Жорж Кювье: Палеонтологияның негізін қалаушы және ғалым

Кіріспе

Француз натуралисі, зоологы және палеонтологы (1769–1832) Жан Леопольд Николас Фредерик, Барон Кювье (1769 жылдың 23 тамызы – 1832 жылдың 13 мамыры), Жорж Кювье (ʒɔʁʒ kyvje) деп белгілі француз натуралисі және зоологы, кейде «палеонтологияның негізін қалаушы әкесі» деп аталады. Кювье 19 ғасырдың басында табиғат ғылымдарындағы зерттеулерде маңызды тұлға болды және тірі жануарларды қазба жәндіктерімен салыстыру арқылы салыстырмалы анатомия және палеонтология салаларын дамытуға үлкен үлес қосты. Кювьедің еңбегі омыртқалы жануарлар палеонтологиясының негізі саналады, ол Линней таксономиясын кластарды типтерге біріктіру арқылы кеңейтті және классификацияға қазбалар мен қазіргі түрлерді қосты. Кювье жойылуды факт ретінде бекіткенімен де танымал – сол кезде Кювьенің көптеген замандастары жойылуды тек қана даулы болжам деп қарастырды. «Жер теориясы туралы эссесінде» (1813) Кювье қазір жойылған түрлердің кезең-кезеңімен болатын, катастрофалық су тасқыны салдарынан жойылғанын ұсынды. Осылайша Кювье 19 ғасырдың басында геологиядағы катастрофизмнің ең ықпалды жақтаушысы болды. Александр Бронгнярмен бірлесе Париж бассейнінің стратификациясын зерттеу биостратиграфияның негізгі принциптерін қалыптастырды. Басқа жетістіктерінің ішінде Кювье Солтүстік Америкада табылған пілге ұқсас сүйектердің жойылған жануарға тиесілі екенін анықтады, оны кейін «мастодон» деп атады, ал қазіргі Аргентинада қазылған үлкен қаңқа – бұл алып, тарихқа дейінгі жалқаудың Мегатерий екенін анықтады. Ол Париж бассейнінен шыққан екі тұяқты жануарлар туысын – Палеотерий және Аноплотерийді тек фрагментті қалдықтарға сүйене отырып анықтады, бірақ кейін толық қалдықтар табылған. Ол птерозаврды Птеродактиль деп атады, су жорғалаушысы Мозазаврды сипаттады (бірақ оны ашқан жоқ немесе атамаған), сондай-ақ жер бетінде сүтқоректілер емес, жорғалаушылар басым болған деген тұжырымды алғашқылардың бірі болып ұсынды. Кювье эволюция теориясына қарсы күшті ұстаным танытты, ол кезде (Дарвин теориясынан бұрын) негізінен Жан Батист де Ламарк және Жоффруа Сен-Илер ұсынған. Кювье эволюцияға дәлел жоқ деп сенді, бірақ жаһандық жойылу сияқты циклдік жаратылыстар мен жойылу оқиғаларына дәлел бар екенін айтты. 1830 жылы Кювье мен Жоффруа танымал пікірталасқа қатысты, ол сол кездегі биологиялық ойлаудағы екі негізгі бағытты көрсетеді – жануарлардың құрылымы функциясынан немесе (эволюциялық) морфологиясынан туындай ма? Кювье функцияны қолдады және Ламарк идеяларын қабылдамады. Кювье сонымен қатар ғылыми расизмнің негізін құрайтын нәсілдік зерттеулер жүргізді және нәсілдік топтардың физикалық қасиеттері мен зиялық қабілеттері арасындағы айырмашылықтар туралы еңбектер жариялады. Содан кейін ол Барон Кювье деп танылды. Ол Парижде холера эпидемиясы кезінде қайтыс болды. Кювьедің ең ықпалды ізбасарларының бірі – континентте Луи Агассиз және АҚШ-та, ал Ұлыбританияда Ричард Оуэн болды. Оның есімі Эйфель мұнарасына жазылған 72 есімнің бірі.

French naturalist, zoologist and paleontologist (1769–1832)

Jean Léopold Nicolas Frédéric, Baron Cuvier (23 August 1769 – 13 May 1832), known as Georges Cuvier (ʒɔʁʒ kyvje), was a French naturalist and zoologist, sometimes referred to as the "founding father of paleontology". Cuvier was a major figure in natural sciences research in the early 19th century and was instrumental in establishing the fields of comparative anatomy and paleontology through his work in comparing living animals with fossils. Cuvier's work is considered the foundation of vertebrate paleontology, and he expanded Linnaean taxonomy by grouping classes into phyla and incorporating both fossils and living species into the classification. Cuvier is also known for establishing extinction as a fact—at the time, extinction was considered by many of Cuvier's contemporaries to be merely controversial speculation. In his Essay on the Theory of the Earth (1813) Cuvier proposed that now extinct species had been wiped out by periodic catastrophic flooding events. In this way, Cuvier became the most influential proponent of catastrophism in geology in the early 19th century. His study of the strata of the Paris basin with Alexandre Brongniart established the basic principles of biostratigraphy. Among his other accomplishments, Cuvier established that elephant like bones found in North America belonged to an extinct animal he later would name as a "mastodon", and that a large skeleton dug up in present day Argentina was of Megatherium, a giant, prehistoric ground sloth. He also established two ungulate genera from the Paris Basin named Palaeotherium and Anoplotherium based on fragmentary remains alone, although more complete remains were later uncovered. He named the pterosaur Pterodactylus, described (but did not discover or name) the aquatic reptile Mosasaurus, and was one of the first people to suggest the earth had been dominated by reptiles, rather than mammals, in prehistoric times. Cuvier is also remembered for strongly opposing theories of evolution, which at the time (before Darwin's theory) were mainly proposed by Jean Baptiste de Lamarck and Geoffroy Saint Hilaire. Cuvier believed there was no evidence for evolution, but rather evidence for cyclical creations and destructions of life forms by global extinction events such as deluges. In 1830, Cuvier and Geoffroy engaged in a famous debate, which is said to exemplify the two major deviations in biological thinking at the time – whether animal structure was due to function or (evolutionary) morphology. Cuvier supported function and rejected Lamarck's thinking. Cuvier also conducted racial studies which provided part of the foundation for scientific racism, and published work on the supposed differences between racial groups' physical properties and mental abilities. Thereafter, he was known as Baron Cuvier. He died in Paris during an epidemic of cholera. Some of Cuvier's most influential followers were Louis Agassiz on the continent and in the United States, and Richard Owen in Britain. His name is one of the 72 names inscribed on the Eiffel Tower.

