1945 жылғы ядролық энергия жөніндегі құпия кеңесшілер тобы

Кіріспе

Құпия АҚШ-тың ядролық энергия жөніндегі кеңесші тобы (1945 жылдың мамыр-желтоқсаны)

Уақытша комитет – 1945 жылдың мамырында АҚШ Соғыс министрі Генри Л. Стимсон, Манхэттен жобасының жетекшілерінің ұсынысымен және президент Гарри С. Трумэннің келісімімен ядролық энергияға қатысты мәселелер бойынша кеңес беру үшін құрылған құпия жоғары деңгейдегі топ. Белгілі саяси, ғылыми және өнеркәсіптік қайраткерлерден құралған Уақытша комитеттің өкілеттіктері кең болатын, оларға президентке соғыс кезеңіндегі бақылау және ақпарат тарату мәселелері бойынша кеңес беру, сондай-ақ соғыстан кейінгі бақылау және ядролық энергияға қатысты саясат, оның ішінде заңнама бойынша ұсынымдар енгізу кіретін. Комитеттің алғашқы міндеті – Жапонияға қарсы ядролық қаруды қалай қолдану керек деген мәселеде кеңес беру болды. Кейіннен ол ядролық энергияны бақылау және реттеуге қатысты заңдарға кеңес берді. Топ "Уақытша" деп аталуына себеп, соғыс аяқталғаннан кейін оны ауыстыратын тұрақты орган құрылатындығы еді, онда ядролық технологияның дамуы бекем азаматтық бақылауда болады. Осы мақсатта 1946 жылы Атом энергиясы жөніндегі комиссия құрылды.

Құрамы

Стимсонның өзі төраға болды. Басқа мүшелері: Джеймс Ф. Байрнс, бұрынғы АҚШ сенаторы және жақын арада мемлекеттік хатшы болады, президент Трумэннің жеке өкілі ретінде; Ральф А. Бард, Әскери-теңіз күштерінің орынбасары; Уильям Л. Клейтон, мемлекеттік хатшының көмекшісі; Ванневар Буш, ғылыми зерттеулер және даму кеңсесінің директоры және Карнеги институтының президенті; Карл Т. Комптон, ғылыми зерттеулер және даму кеңсесінің далалық қызмет басқармасының бастығы және Массачусетс технология институтының президенті; Джеймс Б. Конант, Ұлттық қорғаныс зерттеу комитетінің төрағасы және Гарвард университетінің президенті; және Джордж Л. Харрисон, Стимсонның көмекшісі және Нью-Йорк өмірді сақтандыру компаниясының президенті. Стимсон болмаған кезде Харрисон комитеттің төрағасы болды, бірақ президенттің жеке өкілі ретінде Байрнс комитеттегі ең ықпалды мүше болды. Уақытша комитет өзінің алғашқы отырысын 1945 жылдың 9 мамырында өткізді. Стимсон кең ауқымды өкілеттіктерін баяндады, оның ішінде президентке соғыс кезеңіндегі бақылау және ақпарат беру жөніндегі кеңес беру, соғыстан кейінгі бақылау және ядролық энергияға қатысты саясат, соның ішінде заңнамалық ұсыныстар жасау кірді. Уақытша комитетке ядролық қаруды әскери мақсатта қолдану туралы ұсынымдар беру міндеті қойылмаған, бірақ комитет құрамы және ядролық қаруды соғыс кезеңінде қолдану мен соғыстан кейінгі саясат арасындағы тығыз байланыс Уақытша комитеттің осы мәселеге қатысуына әкеп соқты. Бір мүше, Бард, кейіннен бұл шешімге қарсы шығып, Стимсонға меморандумда бомба қолданылғанға дейін Жапонияға ескерту жасау қажеттігін ұсынды. Осы қорытындыға келген кезде комитет Манхэттен жобасының төрт физигінен тұратын ғылыми кеңесшілер тобынан кеңес алды: Чикаго университетінің металлургиялық зертханасының Энрико Ферми және Артур Х. Комптон; Берклидегі Калифорния университетінің радиациялық зертханасының Эрнест О. Лоуренс; және Лос-Аламоста бомба құрастыру бағдарламасын басқарған Дж. Роберт Оппенгеймер. 1 маусымда қабылданған шешімді нығайта отырып, ғалымдар 16 маусымдағы ресми баяндамада: Комитет ұсынысы Стимсонға бағытталғанмен, Байрнс 1 маусымдағы отырыстан кейін тікелей Трумэнге хабарласты, ол комитет пікірімен келісті. 21 маусымда ғылыми кеңесшілер тобының есебін қарастырған комитет өз ұстанымын қайта растады:

Stimson himself was chairman. The other members were: James F. Byrnes, former US Senator and soon to be Secretary of State, as President Truman's personal representative; Ralph A. Bard, Under Secretary of the Navy; William L. Clayton, Assistant Secretary of State; Vannevar Bush, Director of the Office of Scientific Research and Development and president of the Carnegie Institution; Karl T. Compton, Chief of the Office of Field Service in the Office of Scientific Research and Development and president of Massachusetts Institute of Technology; James B. Conant, Chairman of the National Defense Research Committee and president of Harvard University; and George L. Harrison, an assistant to Stimson and president of the New York Life Insurance Company. Harrison chaired the committee when Stimson was absent, but Byrnes, as the President's personal representative, was probably its most influential member. The Interim Committee held its first meeting on 9 May 1945. Stimson began by outlining its broad terms of reference, which included advising the President on wartime controls and the release of information, and making recommendations on post war controls and policies related to nuclear energy, including legislation. The Interim Committee was not specifically charged with making recommendations on the military use of nuclear weapons but the composition of the committee and the close relationship between the wartime use of nuclear weapons and post war policies regarding them inevitably led to the Interim Committee's involvement. One member, Bard, later dissented from this decision and in a memorandum to Stimson laid out a case for a warning to Japan before using the bomb. In arriving at its conclusion, the committee was advised by a Scientific Panel of four physicists from the Manhattan Project: Enrico Fermi and Arthur H. Compton of the Metallurgical Laboratory at the University of Chicago; Ernest O. Lawrence of the Radiation Laboratory at the University of California at Berkeley; and J. Robert Oppenheimer, who directed the bomb assembly program at Los Alamos. Reinforcing the decision arrived at on June 1, the scientists wrote in a formal report on June 16:

Although the committee's recommendation was addressed to Stimson, Byrnes went directly from the June 1 meeting to brief Truman, who reportedly concurred with the committee's opinion. Reviewing the Scientific Panel's report on June 21, the committee reaffirmed its position:

Баспасөз хабарламалары

Уақытша комитетке президентке және соғыс министріне ядролық қару қолданылған кезде жарияланатын жеке дайындалған мәлімдемелерді дайындау жауапкершілігі берілді. Оларды жазу жұмысы Уильям Лоренске тапсырылды. Лоренс оларды Артур Пейджке қарау үшін жіберді, ал ол өз кезегінде оларды Уақытша комитетке ұсынды. 6 шілдедегі мәжілісінде Уақытша комитет британдық ұсыныстарды қарастырып, бекітті. Президент Трумэннің соңғы сөйлеу жобасы оған 1 тамызда Потсдам конференциясында табыс етілді. 6 тамызда Жапонияның Хиросима қаласына атом бомбасы тасталғаннан кейін, Трумэн баспасөз хабарламасын оқыды, онда мыналар айтылды:

Соғыстан кейінгі заңнама

1944 жылдың шілдесінде Уақытша комитет құрылғанға дейін Буш, Конант және Ирвин Стюарт ядролық энергияны бақылау туралы заң жобасын жасады. Конант бұл ұсыныстарды Уақытша комитеттің 1945 жылдың 9 шілдесіндегі отырысында ұсынды. Харрисон заң жобасын дайындау үшін екі тәжірибелі заңгер – Кеннет Ройалл мен Уильям Л. Марбериді шақырды. Олардың жобасы бес азаматтық және төрт әскери өкілден тұратын тоғыз адамдық комиссия құруды көздеді. Комиссияға мүлікті сатып алуға, объектілерді пайдалануға, зерттеулер жүргізуге және ядролық энергияның барлық түрлерін реттеуге кең өкілеттік берілді. Ройалл-Марбери заң жобасын Уақытша комитет 19 шілдедегі отырысында қарап, олардың ұсыныстарына сәйкес түзетулер енгізді. Заң жобасы тамыз айында Президентке жіберілді. Ройалл-Марбери заң жобасын АҚШ Конгресінде Өкілдер палатасының Әскери істер комитетінің төрағасы Эндрю Дж. Мэй және Сенаттың Әскери істер комитетінің жетекші мүшесі, сенатор Эдвин К. Джонсон 3 қазанда енгізді. Осыдан кейін ол Мэй-Джонсон заң жобасы деп аталды. Мэй-Джонсон заң жобасы көп ұзамай қиындықтарға тап болды. Уақытша комитет қарашада таратылғанымен, ол Мэй-Джонсон заң жобасына түзетулер енгізуді талқылау үшін желтоқсанда тағы бір рет жиналды. 1945 жылдың 20 желтоқсанында сенатор Брайен МакМахон атом энергиясы жөніндегі Сенаттың балама заң жобасын ұсынды, ол тез арада МакМахон заң жобасы деп танылды. Бұл бастапқыда ғылыми зерттеулерді бақылауға қатысты өте либералды заң жобасы болды және ғалымдар тарапынан кең қолдауға ие болды. МакМахон осы дауды атом энергиясын әскери немесе азаматтық бақылау мәселесі ретінде ұсынды, бірақ Мэй-Джонсон заң жобасы да атом энергиясын азаматтық бақылауға беруді көздеді. 1946 жылы Сенаттағы консервативті топтарды қанағаттандыру үшін МакМахон заң жобасына бірнеше маңызды түзетулер енгізілді. Нәтижесіндегі заң жобасы Сенат пен Палатада ірі өзгерістерсіз қабылданды. 1946 жылдың 1 тамызында Трумэн МакМахон заң жобасына қол қойып, оны 1946 жылғы Атом энергиясы туралы заң етіп бекітті.

In July 1944, before the Interim Committee was formed, Bush, Conant, and Irvin Stewart had produced a proposal for legislation to control nuclear energy. Conant submitted the proposals to the Interim Committee at its meeting on July 9, 1945. Harrison brought in two experienced lawyers, Kenneth Royall and William L. Marbury, to take up the job of drafting the legislation. Their draft bill would have created a nine man commission consisting of five civilian and four military members. It granted the commission broad powers to acquire property, to operate facilities, to conduct research and to regulate all forms of nuclear energy. The Royall Marbury bill was reviewed by the Interim Committee at its July 19 meeting and revised in line with their suggestions. The bill was forwarded to the President in August. The Royall Marbury bill was introduced into the United States Congress by the chairman of the House Military Affairs Committee, Andrew J. May, and the ranking member of the Senate Committee on Military Affairs, Senator Edwin C. Johnson, on October 3. It then became known as the May Johnson bill. The May Johnson bill soon ran into difficulties. Although the Interim Committee was discharged in November, it met one more time in December to discuss amendments to the May Johnson bill. On December 20, 1945, Senator Brien McMahon introduced an alternative Senate bill on atomic energy, which quickly became known as the McMahon bill. This was initially a very liberal bill towards the control of scientific research, and was broadly supported by scientists. McMahon framed the controversy as a question of military versus civilian control of atomic energy, although the May Johnson bill also provided for civilian control of atomic energy. In 1946, several major revisions were made to the McMahon bill to appease the more conservative elements in the Senate. The resulting bill passed both the Senate and the House without major modifications. On August 1, 1946, Truman signed the McMahon bill into law as the Atomic Energy Act of 1946.