Кіріспе

Британдық пакистандық саясаткер; Муттахида Кауми қозғалысының негізін қалаушы (1953 жылы туған)

Әлтаф Хусейн (;; 1953 жылдың 17 қыркүйегінде Карачиде туған) – британдық пакистандық саясаткер, Муттахида Кауми қозғалысын құрған адам ретінде танымал. Ол Ұлыбритания азаматтығын иеленеді және "Тазалау" операциясы басталғаннан бері Ұлыбританияда эмиграцияда өмір сүріп келеді. 2015 жылдан бері ол Пәкістанның терроризмге қарсы сотынан іздеп отыр, оған кісі өлтіру, мақсатты өлтірулер, мемлекетке опасыздық, зорлық-зомбылықты қоздыру және жеккөру сөйлеу айыптары тағылған. 2022 жылдың қаңтарында ол Пәкістанда жеккөрушілік сөздер арқылы терроризм мен тәртіпсіздікті насихаттағаны үшін Ұлыбританияда сотқа тартылды.

Ерте өмір

Алтаф Хусейн 1953 жылдың 17 қыркүйегінде Қарачиде Назир Хусейн мен Хурсид Бегум отбасында дүниеге келді. Пәкістан тәуелсіздік алғанға дейін Хусейннің ата-анасы Британдық Үндістанның Агра қаласындағы Наи-ки-Мандидегі ата-бабаларының үйінде тұрған. Оның әкесі Назир Хусейн Аградағы Үндістан темір жолында қызметкер болған. Әкесінің әкесі Маулана Рамазан Хусейн Аграның Бас мүфтиі болды. Анасының әкесі Пир Хажи Хафиз Рахим Бахш Қадри де діни ғалым болған. Хусейннің төрт қарындасы мен алты інісі бар. 1947 жылы Үндістанның бөлінуі салдарынан мұсылмандардың кең ауқымды көші-қоны болды, көбінесе Үндістан доминионындағы түрлі штаттардан жаңа құрылған Пәкістан доминионына. Хусейннің ата-анасы бастапқыда Аградағы барлық мүлкін тастап, Пәкістанға көшуге құлықсыз болды, бірақ кейін Хусейннің үлкен ағасы оларды қайта қарастыруға көндірді. Пәкістанға көшкеннен кейін отбасы Қарачиде қоныстанды.

Білім және саяси емес мансап

Хусейн алғашқы білімін Азизабадтағы мемлекеттік жалпы білім беретін мектепте алған. Кейін 1969 жылы мемлекеттік ұлдарға арналған орта мектепке түсіп, мектеп бітірген. Медициналық ғылымдарға дайындық бойынша орта білімінің бірінші жылында ол Қарачидегі Ұлттық колледжде оқыды. Екінші жылы үшін ол Қарачи қалалық колледжіне ауысты. 1974 жылы Хусейн Исламия ғылым колледжін ғылым бакалавры дәрежесімен бітірді. 1979 жылы ол Қарачи университетін фармацевтика бакалавры дәрежесімен бітірді.