Өмірбаян

Жан Леопольд Николас Фредерик Кювье оның протестанттық ата-бабалары Реформация дәуірінен бері тұрған Монбельярда дүниеге келді. Оның анасы Анн Клеменс Шатель, әкесі Жан Жорж Кювье – Швейцария гвардиясының лейтенанты және Монбельяр қаласының буржуасы болған. 1793 жылдың 10 қазанында Францияға қосылған бұл қала сол кезде Вюртемберг герцогтығына қарасты. Анасы, әкесінен әлдеқайда жас болған, оны ерте жылдары жақсы тәрбиеледі, сондықтан ол мектептегі басқа балалардан оңай озып кетті. Лидің айтуынша, 10 жасында гимназияға түскеннен кейін ол Конрад Гесснердің «Historiae Animalium» атты еңбегімен кездесті, осы жұмыс оның табиғаттануға деген қызығушылығын оятып, дамытты. Содан кейін ол туысының үйіне жиі бара бастады, онда граф де Буффонның «Histoire Naturelle» атты үлкен жинағының томдарын алып оқитын. Ол осы кітаптарды қайта-қайта оқып, көптеген мәліметтерді жадында сақтап, 12 жасқа келгенде «төрт аяқты жануарлар мен құстарды бірінші санаттағы натуралисттей жақсы білді». Бітірген соң, академиялық қызметке тағайындалуды күтіп, өмір сүруге қаржысы болмады. Сондықтан 1788 жылдың шілдесінде Нормандиядағы Фиквенвилль шатосында протестант ақсүйек д’Эриси графының жалғыз ұлына ұстаз болып жұмысқа орналасты. Сол жерде, 1790-шы жылдардың басында ол қазбаларды қазіргі кездегі нысандармен салыстыра бастады. Кювье ауыл шаруашылығы тақырыбындағы пікірталас үшін жақын маңдағы Вальмонт қаласында өткізілетін жиналыстарға қатысты. Ол жерде ол бұрын дәрігер және белгілі агроном болған, Паристегі террордан қашқан Анри Александр Тессьемен (1741–1837) танысты. Тесьер ауыл шаруашылығы мәселесі туралы сөйлегеннен кейін, Кювье оны «Энциклопедия методик» энциклопедиясындағы ауыл шаруашылығы туралы мақалалардың авторы деп танып, оған М. Тесьер деп сөз сөйледі. Тесьер қайғылы түрде: «Енді мен танылдым, демек, жоғалдым!» деді. «Жоқ, енді сен біздің ең қымбат қамқорлығымыздың нысанысың», - деп жауап берді М. Кювье. Олар тез арада жақын дос атанды, ал Тесьер Кювьеді Париждегі әріптестерімен таныстырды. «Мен Нормандияның қоқысынан бізді білдіретін маржанды таптым», - деп жазды ол достасы Антуан Огюстен Пармантьеге. Нәтижесінде Кювье сол кездегі бірнеше көрнекті натуралистермен хат алмасып, Парижге шақырылды. 1795 жылдың көктемінде 26 жасында келген ол Жан-Клод Мертрудтың (1728–1802) көмекшісі болды, ол Jardin des Plantes-тегі Жануарлар анатомиясы кафедрасына тағайындалған. 1802 жылы Мертруд қайтыс болғанда, Кювье оның орнын басты, ал кафедраның атауы Салыстырмалы анатомия кафедрасы деп өзгертілді. Сол жылы Франция институты құрылды, ол оның Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1796 жылдың 4 сәуірінде ол Пантеонның Орталық мектебінде дәріс оқуды бастады, ал сәуірде Ұлттық институттың ашылуында «Тірі және қазба пил түрлері туралы естеліктер» (Mémoires sur les espèces d'éléphants vivants et fossiles) атты алғашқы палеонтологиялық мақаласын оқыды. Бұл еңбегінде ол Үнді және Африка пилдерінің қаңқа қалдықтарын, мамонт қазбаларын және сол кезде «Огайо жануары» деп аталған қазба қаңқасын талдады. 1796 жылғы екінші мақаласында ол Парагвайда табылған үлкен қаңқаны сипаттап, талдап, оны Мегатериум деп атады. Кювье 1822 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. Содан кейін Кювье өзінің зерттеулерін үш бағытқа арнады: (i) моллюскалардың құрылымы мен жіктелуі; (ii) балықтардың салыстырмалы анатомиясы және жүйелі жіктелуі; (iii) қазба сүтқоректілер мен жорғалаушылар және, екінші кезекте, осы топтарға жататын тірі нысандардың остеологиясы. 1812 жылы Кювье криптозоолог Бернард Хеувельманс «әрекетсіздік туралы» (Rash dictum) деп атаған мәлімдеме жасады: ол кез келген ірі жануардың табылмай қалуының ықтимал еместігін айтты. Оның өлімінен он жыл өткен соң, 1842 жылы Ричард Оуэн «динозавр» сөзін ойлап тапты. Өмірі бойы Кювье Наполеонның кезінде императорлық кеңесші, қоғамдық білім беру кеңесінің президенті және Бурбондар билігіне келгеннен кейін университет канцлері, Құрмет легионының үлкен офицері, Францияның пэрі, Ішкі істер министрі және Луи Филипптің тұсында Мемлекеттік кеңес президенті болды. Ол осы лауазымдардың бәрінде ерекше көзге түсті, бірақ осы жоғары әкімшілік лауазымдардың берген беделі табиғаттану саласындағы оның көшбасшылығымен салыстырғанда мардымсыз еді. Кювье туғаннан, білім алғаннан және сенімінен діндар лютеран болды және өмірі бойы протестант болып қалды, үнемі шіркеу қызметтеріне қатысты. Бұған қарамастан, ол жеке өзінің діни сенімдерін жеке мәселе деп есептеді. Сондай-ақ, ол 1818 жылы Париж Киелі кітап қоғамын құруға белсенді қатысты, кейін оның вице-президенті болды. 1822 жылдан 1832 жылы қайтыс болғанға дейін Кювье француз университетінің протестанттық теология факультеттерінің бас шебері болды.

Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier was born in Montbéliard, where his Protestant ancestors had lived since the time of the Reformation. His mother was Anne Clémence Chatel; his father, Jean George Cuvier, was a lieutenant in the Swiss Guards and a bourgeois of the town of Montbéliard. At the time, the town, which would be annexed to France on 10 October 1793, belonged to the Duchy of Württemberg. His mother, who was much younger than his father, tutored him diligently throughout his early years, so he easily surpassed the other children at school. According to Lee,]]
At the age of 10, soon after entering the gymnasium, he encountered a copy of Conrad Gessner's Historiae Animalium, the work that first sparked his interest in natural history. He then began frequent visits to the home of a relative, where he could borrow volumes of the Comte de Buffon's massive Histoire Naturelle. All of these he read and reread, retaining so much of the information, that by the age of 12, "he was as familiar with quadrupeds and birds as a first rate naturalist." Upon graduation, he had no money on which to live as he awaited an appointment to an academic office. So in July 1788, he took a job at Fiquainville chateau in Normandy as tutor to the only son of the Comte d'Héricy, a Protestant noble. There, during the early 1790s, he began his comparisons of fossils with extant forms. Cuvier regularly attended meetings held at the nearby town of Valmont for the discussion of agricultural topics. There, he became acquainted with Henri Alexandre Tessier (1741–1837), who had assumed a false identity. Previously, he had been a physician and well known agronomist, who had fled the Terror in Paris. After hearing Tessier speak on agricultural matters, Cuvier recognized him as the author of certain articles on agriculture in the Encyclopédie Méthodique and addressed him as M. Tessier. Tessier replied in dismay, "I am known, then, and consequently lost."—"Lost!" replied M. Cuvier, "no; you are henceforth the object of our most anxious care." They soon became intimate and Tessier introduced Cuvier to his colleagues in Paris"I have just found a pearl in the dunghill of Normandy", he wrote his friend Antoine Augustin Parmentier. As a result, Cuvier entered into correspondence with several leading naturalists of the day and was invited to Paris. Arriving in the spring of 1795, at the age of 26, he soon became the assistant of Jean Claude Mertrud (1728–1802), who had been appointed to the chair of Animal Anatomy at the Jardin des Plantes. When Mertrud died in 1802, Cuvier replaced him in office and the Chair changed its name to Chair of Comparative Anatomy. The Institut de France was founded in the same year, and he was elected a member of its Academy of Sciences. On 4 April 1796 he began to lecture at the École Centrale du Pantheon and, at the opening of the National Institute in April, he read his first paleontological paper, which subsequently was published in 1800 under the title Mémoires sur les espèces d'éléphants vivants et fossiles. In this paper, he analyzed skeletal remains of Indian and African elephants, as well as mammoth fossils, and a fossil skeleton known at that time as the "Ohio animal". In his second paper in 1796, he described and analyzed a large skeleton found in Paraguay, which he would name Megatherium. Cuvier was elected a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences in 1822. Cuvier then devoted himself more especially to three lines of inquiry: (i) the structure and classification of the Mollusca; (ii) the comparative anatomy and systematic arrangement of the fishes; (iii) fossil mammals and reptiles and, secondarily, the osteology of living forms belonging to the same groups. In 1812, Cuvier made what the cryptozoologist Bernard Heuvelmans called his "Rash dictum": he remarked that it was unlikely that any large animal remained undiscovered. Ten years after his death, the word "dinosaur" would be coined by Richard Owen in 1842. During his lifetime, Cuvier served as an imperial councillor under Napoleon, president of the Council of Public Instruction and chancellor of the university under the restored Bourbons, Grand Officer of the Legion of Honour, a Peer of France, Minister of the Interior, and president of the Council of State under Louis Philippe. He was eminent in all these capacities, and yet the dignity given by such high administrative positions was as nothing compared to his leadership in natural science. Cuvier was by birth, education, and conviction a devout Lutheran, and remained Protestant throughout his life while regularly attending church services. Despite this, he regarded his personal faith as a private matter; he evidently identified himself with his confessional minority group when he supervised governmental educational programs for Protestants. He also was very active in founding the Parisian Biblical Society in 1818, where he later served as a vice president. From 1822 until his death in 1832, Cuvier was Grand Master of the Protestant Faculties of Theology of the French University.

Эволюцияға қарсылық

Кювье эволюция теориясын, әсіресе оның замандастары Ламарк пен Джефрой Сент-Илаир ұсынған теорияларды сынға алды, бұл бір түрдің екінші бір түрге бірте-бірте өзгеруін білдірді. Ол өзінің қазба материалдарымен кеңінен тәжірибе жинағаны, бір қазба түрінің, әдетте, кейінгі, ерекше қазба түріне біртіндеп өзгере алмайтынын көрсетті. Оның түрлердің біртіндеп өзгеруіне қарсылық білдіруінің терең тамырланған себебі – салыстырмалы анатомия принциптеріне негізделген дәл таксономия құру мақсаты болды. Егер түрлер арасында нақты шекаралар болмаса, мұндай жоба мүмкін емес болар еді. Калифорния университетінің палеонтология мұражайының мәлімдемесінше, "Кювье органикалық эволюцияға сенбеді, себебі организмнің анатомиясындағы кез келген өзгеріс оның тірі қалуына кедерес келтірер еді. Ол Джефройдың Наполеонның Египетке жорығынан әкелген мумияланған мысықтар мен ибистерді зерттеді және олардың тірі әріптестерінен ешқандай айырмашылығы жоқ екенін көрсетті; Кювье осыны тірі организмдер уақыт өте келе эволюцияламайды деген пікірін қолдау үшін пайдаланды". Ол сондай-ақ Наполеонның Египетке жасаған экспедициясы мыңдаған жылдар бұрын мумияланған, бірақ қазіргі замандағыдан ешқандай айырмашылығы жоқ жануарларды тауып алғанын байқады. "Әрине", - деп жазды Кювье, - "осы жаратылыстар мен біз көріп отырғандардың арасында, қазіргі заманғы адамдардың қаңқалары мен адам мумияларының арасындағы айырмашылықтан артық айырмашылық жоқ". Ламарк бұл тұжырымға қарсы шығып, эволюция бірнеше мың жыл ішінде байқауға болмайтын өте баяу процесс екенін дәлелдеді. Алайда, Кювье өз кезегінде Ламарк пен басқа да натуралистердің өз теорияларын қолдау үшін жүздеген мыңдаған жылдарды "бір қалам соғумен" енгізгенін сынға алды. Оның орнына, ол ұзақ уақыттың қандай нәтижелер беретінін тек қысқа уақыттың нәтижелерін көбейту арқылы бағалауға болатынын айтты. Қысқа уақыт ешқандай органикалық өзгерістер тудырмағандықтан, ұзақ уақыт та тудырмайды деп оның пікірі болды. Сонымен қатар, бөліктердің өзара байланысы принципіне берілгендігі, жануардың тірі қалу қабілетіне нұқсан келтірмей, жануардың кез келген бөлігін басқа бөліктерден оқшаулап (Ламарк ұсынғандай) біртіндеп өзгерте алатын механизмнің болуын күмәндандырды. Ламарктың эволюция теориясы екі негізсіз болжамға негізделгенін жазды: бірі – ұрықты ұйымдастыратын тұқымдық бу, екіншісі – күш-жігер мен қалаулар ағзаларды тудыруы мүмкін. Мұндай негіздегі жүйе ақынның қиялын қуантады; метафизик одан жаңа жүйелер сериясын шығара алады; бірақ ол қолды, вискусты немесе тіпті қауырсынды сескендірген адамның тексеруіне төтеп бере алмайды. Кювьенің жаңа қазбалар геологиялық жазбада кенеттен пайда болып, содан кейін үстінен жатқан қабаттарда өзгеріссіз жалғасады деген мәлімдемесін эволюцияны кейінірек сынға алғандар креационизмді қолдау үшін пайдаланды, оларға кенеттен пайда болу ерекше құдайлық жаратылыспен сәйкес келеді (бірақ Кювье әртүрлі типтердің әртүрлі геологиялық қабаттарда палеонтологиялық дебют жасағанын анықтағаны анық емес). Өзгеріс болмауы "түрлердің" қасиетті өзгермеушілігімен сәйкес келді, бірақ, тағы да, Кювье үлкен жақтаушы болған жойылу идеясы, әрине, жоқ. Көптеген жазушылар Кювьеге адамның қазба қалдықтары ешқашан табылмайды деп қасарысқандығы үшін айыптады. Жер теориясы туралы очергінде ол "адам сүйектері әлі қазба қалдықтарының арасында табылған жоқ" деді, бірақ ол нені айтқысы келгенін анық түсіндірді: "Мен адам сүйектері әлі күнге дейін бөтен қазбалар арасында табылған жоқ деп мәлімдегенде, мен қазбалар немесе қазбалар туралы айтамын деп түсіну керек". Тасқа айналған, минералдануға уақыт болған тасқа айналған сүйектер әдетте сол уақытқа дейін табылған сүйектерге қарағанда әлдеқайда ескі. Кювье айтқысы келгені, ол білетін барлық адам сүйектері салыстырмалы түрде жақында табылған, өйткені олар тасбауырланған емес және тек қана үстінен қабатта табылған. Алайда ол бұл пікірде догматикалық емес еді; жаңа дәлелдер пайда болған кезде, ол кейінірек шыққан басылымға "адамның тас қатқан фоссилінің мысалы" деп ашық мойындаған скелетті сипаттайтын қосымшаны енгізді. Оның сын-пікірлерінің қаталдығы мен беделінің мықтылығы табиғаттанушыларды түрлердің біртіндеп трансмутация болуы туралы болжаудан бас тартты, осылайша Чарльз Дарвин Кювье қайтыс болғаннан кейін екі он жылдан астам уақыт өткен соң "Түрлердің шығу тегі" атты еңбегін жариялады.

