Кіріспе

Чикаго университетінің палеонтологы (1948–1999)
Джозеф Джон Сепкоски кіші (1948 жылғы 26 шілде – 1999 жылғы 1 мамыр) Чикаго университетінің палеонтологы болды. Сепкоски Жердегі тіршіліктің әртүрлілігін және қазба қалдықтарын зерттеді. Сепкоски мен Дэвид Рауп таксономиялық әртараптандыруды зерттеуге статистикалық тәсілді әзірлеу арқылы жойылу оқиғаларын түсінудің жаңа көзқарасын ұсынды. Ол 66 миллион жыл бұрын динозаврлардың жойылуы 26 миллион жыл сайын қайталануы мүмкін жаппай жойылу циклінің бір бөлігі болуы мүмкін деп болжады. Бірақ оның ең маңызды еңбегі – Жердегі тіршіліктің эволюциясын қалыптастырған "Үлкен Бестік" жаппай жойылу оқиғаларын анықтау болды.

Өмір және жұмыс

Сепкоски Мэн штатының Преск-Айл қаласында дүниеге келген. 1970 жылы Сепкоски Нотр-Дам университетінен география ғылымдары бакалавры дәрежесін, magna cum laude атағымен аяқтады. Стивен Джей Гулдтың жетекшілігімен ол 1977 жылы Гарвард университетінен геология ғылымдары бойынша философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. Оның Ph.D. диссертациясы Оңтүстік Дакота штатының Блэк Хиллз аймағының геологиясы мен палеонтологиясына арналған. 1974 жылдан 1978 жылға дейін Сепкоски Рочестер университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1978 жылы ол Чикаго университетіне қосылып, 1986 жылы профессор атанды. Сепкоски сонымен қатар Чикагодағы Табиғи тарих мұражайының ғылыми қызметкері де болды. Ол 50 жасында жоғары қан қысымына байланысты жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Сепкоски, ең алдымен, теңіз жануарларының отбасылары мен туыстарының жаһандық жинағымен, палеобиологиялық зерттеулердің үлкен көлемін қозғауға көмектесетін деректер жиынтығы үшін танымал. Сепкоски өзінің жинағын өте мұқият зерттеді. 1981 жылы ол теңіз жануарларының қазбалары бойынша үш үлкен эволюциялық фаунаны анықтады. Оның кембрий, палеозой және қазіргі заманғы фауналарының әрқайсысы әртүрлілік үлгілері, айналым жылдамдығы және ұқсас экологиялық ерекшеліктері бар жануарлардың линнейлік кластарынан тұрады. Ең маңыздысы, олар фанерозой дәуірінде үстемдік құратын топтарды бірінен соң бірін алмастырды. Сепкоски эволюциялық фауналарды үш байланысты логистикалық функция арқылы модельдеді, бірақ үш фаунаның таксономиялық құрамындағы айқын өзгерістердің түпкі себептері әлі де белгісіз. Сепкоски палеонтолог Кристин Яниске үйленген, ол қазба сүтқоректілер саласындағы маман. Оның бұрынғы некеден туған ұлы – ғылым тарихшысы Дэвид Сепкоски.