Кіріспе

Ағылшын палеонтологы және эволюциялық биолог (1947–2020)

Дженифер Элис Клэк (туған аты Агню; 3 қараша 1947 – 26 наурыз 2020) – ағылшын палеонтологы және эволюциялық биологы. Ол тетраподтардың ерте эволюциясына, әсіресе "балықтан тетраподқа" өтуге маманданған: ерте тетраподтардың және олардың қанатты балықтар туыстарының пайда болуы, эволюциялық дамуы және таралуы. Ол 2002 жылы жарық көрген (екінші басылымы 2012 жылы) және қарапайым оқырманды ескере отырып жазылған "Жер басып алу: Тетраподтардың шығу тегі мен ерте эволюциясы" кітабымен ең көп танылды. Клэк Зоология мұражайының кураторы және Кембридж университетіндегі омыртқалы жануарлар палеонтологиясының профессоры болды, өмірін тетраподтардың ерте дамуын зерттеуге арнады – девон кезеңінің қанатты балықтарынан пайда болған және карбон кезеңінің тұщы су батпақтарына қоныстанған "төрт аяқты" жануарлар.

Ерте өмір және білім

Клэк 1947 жылғы 3 қарашада туды, ол Эрнест пен Элис Агнюдің жалғыз баласы. Ол Англияның Манчестер қаласында өсті. Ланкаширдың Болтон қаласындағы жеке мектеп – Болтон мектебінің (қыздар бөлімі) оқушысы болды. 1970 жылы Ньюкасл-апон-Тайн университетінің зоология мамандығы бойынша бакалавр ғылыми дәрежесін алды. 1978 жылы ол Алек Панченнің шақыруын қабылдап, оның болашақ күйеуі Роб Клэктің ынтасымен сол университеттен Ph.D. дәрежесін алуға кірісті. Олар 1980 жылы үйленді. 1984 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Сондай-ақ, ол Лестер университетінің музей ісі бойынша дипломдық сертификатын және Кембридж университетінің магистр дәрежесін алды. 2000 жылғы 9 желтоқсанда Кембридж университеті оған ғылым докторы (ScD) дәрежесін берді.

Өлім

Клэк 2020 жылғы 26 наурызда 72 жасында, эндометрий қатерлі ісігімен бес жыл бойы күрескен соң қайтыс болды.

Құрметтер

2008 жылы Клэк АҚШ Ұлттық ғылым академиясының Даниэль Жиро Эллиот медалімен марапатталды, бұл құрметке қол жеткізген алғашқы әйел болды. 2009 жылы Клэк Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, омыртқалы палеонтолог ретінде бұл құрметке қол жеткізген алғашқы әйел. Ол сондай-ақ Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. 2013 жылдың 15 маусымында Клэк Чикаго университетінің құрметті ғылым докторы (DSc) дәрежесін алды. Университет оны «жер бетіндегі омыртқалы жануарлардың пайда болуы туралы түсінікті түбегейлі өзгерткен, халықаралық деңгейдегі көрнекті палеонтолог» деп сипаттады. Сондай-ақ 2013 жылы Глазго геологиялық қоғамының Т. Невилл Джордж медалімен марапатталды. 2014 жылдың 17 шілдесінде Лестер университетінің құрметті ғылым докторы дәрежесіне ие болды. 2014 жылы ол Швед Корольдік ғылым академиясының құрметті шетелдік мүшесі аталды. 2018 жылы ол Палеонтологиялық қауымдастықтың ең беделді сыйлығы – Лапворт медалін жеңіп алды.