Кіріспе

1900 жылдардың басындағы кеме.

"Терра-Нова" кит аулауға және полярлық экспедицияларға арналған кеме болған. Бұл кеме 1910 жылғы британдық Антарктика экспедициясын, Роберт Фалькон Скотттың соңғы сапарын жеткізгенімен ең жақсы танымал.

Құрылыс

Terra Nova (латынша "жаңа жер") 1884 жылы Данди қаласының киттерді және түлендерді аулайтын флоты үшін салынды. Ол полярлық аймақтарға өте ыңғайлы болды және Лабрадор бұғазындағы жылдық түлен аулауда 10 жыл бойы жұмыс істеді.

Экспедициялық көмек

1903 жылы Terra Nova бұрынғы кит аулаушысы SY Morningпен бірге МакМердо шығанағынан Ұлттық Антарктика экспедициясының RRS Discovery кемесін мұздан босатуға көмектесу үшін бірге шықты. Ұлыбританияға оралғаннан кейін экспедиция жетекшісі, командир Роберт Фалькон Скотт капитандыққа өкімет етті. Антарктикадан оралған соң Terra Nova американдық миллионер Уильям Зиглер сатып алып, норвег капитан Йохан Кьелдсеннің басқаруына берді. Ол Франц-Иосиф жерінен АҚШ-тың Фиала/Зиглер экспедициясының мүшелерін Норвегияға қайтару үшін Арктикаға бет алды. Бұл экспедиция Солтүк полюсіне жету әрекеті кезінде мұзға тұрып, «Америка» кемесін жоғалтқан болатын. 1906 жылы Ньюфаундлендке оралғаннан кейін Terra Nova иелері, Сент-Джонс және Ливерпуль қалаларындағы C. T. Bowring & Co. компаниясымен тырнақ аулау жұмыстарын қайта бастады.

Британдық Антарктика экспедициясы, 1910 жыл

1909 жылы Terra Nova кемесін капитан Р. Ф. Скотт RN 12 500 фунт стерлингке сатып алды, ол 1910 жылғы Британдық Антарктика экспедициясы үшін экспедициялық кеме ретінде пайдаланылды. Антарктика мұздықтарынан қорғану үшін бастан-аяқ жеті фут қалыңдығындағы еменмен нығайтылған ол 1910 жылдың 15 маусымында капитан Скотттың басшылығымен Кардифф доктарынан шықты. Ол оны "тамаша мұз кемесі" деп сипаттап, "құрылыстармен соқтығысып, кейбіреулерін қиратып, өткел жасап, басқаларын айналып өту үшін бұрылып, үлкен күресте тірідей күресіп жатқандай көрінеді" деді. Виктория жерінің жағалауы мен Росс мұздықтарындағы биология, геология, мұзтану, метеорология және геофизика салаларында жиырма төрт офицер мен ғылыми қызметкерлер құнды байқаулар жасағанмен, Скотттың соңғы экспедициясы Скотт пен төрт серігінің қазасымен есте қалады. Росс аралындағы Эванс мысында қыстағаннан кейін Скотт, Генри Бауэрс, Эдгар Эванс, Лоуренс Оутс және Эдвард Уилсон Оңтүстік полюске бірінші болып жету үшін жарысқа шықты. Тракторлар мен моңғол понилерімен басталып, соңғы 800 мильді (1287 км) адамдар ғана сүйреуге мәжбүр болды. 1912 жылдың 17 қаңтарында Оңтүстік полюске жеткенде, Роалд Амундсеннің экспедициясы (Fram базасында) олардан отыз төрт күн бұрын жеткенін анықтады. Жағдай одан да нашар болды, өйткені барлық бес адам кері жолда қайтыс болды. Үшеуінің мұзданған денелері сегіз айдан кейін, 1912 жылдың қарашасында табылды. Олардың күнделіктері мен құжаттары табылғаннан кейін алынып сақталды.

Кейінгі мансап

1913 жылы Антарктикадан оралғаннан кейін, Terra Nova-ны бұрынғы иелері сатып алды және Ньюфаундленд теңіз түлкісі аулауында қайтадан жұмыс істеді. Оның түлкі терісін жинаумен айналысқан кеме ретіндегі қызметінің бағасы 800 000-нан астам түлкі терісін құрайды. 1918 жылы ол Dominion Steel and Coal Corporation компаниясымен шарттасылып, Солтүстік Сиднейдегі көмір шахталарынан Белл аралына көмір тасымалдау үшін пайдаланылды. Сондай-ақ, ол 1918 жылдың ақпанында болған апатқа көмектескен. 1942 жылы Terra Nova Гренландиядағы базалық станцияларға жабдықтар жеткізу үшін Ньюфаундленд базалық мердігерлерімен шарт жасады. 1943 жылдың 12 қыркүйегінде сағат 2205-те кеме SOS хабарламасы жіберіп, судың қазандықтарды басып, насостардың істемейтінін хабарлады. АҚШ Атлантика флотының Гренландия патруліне кіретін АҚШ жағалау күзетінің "Атак", "Амарок", "Лорел" және "Маниту" кемелері жауап берді. "Атак" 13 қыркүйекте Terra Nova-ға жетті. Олар кемедегі барлық адамдарды құтқарып, кемені өртеп, Гренландияның Нарсарсуак қаласына бет алды. "Амарок" пен "Маниту" олардың қызметі қажет болмағандықтан кері қайтты. "Лорел" Terra Nova орнына бағыт алды. Өртеніп жатқан кеме сол күні оқтан атып батырылды.

Өнер бұйымдары

Terra Nova кемесінен алынған мүсін 1913 жылы алынып, Кардифф қалалық кеңесіне тапсырылды, ал кеңес 1932 жылы оны Уэльстің ұлттық мұражайына сыйға берді. Кеменің қоңырауы Кембридж университетінің құрамындағы Скотт полярлық зерттеу институтында сақтаулы. Оны институтқа 20 қазан 1952 жылы Эденнің леди Николсоны сыйлады, ол қоңырауды Скотттың соңғы экспедициясындағы хирург болған туысы Э.Л. Аткинсоннан алған. Институтта жұмыс істейтін барлық қызметкерлерді британдық дәстүрге сәйкес таңертең кофе ішуге сағат 10:30-да және түстен кейін шай ішуге сағат 16:00-де шақырып, қоңырау күн сайын соғылады. Ол кемелік сағаттар сияқты, таңертең бес, ал түстен кейін сегіз рет соғылады. Terra Nova кемесінің компасы Кардифф шығанағындағы Пирхед ғимаратының Пирхед-суитінде орналасқан, бұл Скотттың экипажының тағдырлы саяхатына шыққан жерге жақын жерде. 2012 жылдың шілде айында Шмидт мұхит институтының флагмандық кемесі RV Falkor Terra Nova кемесінің құлаған қалдықтарын тапты.