Қысқа мерзімді әскери қызмет

1970 жылы генерал Яхья Хан Ұлттық қызмет кадеттерінің бағдарламасын (NSCS) енгізді, бұл жоғары орта білім алғандардың әскерге міндетті түрде кіруін қамтамасыз етті. МКМ мәліметінше, Әлтаф Хусейн Пәкістан армиясына НСКС арқылы оқуға түсті. Оқуды аяқтағаннан кейін оның полкі Хайдарабадтан Карачиге тағайындалды, одан кейін ол кеме арқылы Шығыс Пәкістанға жіберілді. МКМ-нің нұсқасы бойынша, іріктеу офицері оны қабылдамады, өйткені оның ата-анасы Үндістаннан келген мухаджирлер еді, тіпті ол өзінің Пәкістанда туғанын айтып тұрса да. Қарачи мен Хайдарабадтың қалалық орталықтары ұлты жағынан әртүрлі болып кетті және этникалық желілер бойынша тәртіпсіздіктер жиі орын алды. 1985 жылдың мамыр айында пахтундық шағын фургон жүргізушісі мухаджир оқушы қызды соққыға жығып өлтіріп, алғашқы ауған мухаджир этностық көтерілісін туғызды. Кейіннен қауіпсіздік күштері Сохраб Готтағы афғандық героин өңдеу және тарату орталығына сәтсіз рейд жасағаннан кейін, ауғандықтар Алигарх колониясының мухаджир тұрғындарына шабуыл жасады, бұл 1986 жылдың желтоқсан айындағы қанды тәртіпсіздіктерге себеп болды. Бұл тонаулар МКМ-нің және оның жетекшісі Әлтаф Хусейннің танымалдылығын арттырды және партияның идеологиясына үлкен әсер етті. ЖСҚМ-ға қарсы шыққан жалғыз Мұхажир саяси қозғалысын Сайид Мубарак Али Шах, Наваб Захид Али Хан және Наваб Музаффар Хусейн басқарды. Олардың өлімінен кейін, Хайдарабадтың урду тілінде сөйлейтін халқы харизматикалық Мухаджир көшбасшысыз қалды. 1986 жылы 31 қазанда Хұсайн Хайдарабадта тарихи Пако Киллода алғашқы рет сөз сөйледі. Ол сөз сөйлегеннен кейін, оның хабары Хайдарабадтың урду тілінде сөйлейтін халқына жақсы әсер етті және ол мухаджир басшыларының өліміне байланысты бостандықты толтыра алды. 1988 жылдың басында МКМ мен әртүрлі синдилік ұлтшыл партиялар арасында ынтымақтастық туралы келісім жасалды. Партияның бастапқы қарарында көрсетілген тармақтардан басқа, Хусейн Пунджаб, Патан, Белучи және Синдхимен қатар Мухаджирлердің Пәкістанның бесінші субұлты екендігі туралы идеяны енгізді. Хұсайн 1988 жылы Аббаси шейіт ауруханасына жатқызылған кезде, сол кездегі Интер-сервистік барлау қызметінің (ИСИ) басшысы Хамид Гүлдің бригадир Имтиаз Ахмет арқылы оған ақшаға толы портфель жібергенін айтты. Ол өзін ППП-ға қарсы әскери коалицияға қосылу үшін пара беруді көздегенін айтты, бірақ ол ұсынысты қабылдамады. Кейіннен Ахмет пен Гүл бұл мәлімдемені растады. 1988 жылғы жалпы сайлауда Синддегі дауыс беру үлгілері этникалық желілерге негізделгенін көрсетті, өйткені PPP және MQM провинцияның Ұлттық Ассамблеядағы барлық орындықтарын жеңіп алды. ППП провинциядағы синди халқынан, ал МКМ-ді мухаджирлерден қолдау тапты. МКМ құрылғаннан кейін төрт жылдан аз уақыт ішінде Пәкістанның үшінші ірі саяси партиясы болып шықты. ППП Синдде сәтті болды, бірақ басқа провинцияларда жақсы нәтиже бермеді және коалициялық үкімет құруға мәжбүр болды. Хусейн және оның партиясы қолдау білдірді, бірақ PPP мен MQM арасындағы ресми келісімге тоқталды. Бұл 59 тармақты МКМ-МЖӘ келісім, "Карачи декларациясы" деп аталады, оған 1988 жылдың 2 желтоқсанында қол қойылды. Ол МКМ-нің бұрынғы жарғысында айқындалған көптеген мәселелерді қайталады. Алайда, Беназир Бхутто билікке келген кезде, ол келісімнің өз бөлігін орындауға дайын емес немесе оны орындай алмайды. Оның бұл мәселеге қарсылығы көбінесе мухаджирлер тарапынан Синдиге жақтас және мухаджирлерге қарсы деп түсіндірілді. Декларация орындалмаған кезде, APMSO мен PSF, тиісінше MQM және PPP студенттік қанаттары арасында зорлық-зомбылық болды. Хусейн Үндістан мен Пәкістан арасындағы бейбітшілікті қолдайды және екі көршілес қарсыластардың арасындағы алшақтықты жоюдың жақтаушысы.

Джамму және Кашмир

Кашмир мәселесі бойынша Хұсайн Үнді-Пакистан диалогының "өзара бейімделу және келісім негізінде жалғасуы керек екенін, ал даулы мәселелердің ешқайсысына, тіпті Кашмир мәселесіне де әскери шешім болмайтыны барлық тараптарға анық болуы тиіс" деді. Партия бастапқыда Пәкістандағы мухаджирлерді күшейту үшін құрылған қозғалыс ретінде пайда болды, бірақ кейіннен өз атын Мухаджир Қауми қозғалысынан Муттахида Қауми қозғалысына өзгертіп, негізгі идеологиясын кеңейтіп, саяси көрінесін кеңейтті.

