Кіріспе

Американдық зерттеуші, табиғатты зерттеуші және жазушы (1884–1960)

Рой Чапман Эндрюс (26 қаңтар 1884 – 11 наурыз 1960) – американдық зерттеуші, саяхатшы және табиғатты зерттеуші, Америка табиғи тарих мұражайының директоры болған. Эндрюстің 1926 жылғы «Ежелгі адамның іздерімен» атты кітабына жазған алғы сөзінде Генри Фэрфилд Осборн қазіргі адамның туған жері Азияда болатынын болжады және ол бұл туралы ондаған жылдар бұрын, тіпті азиялық экспедицияларға дейін айтқанын мәлімдеді. 1923 жылдың 13 шілдесінде экспедиция тобы әлемде бірінші болып динозавр жұмыртқаларын тапты. Алғашқыда олар протоцератопстың жұмыртқалары деп есептелген, бірақ 1995 жылы олардың терапод Овирапторға тиесілі екені анықталды. Сол экспедиция кезінде Уолтер У. Грейнджер креда кезеңіне жататын бас сүйекті тапты. 1925 жылы мұражай экспедиция тобына хат жіберіп, бас сүйектің сүтқоректіге тиесілі екенін, демек, одан да сирек және құнды екенін хабарлады; одан да көптеген бас сүйектер табылды. 1926 және 1927 жылдары аймақтағы экспедициялар тоқтатылды. 1928 жылы экспедицияның тапқан заттары қытай билігімен тартылып алынды, бірақ кейін қайтарылды. 1929 жылғы экспедиция жойылды. 1930 жылы Эндрюс соңғы сапарына шығып, мастодонт сүйектерін тапты. Кинооператор Джеймс Б. Шеклфорд Эндрюстің көптеген экспедицияларын бейнеге түсірді. (Эндрюстің алғашқы экспедициясынан 60 жыл өткен соң, Америка табиғи тарих мұражайы Монғолияға жаңа экспедиция жіберді, бұл экспедицияны ел үкіметі зерттеуді жалғастыру үшін шақырып алды.) Сол жылы Эндрюс АҚШ-қа оралып, екі ұлы бар әйелінен ажырасты. 1935 жылы ол екінші әйелі Вильгельмина Кристмасқа үйленді. 1927 жылы Американың скауттар ұйымы Эндрюсті Құрметті скаут етіп тағайындады, бұл сол жылы құрылған скауттардың жаңа санаты еді. Бұл құрметтілік «сыртқы қызмет, зерттеу және құнды саяхаттардағы ерекше жетістіктерімен балалардың қиялын оятуға қабілетті американдық азаматтарға» берілді. Сол жылы Эндрюс Америка философиялық қоғамына сайланды. Эндрюс 1931 жылдан 1934 жылға дейін The Explorers Club клубының президенті болды. 1934 жылы ол Табиғи тарих мұражайының директоры болды. 1935 жылы жарық көрген «Зерттеу бизнесі» атты кітабында ол: «Мен зерттеуші болу үшін дүниеге келдім. Басқаша істеуге қатысым жоқ, бақытты бола алмаймын» деп жазды. 1942 жылы Эндрюс Коннектикут штатының Солтүстік Колебрук қаласына зейнетке шықты. Ол мен Вильгельмина 160 акр жерді алып жатқан «ПондВудс» деген шаруашылықта тұрды. Өмірбаянына жататын көптеген кітаптарын осы жерде жазды. Шамамен 1958 жылы Эндрюс Калифорния штатының Кармель аңғарына көшіп кетті. 1960 жылдың 11 наурызында ол жүрек жеткісіздігінен Калифорния штатының Кармель қаласындағы Peninsula Community Hospital ауруханасында қайтыс болды. Ол туған қаласы Белоиттегі Оуквуд зиратында жерленген.

"Индиана Джонс" кейіпкерімен байланысы

Америка табиғи тарих мұражайының қызметкері Дуглас Престон былай деп жазды: "Андрюс – «Индиана Джонс» фильміндегі кейіпкердің прототипі болған адам деп есептеледі. Алайда, Джордж Лукас та, фильмнің басқа авторлары да оны растамады. Полковник Перси Фосетт сияқты басқа да үміткерлер ұсынылды. Фильмнің сюжеттік кеңесінің 120 беттік стенограммасында Андрюс туралы ештеңе айтылмаған". Смитсон арнасының талдауына сәйкес, бұл байланыс тікелей емес, Андрюс (және басқа да саяхатшылар) 1940-1950 жылдардағы оқиғалы фильмдердегі батырлардың үлгісі болды, олар Лукасқа және оның әріптес жазушыларына шабыт берді.