта олар Федералды жойылып бара жатқан түрлер туралы заң бойынша алаңдаушылық туғызатын түрлер болып табылады. Инкубаторда жергілікті тектес қыңырлақ (chinook) ласын тұқымдас көктемгі және көктемгі жүзік үшін балық өсіреді, асырайды және шығарады. Қаңқасы - бұл жаңбырлы торғайдың анадромалық түрі, өзендер мен сағаларда бірнеше жыл бойы ұрықтанады, мұхитқа ауысады, бірақ өмірлік циклін қайта бастау үшін өзендерге қайта оралады.