Үндістанның бөлінуі

Оның пікірінше, Үндістанның бөлінуі – "қан төгілу, мәдениет, бауырластық және туыстық қарым-қатынастардың үзілуі" болды.

Пакистандықтар

Хұсайн Бангладештен Пакистанға қауіпсіз қайтарылуына көмектесу үшін Пакистан үкіметінен, көбінесе бихари этникалық тобына жататын, қалып қойған пакистандықтарға көмек көрсетуді ұсынды.

Тазалау операциясы, тыйым салу және басқа да төлемдер

1992 жылы Пәкістан үкіметі «Тазалау» операциясын бастады және МКМ-ді тарату үшін әскери күштерді Карачиге енгізді. Хұсайн 1991 жылғы 21 желтоқсанда өміріне қастандық жасалғаннан кейін, операция басталғанға бір ай бұрын Карачиден қашып кетті. 1992 жылы ол Лондонға қашып барып, саяси пана сұрады. 1995 жылдың соңында екі партияның мүшелеріне жасалған саяси құқық бұзушылықтар қала бойынша наразылық тудырды. Бұл Синд провинциясының бас министрі, ППП-ның Сайед Абдулла Шахтың інісінің өлтірілуімен байланысты болды. 1993 жылдан 1996 жылға дейін Карачи порты премьер-министр Бхуттоның ППП мен МКМ арасындағы саяси өріс болды. Осыдан кейін туған саяси тәртіпсіздіктердің нәтижесінде МКМ өз мүшелерінің негізсіз тұтқындалуы және соттан тыс өлімдері туралы үнсіздік сақтады. 2015 жылы Лахор жоғары соты Хұсайнның суреті мен сөздерін барлық электрондық және баспа басылымдарында көрсетуге тыйым салды. Пәкістанның терроризмге қарсы соты оны мемлекетке опасыздық жасау, зорлық-зомбылыққа және жеккөрушілікке шақыру айыптарымен іздеуге беріп, 81 жылға бас бостандығынан айырды. 2017 жылы терроризмге қарсы сот Хұсайнға қатысты кепілсіз қамау ордерін шығарды. Пәкістан Интерполдан Хұсайнға қатысты «қызыл хабарлама» беруді сұрады, бірақ Интерпол «мемлекеттің саяси және діни ішкі істеріне араласпайды» деп одан бас тартты. 1995 жылы 4 және 6 желтоқсанда Қарачидің Федералды Ауданында Насыр Хұсайн мен оның ұлы Қарачи полициясы және жартылай әскери Рейнджерс күштерімен ұсталғандығы хабарланды. Алайда, бұл жарлық Пакистанның Жоғарғы соты тарапынан конституциялық емес деп танылды. 2013 жылдың 20 маусымында Лондон полициясы Хұсайнға қарсы ақша жылыну ісін бастады, оның үйіндегі тінту кезінде ақша табылғаннан кейін. 2014 жылдың 3 маусымында ол сұхбат алу үшін полиция бөлімшесіне барды. 2016 жылдың 17 қыркүйегінде жеткілікті дәлел болмағандықтан оның кепілі алынып тасталды. 2016 жылдың 13 қазанында Скотланд-Ярд дәлелдің жетіспеуіне байланысты ақша жылыну ісін ресми түрде тоқтатты. Пәкістан «Теһрик-и-Инсаф» партиясының төрағасы Имран Хан оны Карачиде зорлық-зомбылыққа және кісі өлтіруге шақыруда айыптады. Осыған байланысты Лондон полициясына Хұсайнға қарсы зорлық-зомбылықты қоздыру туралы көптеген шағымдар түсті. Скотланд-Ярд зорлық-зомбылыққа итермелеу ісінде сенімді дәлелдер таппады және оны тоқтатты. 2019 жылдың 11 маусымында Хұсайн 2016 жылдың 22 тамызында жасаған сөйлеуіне байланысты 2007 жылғы Ауыр қылмыстар заңының 44-бабы бойынша Скотланд-Ярдпен ұсталды және 2022 жылдың 15 ақпанында ақталды. МКМ-нің Пакистандағы жоғары лауазымды мүшелерінің бірі Фарук Саттар Хұсайн мен Лондондық басшылықтың мәлімдемелерінен алшақтап, партияның Пәкістанға қарсы емес екенін мәлімдеді.

Жеке өмір

Хусейн 2001 жылы Файза Габолға үйленді және 2007 жылы ажырасты. Оның 2002 жылы туған қызы бар.