Cuvier was critical of theories of evolution, in particular those proposed by his contemporaries Lamarck and Geoffroy Saint Hilaire, which involved the gradual transmutation of one form into another. He repeatedly emphasized that his extensive experience with fossil material indicated one fossil form does not, as a rule, gradually change into a succeeding, distinct fossil form. A deep rooted source of his opposition to the gradual transformation of species was his goal of creating an accurate taxonomy based on principles of comparative anatomy. Such a project would become impossible if species were mutable, with no clear boundaries between them. According to the University of California Museum of Paleontology, "Cuvier did not believe in organic evolution, for any change in an organism's anatomy would have rendered it unable to survive. He studied the mummified cats and ibises that Geoffroy had brought back from Napoleon's invasion of Egypt, and showed they were no different from their living counterparts; Cuvier used this to support his claim that life forms did not evolve over time." He also observed that Napoleon's expedition to Egypt had retrieved animals mummified thousands of years previously that seemed no different from their modern counterparts. "Certainly", Cuvier wrote, "one cannot detect any greater difference between these creatures and those we see, than between the human mummies and the skeletons of present day men." Lamarck dismissed this conclusion, arguing that evolution happened much too slowly to be observed over just a few thousand years. Cuvier, however, in turn criticized how Lamarck and other naturalists conveniently introduced hundreds of thousands of years "with a stroke of a pen" to uphold their theory. Instead, he argued that one may judge what a long time would produce only by multiplying what a lesser time produces. Since a lesser time produced no organic changes, neither, he argued, would a much longer time. Moreover, his commitment to the principle of the correlation of parts caused him to doubt that any mechanism could ever gradually modify any part of an animal in isolation from all the other parts (in the way Lamarck proposed), without rendering the animal unable to survive. In his Éloge de M. de Lamarck (Praise for M. de Lamarck), Cuvier wrote that Lamarck's theory of evolution

blockquote|rested on two arbitrary suppositions; the one, that it is the seminal vapour which organizes the embryo; the other, that efforts and desires may engender organs. A system established on such foundations may amuse the imagination of a poet; a metaphysician may derive from it an entirely new series of systems; but it cannot for a moment bear the examination of anyone who has dissected a hand, a viscus, or even a feather. Cuvier's claim that new fossil forms appear abruptly in the geological record and then continue without alteration in overlying strata was used by later critics of evolution to support creationism, to whom the abruptness seemed consistent with special divine creation (although Cuvier's finding that different types made their paleontological debuts in different geological strata clearly did not). The lack of change was consistent with the supposed sacred immutability of "species", but, again, the idea of extinction, of which Cuvier was the great proponent, obviously was not. Many writers have unjustly accused Cuvier of obstinately maintaining that fossil human beings could never be found. In his Essay on the Theory of the Earth, he did say, "no human bones have yet been found among fossil remains", but he made it clear exactly what he meant: "When I assert that human bones have not been hitherto found among extraneous fossils, I must be understood to speak of fossils, or petrifactions, properly so called". Petrified bones, which have had time to mineralize and turn to stone, are typically far older than bones found to that date. Cuvier's point was that all human bones found that he knew of, were of relatively recent age because they had not been petrified and had been found only in superficial strata. He was not dogmatic in this claim, however; when new evidence came to light, he included in a later edition an appendix describing a skeleton that he freely admitted was an "instance of a fossil human petrifaction". The harshness of his criticism and the strength of his reputation, however, continued to discourage naturalists from speculating about the gradual transmutation of species, until Charles Darwin published On the Origin of Species more than two decades after Cuvier's death.

Құрып кету

Париждегі Ұлттық мұражайдағы қызметінің басында Кувье ірі, жойылған төрт аяқты жануарларға тиесілі екенін дәлелдеген қазба сүйектерді зерттеулерін жариялады. Оның алғашқы екі жарияланымдары мамонт және мастодонт сүйектерін қазіргі пілдерге емес, жойылған түрлерге жатқызып, ал Мегатерийді алып, жойылған жалқау ретінде анықтаған зерттемелер болды. Мамонттар мен мастодонттарды жеке, жойылған түрлер деп тануының басты дәлелі – олардың жауыры мен тістерінің құрылысы еді. Мегатерий қазбасының ірі жалқауға тиесілі екенін дәлелдеу үшін оның бас сүйегін қазіргі жалқау түрлерінің бас сүйектерімен салыстырды. Кувье палеонтологиялық әдісі туралы: «Тістің пішіні кондильдің пішініне, ал жауырының пішіні тырнақтың пішініне әкеледі, өйткені қисықтың теңдеуі оның барлық қасиеттерін білдіреді; және, әр қасиетті жеке алып, арнайы теңдеудің негізі ретінде бастапқы теңдеуге және басқа да байланысты қасиеттерге оралуға болатыны сияқты, тырнақтар, жауыры, кондиль, жамбас сүйегі әрқайсысы жеке тісті немесе бір-бірін көрсетеді; ал олардың әрқайсысынан бастап, органикалық экономика заңдарын зерттейтін білгір ғалым бүкіл жануарды қайта құрастыра алады», – деп жазды. Дегенмен, Кувьедің нақты әдісі жануарлар анатомиясы туралы терең біліміне және Париждегі бес бағалы табиғи тарих коллекцияларына қол жеткізуге байланысты қазба үлгілерін қазіргі түрлердің анатомиясымен салыстыруға ерекше тәуелді болды. Алайда, бұл факт Кувье бірнеше сүйек сынықтарынан ғана жойылған жануарлардың дене құрылысын толық қалпына келтіре алады деген кең таралған аңыздың пайда болуына кедергі жасамады. Кувье 1796 жылы тірі және қазбаланған пілдер туралы мақаласын ұсынғанда, жануарлардың бір де бір түрі жойылмаған деген сенім әлі де кеңінен басым болды. Буффон сияқты ғалымдар Еуропадан табылған жүнді бұрышкер мен мамонт сияқты жануарлардың қалдықтары тропиктік аймақтарда әлі де тіршілік ететін жануарлардың (бұрышкерлер мен пілдер) қалдықтары екенін, олар Жер суыған сайын Еуропа мен Азиядан ығысқан деп мәлімдеді. Содан кейін Кувье Париж маңынан қазба жұмыстары кезінде табылған бірнеше піл сүйектерін зерттеуді бастады. Бірақ ол зерттеген сүйектер қазіргі Үндістан мен Африкада тіршілік ететін пілдердің сүйектерінен айтарлықтай ерекшеленді. Бұл жаңалық Кувьеді қазбалардың қазіргі тіршілік ететін жануарларға тиесілі деген пікірді жоққа шығаруға итерді. Бұл сүйектер Жер бетінде тіршілік ететін, бірақ жасырынған пілдерге тиесілі деген ой Кувьеге абсурд көрінді, өйткені олардың үлкен өлшемдеріне байланысты оларды байқамау мүмкін емес еді. Мегатерий осы аргументке тағы бір нақты дәлел келтірді. Нәтижесінде, ол адамзатқа белгісіз түрлерге тиесілі қазбаларды қайта-қайта анықтауы, Париждің стратиграфиялық зерттеулерінен алынған минералогиялық мәліметтермен бірігіп, Жердің ұзақ уақыт бойында болған күрт өзгерістері кейбір түрлердің жойылуына себеп болды деген тұжырымға келді. Кувьедің жойылу теориясы Дарвин мен Чарльз Лайел сияқты басқа да көрнекті ғалымдардан қарсылық көріп, олар жойылудың кенеттен болатын процесс емес деп есептеді; олар Жер сияқты жануарлардың да түр ретінде біртіндеп өзгеріске ұшырайтынына сенді. Бұл Кувье теориясынан күрт өзгеше болды, ол жануарлардың жойылуы апатты сипатта болды деп болжағандай. Алайда, Кувьедің жойылу теориясы соңғы 600 миллион жыл ішінде болған жаппай жойылулар жағдайында әлі де дұрыс екендігін көрсетеді, онда барлық тірі түрлердің шамамен жартысы жанартаулардың атқылауы, астероидтар және теңіз деңгейінің жылдам өзгеруі салдарынан қысқа геологиялық кезеңде (екі миллион жыл) толығымен жойылды. Осы кезде жаңа түрлер пайда болып, басқалары жойылды, нәтижесінде адамзат пайда болды. Кувьедің ерте жұмыстары жойылудың шынайы, табиғи және жаһандық процесс екенін нақты көрсетті. Кувьедің жойылу туралы ойларына грек және латын әдебиеттерін көп оқуы әсер етті; ол Жерорта теңізі аймағында тасқа айналған сүйектердің табылғанына қатысты өзінің заманында белгілі болған барлық ежелгі хабарларды жинады. Кувьедің жойылу теориясына оның Жаңа әлемнен жинаған үлгілері, олардың көп бөлігі Американың түпкілікті тұрғындарынан алынған әсер етті. Ол сонымен қатар Америкадағы ақпарат берушілер мен достары жіберген Американың түпкілікті тұрғындарының байқаулары, аңыздары және ауқымды қаңқа қалдықтарының интерпретацияларының архивін сақтап, олардың көпшілігінде орасан зор сүйектер, тістер және тіс қанатының жойылған жануарларға тиесілі екендігі айтылған.

Early in his tenure at the National Museum in Paris, Cuvier published studies of fossil bones in which he argued that they belonged to large, extinct quadrupeds. His first two such publications were those identifying mammoth and mastodon fossils as belonging to extinct species rather than modern elephants and the study in which he identified the Megatherium as a giant, extinct species of sloth. His primary evidence for his identifications of mammoths and mastodons as separate, extinct species was the structure of their jaws and teeth. His primary evidence that the Megatherium fossil had belonged to a massive sloth came from his comparison of its skull with those of extant sloth species. Cuvier wrote of his paleontological method that "the form of the tooth leads to the form of the condyle, that of the scapula to that of the nails, just as an equation of a curve implies all of its properties; and, just as in taking each property separately as the basis of a special equation we are able to return to the original equation and other associated properties, similarly, the nails, the scapula, the condyle, the femur, each separately reveal the tooth or each other; and by beginning from each of them the thoughtful professor of the laws of organic economy can reconstruct the entire animal." However, Cuvier's actual method was heavily dependent on the comparison of fossil specimens with the anatomy of extant species in the necessary context of his vast knowledge of animal anatomy and access to unparalleled natural history collections in Paris. This reality, however, did not prevent the rise of a popular legend that Cuvier could reconstruct the entire bodily structures of extinct animals given only a few fragments of bone. At the time Cuvier presented his 1796 paper on living and fossil elephants, it was still widely believed that no species of animal had ever become extinct. Authorities such as Buffon had claimed that fossils found in Europe of animals such as the woolly rhinoceros and the mammoth were remains of animals still living in the tropics (i. e. rhinoceros and elephants), which had shifted out of Europe and Asia as the earth became cooler. Thereafter, Cuvier performed a pioneering research study on some elephant fossils excavated around Paris. The bones he studied, however, were remarkably different from the bones of elephants currently thriving in India and Africa. This discovery led Cuvier to denounce the idea that fossils came from those that are currently living. The idea that these bones belonged to elephants living – but hiding – somewhere on Earth seemed ridiculous to Cuvier, because it would be nearly impossible to miss them due to their enormous size. The Megatherium provided another compelling data point for this argument. Ultimately, his repeated identification of fossils as belonging to species unknown to man, combined with mineralogical evidence from his stratigraphical studies in Paris, drove Cuvier to the proposition that the abrupt changes the Earth underwent over a long period of time caused some species to go extinct. Cuvier's theory on extinction has met opposition from other notable natural scientists like Darwin and Charles Lyell. Unlike Cuvier, they didn't believe that extinction was a sudden process; they believed that like the Earth, animals collectively undergo gradual change as a species. This differed widely from Cuvier's theory, which seemed to propose that animal extinction was catastrophic. However, Cuvier's theory of extinction is still justified in the case of mass extinctions that occurred in the last 600 million years, when approximately half of all living species went completely extinct within a short geological span of two million years, due in part by volcanic eruptions, asteroids, and rapid fluctuations in sea level. At this time, new species rose and others fell, precipitating the arrival of human beings. Cuvier's early work demonstrated conclusively that extinction was indeed a credible natural global process. Cuvier's thinking on extinctions was influenced by his extensive readings in Greek and Latin literature; he gathered every ancient report known in his day relating to discoveries of petrified bones of remarkable size in the Mediterranean region. Influence on Cuvier's theory of extinction was his collection of specimens from the New World, many of them obtained from Native Americans. He also maintained an archive of Native American observations, legends, and interpretations of immense fossilized skeletal remains, sent to him by informants and friends in the Americas. He was impressed that most of the Native American accounts identified the enormous bones, teeth, and tusks as animals of the deep past that had been destroyed by catastrophe.

Катастрофизм

Кувье өзі зерттеген жануарлардың көпшілігі, тіпті барлығы, жойылып кеткен түрлердің қалдықтары екеніне көз жеткізді. 1796 жылы жазылған, өмірдегі және қазбаланған пілдерге арналған мақаласының соңында ол былай деді:

"Бұл фактілердің бәрі өзара үйлесімді және ешқандай хабарламаға қайшы келмейді, менің ойымша, біздің алдымыздағы әлемнің болғанын, қандай да бір апат салдарынан қирағанын дәлелдейді." Көптеген табиғат зерттеушілерінің сол кездегі сенімдеріне қарамастан, Кувье жануарлардың жойылуының себебі антропогендік факторлар емес деп санады. Оның орнына, ол адамдар ежелгі Жердің қазба қалдықтарын сақтап қалу үшін жеткілікті уақыт өмір сүргенін болжады. Ол су тасқыны туралы мәліметтерді әртүрлі мәдениеттердің жазбаларын талдау арқылы тексеруге тырысты. Су тасқыны туралы көптеген есептерді толық түсінбесе де, ол мұндай оқиға адамзат тарихының басында болғанына сенді. Бұл Кувьеді катастрофизм деп аталатын геологиялық мектептің жақтаушысы етті, ол Жердің геологиялық ерекшеліктері мен өмір тарихын көптеген жануар түрлерінің жойылуына себеп болған апаттар арқылы түсіндіруге болады деп санады. Мансабының барысында Кувье бір ғана апат болмағанын, бірнеше апат болғанын және олардың нәтижесінде әртүрлі фауналар пайда болғанын түсінді. Ол бұл идеялар туралы көп рет жазды, әсіресе 1812 жылы жарияланған "Төрт аяқты қазбалар туралы зерттеулер" жинағына кіріспеде (алдын ала баяндамада) оларды егжей-тегжейлі талқылады. Кувье берген осындай апаттардың себептерін түсіндіруде Жан Андре Делюк пен Деодат де Доломиеден алынған екі дереккөз бар. Біріншісі он мың жыл бұрын құрлықтар құлап, мұхит түбі континенталды плиталардан жоғары көтеріліп, бүгінгі құрлықтарға айналғанын ұсынды. Екіншісі бүкіл әлемді қамтыған алып цунами болғанын және осының нәтижесінде жаппай жойылу орын алғанын айтты. Қалай болғанда да, ол су тасқынының адамзат тарихында жақында болғанына сенді. Шындығында, ол Жердің өмірінің ұзақтығы шектелі екенін және Ламарк сияқты ғалымдардың ойлағандай ұзақ емес екенін сенді. Оның катастрофистік теорияларын қолдау үшін қолданған көптеген дәлелдер оның қазба қалдықтарынан алынған. Ол табылған қазбаларының әлемдегі алғашқы бауырымен жорғалаушылардың, содан кейін сүтқоректілер мен адамдардың пайда болуын көрсететінін қатты айтты. Кувье жануарлардың жаңа түрлерінің жойылуы мен пайда болу себептерін терең зерттеуге тырыспады, бірақ Жердегі жануарлар тарихының тізбектілігіне назар аударды. Бір жағынан, Жер тарихының оның хронологиялық мерзімдемесі Ламарк трансформациялық теориясын шағылыстырды. Кувье сонымен қатар Александре Бронгняртпен бірге париждік тау жыныстары циклын талдады. Стратиграфиялық әдістерді қолдана отырып, олар осы тау жыныстарын зерттеу арқылы Жер тарихы туралы маңызды ақпаратты анықтады. Бұл тау жыныстарында моллюсктердің, сүтқоректілердің сүйектері мен қабықшаларының қалдықтары табылды. Осы зерттеулердің нәтижесінде Кувье мен Бронгнярт көптеген экологиялық өзгерістер тез апаттар кезінде орын алғанын, бірақ Жердің өзі кенеттен болған бұзылулар арасында ұзақ уақыт бойы тыныш болғанын қорытындылады. "Алдын ала баяндама" өте танымал болды және ағылшын, неміс және итальян тілдеріне рұқсатсыз аудармалар жасалды (ағылшын тіліндегі аудармалар толыққанды дұрыс емес еді). 1826 жылы Кувье "Жер бетінің өзгерістері туралы сөз" деген атпен қайта қараған нұсқасын жариялады. Кувье қайтыс болғаннан кейін геологиялық ойдың катастрофистік мектебі Чарльз Лайелл және басқалар қолдаған униформизмге жол берді, олар Жердің геологиялық ерекшеліктері эрозия және вулканизм сияқты қазіргі уақытта байқалатын күштердің ұзақ уақыт бойы біртіндеп әрекет етуімен жақсы түсіндіріледі деп мәлімдеді. Алайда, жиырмасыншы ғасырдың соңынан бастап жаппай жойылу тақырыбына қызығушылықтың артуы ғылым тарихшылары мен басқа да ғалымдардың Кувье жұмысының осы аспектісіне қызығушылықты қайта жандандырды.

All of these facts, consistent among themselves, and not opposed by any report, seem to me to prove the existence of a world previous to ours, destroyed by some kind of catastrophe. Contrary to many natural scientists' beliefs at the time, Cuvier believed that animal extinction was not a product of anthropogenic causes. Instead, he proposed that humans were around long enough to indirectly maintain the fossilized records of ancient Earth. He also attempted to verify the water catastrophe by analyzing records of various cultural backgrounds. Though he found many accounts of the water catastrophe unclear, he did believe that such an event occurred at the brink of human history nonetheless. This led Cuvier to become an active proponent of the geological school of thought called catastrophism, which maintained that many of the geological features of the earth and the history of life could be explained by catastrophic events that had caused the extinction of many species of animals. Over the course of his career, Cuvier came to believe there had not been a single catastrophe, but several, resulting in a succession of different faunas. He wrote about these ideas many times, in particular, he discussed them in great detail in the preliminary discourse (an introduction) to a collection of his papers, Recherches sur les ossements fossiles de quadrupèdes (Researches on quadruped fossil bones), on quadruped fossils published in 1812. Cuvier's own explanation for such a catastrophic event is derived from two different sources, including those from Jean André Deluc and Déodat de Dolomieu. The former proposed that the continents existing ten millennia ago collapsed, allowing the ocean floors to rise higher than the continental plates and become the continents that now exist today. The latter proposed that a massive tsunami hit the globe, leading to mass extinction. Whatever the case was, he believed that the deluge happened quite recently in human history. In fact, he believed that Earth's existence was limited and not as extended as many natural scientists, like Lamarck, believed it to be. Much of the evidence he used to support his catastrophist theories has been taken from his fossil records. He strongly suggested that the fossils he found were evidence of the world's first reptiles, followed chronologically by mammals and humans. Cuvier didn't wish to delve much into the causation of all the extinction and introduction of new animal species but rather focused on the sequential aspects of animal history on Earth. In a way, his chronological dating of Earth's history somewhat reflected Lamarck's transformationist theories. Cuvier also worked alongside Alexandre Brongniart in analyzing the Parisian rock cycle. Using stratigraphical methods, they were both able to extrapolate key information regarding Earth history from studying these rocks. These rocks contained remnants of molluscs, bones of mammals, and shells. From these findings, Cuvier and Brongniart concluded that many environmental changes occurred in quick catastrophes, though Earth itself was often placid for extended periods of time in between sudden disturbances. The 'Preliminary Discourse' became very well known and, unauthorized translations were made into English, German, and Italian (and in the case of those in English, not entirely accurately). In 1826, Cuvier published a revised version under the name, Discours sur les révolutions de la surface du globe (Discourse on the upheavals of the surface of the globe). After Cuvier's death, the catastrophic school of geological thought lost ground to uniformitarianism, as championed by Charles Lyell and others, which claimed that the geological features of the earth were best explained by currently observable forces, such as erosion and volcanism, acting gradually over an extended period of time. The increasing interest in the topic of mass extinction starting in the late twentieth century, however, has led to a resurgence of interest among historians of science and other scholars in this aspect of Cuvier's work.

Стратиграфиялық

Кувье бірнеше жыл бойы Париж тау-кен мектебінің оқытушысы Александр Бронгняртпен бірлесіп, Париж маңының геологиясы жөніндегі монография жасады. Олар 1808 жылы алдын ала нұсқасын, ал 1811 жылы толық нұсқасын жариялады. Бұл монографияда олар Париж алабының геологиялық қимасын, яғни шөгінді тау жыныстарының реттелген қабаттарын талдау үшін әртүрлі тау жыныстары қабаттарының ерекше қазбаларын анықтады. Олар қабаттардың ұзақ мерзім ішінде қалыптасқанын, оның ішінде фауналық ізділілік болғанын және аймақ кейде теңіз суымен, ал кейде тұщы сумен жабылғанын тұжырымдады. Сол кезеңде Уильям Смит жасаған Англияның геологиялық картасы да, ерекше қазбаларды және фауналық ізділілік принципін қолданып, шөгінді тау жыныстарының қабаттарын салыстыруға мүмкіндік берді. Бұл монография стратиграфия ғылымын қалыптастыруға көмектесті. Бұл палеонтология және геология тарихындағы маңызды жетістік болды.

Жыртқыштардың жасы

1800 жылы Кювье тек сурет негізінде Баварияда табылған ұшатын шағын бауырымен жорғалаушының қазбасын дұрыс анықтап, жариялады. 1809 жылы ол оны Птеро Дактиль деп атады (кейін Pterodactylus antiquus деп латын тіліне аударылды) – бұл птерозаврлар тобының алғашқы белгілі өкілі. 1808 жылы Кювье Маастрихтте табылған қазбаны алып теңіз бауырымен жорғалаушысы, алғашқы мозазавр деп анықтады. Кювье бұрын бауырымен жорғалаушылардың сүтқоректілерден басым болған кезі болғанын дұрыс болжады. Бұл болжам оның қайтысынан кейінгі екі онжылдықта Мэри Аннинг, Уильям Конибиэр, Уильям Бакланд және Гидеон Мантел сияқты ағылшын геологтары мен қазбаларды жинаушылардың алғашқы иктиозаврларды, плезиозаврларды және динозаврларды тауып сипаттаған керемет жаңалықтары арқылы расталды.

Бөлшектердің өзара байланысының қағидаты

1798 жылы Паристің маңындағы гипс кендерінде табылған жануарлардың қазба қалдықтары туралы мақаласында Кувье бөлшектердің өзара сәйкестігі принципі деп аталатын заңдылықты айтады. Ол былай деп жазады: Егер жануардың тістері етпен қоректенуге қажет болса, онда оның ас қорыту жүйесінің толығымен осы тағамға бейімделгеніне күмәнданбаймыз, сондай-ақ оның қаңқасы мен қозғалыс мүшелері, тіпті сезім мүшелері де олжаны қуу мен ұстауға қабілетті болу үшін осылай құрылған. Себебі, бұл байланыстар жануардың тіршілік етуінің қажетті шарты; егер олай болмаса, ол тірі қала алмас еді. Бұл идея Кувье принципінің негізгі тұжырымы болып табылады, ол жануарлар ағзасындағы барлық мүшелердің бір-біріне тығыз байланысты екенін көрсетеді. Түрдің тіршілігі осы мүшелердің қалай өзара әрекеттесетініне байланысты. Мысалы, асқазан жолы етті қорытуға, ал денесі өсімдіктерді іздеуге жақсы бейімделген түр тіршілікке жарамайды. Осылайша, барлық түрлерде дене мүшелерінің атқаратын қызметі бір-бірімен сәйкес болуы керек, әйтпесе түр өзін сақтап қала алмайды.

Қолданбалар

Кювье өзінің принципінің күшінің, қазбаларды қайта құруға көмектесу қабілетімен байланысты екенін сенді. Көп жағдайда төрт аяқты жануарлардың қаңқалары толық жиналған күйде емес, анатомистер біріктіруге тиіс шашыраңқы бөліктер түрінде табылды. Іс жағдайын нашарлату үшін, кен орындарында бірнеше түрге жататын жануарлардың қазбаланған қалдықтары араласып жатты. Анатомистер осы қаңқаларды қайта құрастыру кезінде түрлі жануарлардың қалдықтарын біріктіріп алу қаупі туындады, бұл қиялға берілген, құрастырылған түрлерге әкелуі мүмкін. Дегенмен, Кювье әр сүйектің қызметтік мақсатын зерттеп, бөліктердің өзара байланысы принципін қолдану арқылы осы мәселенің алдын алуға болады деп есептеді. Бұл принциптің қазбаларды қайта құруға көмектесу қабілеті, Кювьеге жойылуды қолдау үшін дәлелдер келтіруде де пайдалы болды. Кювье жойылуды қолдау үшін ең мықты дәлел ретінде, жануардың қазбаланған қалдықтарының қазіргі кезде жоқ түрге тиесілі екенін дәлелдеуді қарастырды. Кювье принципін, бөліктердің өзара байланысын қолдану арқылы, қазбаланған қаңқаның нақты қайта құрылғанын тексеру оңайырақ болар еді, соның арқасында аталған қаңқаны қазіргі түрлердің қаңқаларымен салыстырудан алынған барлық байқаулар расталатын болар еді. Анатомистерге қазбаланған қалдықтарды қайта құруға көмектесуден басқа, Кювье өзінің принципінің үлкен болжау күшіне ие екеніне сенді. Мысалы, Монмартрдың гипс кеніштерінен қапталды жануарға ұқсас қазба табылғанда, ол бұл қазбада қапталды жануарларда жиі кездесетін сүйектер таздық аймақта да болады деп дұрыс болжады. Оның пікірінше, принциптерінің болжау қабілеті, Монмартрдың гипс кеніштеріндегі қапталды жануарлардың таздық сүйектерінің болуы туралы болжауы арқылы, осы мақсаттар қол жетімді ғана емес, сонымен қатар жақын арада орындалатындығын көрсетті. Бөліктердің өзара байланысы принципі – Кювье үшін эволюциялық контекстсіз функцияны түсінудің бір жолы болды, ол құдайлық жаратушыға жүгінбеді. 1798 жылы Паристің гипс кеніштерінен табылған жануарлардың қазба қалдықтары туралы жазғанда, Кювье өзінің принципінің болжау күшін атап өтті. Дегенмен, оның осы салаға қатысты көптеген еңбектері 1802 және 1815 жылдар аралығында музейдің «Аннальдарында» жарияланды; олар кейіннен 1817 жылы Парижде бір томдық «Mémoires pour servir à l'histoire et à l'anatomie des mollusques» жинағында басылды.

Cuvier believed that the power of his principle came in part from its ability to aid in the reconstruction of fossils. In most cases, fossils of quadrupeds were not found as complete, assembled skeletons, but rather as scattered pieces that needed to be put together by anatomists. To make matters worse, deposits often contained the fossilized remains of several species of animals mixed together. Anatomists reassembling these skeletons ran the risk of combining remains of different species, producing imaginary composite species. However, by examining the functional purpose of each bone and applying the principle of correlation of parts, Cuvier believed that this problem could be avoided. This principle's ability to aid in the reconstruction of fossils was also helpful to Cuvier's work in providing evidence in favour of extinction. The strongest evidence Cuvier could provide in favour of extinction would be to prove that the fossilized remains of an animal belonged to a species that no longer existed. By applying Cuvier's principle of correlation of parts, it would be easier to verify that a fossilized skeleton had been authentically reconstructed, thus validating any observations drawn from comparing it to skeletons of existing species. In addition to helping anatomists reconstruct fossilized remains, Cuvier believed that his principle also held enormous predictive power. For example, when he discovered a fossil that resembled a marsupial in the gypsum quarries of Montmartre, he correctly predicted that the fossil would contain bones commonly found in marsupials in its pelvis as well. To him, the predictive capabilities of his principles demonstrated in his prediction of the existence of marsupial pelvic bones in the gypsum quarries of Montmartre demonstrated that these goals were not only in reach, but imminent. The principle of correlation of parts was also Cuvier's way of understanding function in a non evolutionary context, without invoking a divine creator. In the same 1798 paper on the fossil remains of an animal found in plaster quarries near Paris, Cuvier emphasizes the predictive power of his principle, writing, However, most of his memoirs on this branch were published in the Annales du museum between 1802 and 1815; they were subsequently collected as Mémoires pour servir à l'histoire et à l'anatomie des mollusques, published in one volume at Paris in 1817.

Балық

1801 жылы басталған Кувьедің балықтар туралы зерттеулері, ақырында Ахилл Валенсиенмен бірлесіп жарық көрген "Histoire naturelle des poissons" еңбегінде жемісті болды. Бұл еңбекте 5000 түрлі балықтың сипаттамасы берілген. Кювье осы жоба бойынша 1828–1831 жылдар аралығында жұмыс істеді.

Палеонтология және остеология

Палеонтологияда Кувье көптеген естеліктер тізімін жариялады, олардың бір бөлігі жойылған жануарлардың сүйектеріне, ал екінші бөлігі – тірі жануарлардың қаңқаларын зерттеу нәтижелерін егжей-тегжейлі сипаттады, бұл зерттеулер қазба формаларының құрылымын және туыстығын анықтауға бағытталған. Тірі организмдердің арасында ол Rhinoceros indicus, тапир, Hyrax capensis, бегемот, жалқылар, манат және т.б. туралы мақалалар жариялады. Ол Монмартрдың эоцендік қабаттарындағы және Парижге жақын Буттс Шомонт сияқты басқа да жерлердегі жойылған сүтқоректілерді, сондай-ақ бегемоттың, Палеотериумның, Аноплотериумның, бір сумкалы жануарды (ол оны Didelphys gypsorum деп атады), Мегалоникстің, Мегатериумның, үңгір гиенасының, птеродактильдің, носорогтың жойылған түрлерінің, үңгір аюының, мастодонттың, пілдің жойылған түрлерінің, манаттың және теңіз түлкілерінің қазба түрлерінің, крокодилдердің, бақалардың, балықтардың, құстардың және т.б. қазба формалары туралы зерттеулер жүргізді. Егер Кувьедің қазба жануарларды анықтауы анатомиясы жеткіліксіз зерттелген қазіргі жануарлардың остеологиясымен салыстыруға байланысты болса, ол қазба үлгілерін талдауды жарияламас бұрын, тиісті қазіргі түрлердің анатомиясы туралы толыққанды мәліметтерді жиі жариялайтын. Сүтқоректілерді зерттейтін палеонтология бөлімі негізінен Кувьемен құрылған және дамытылған деп айтуға болады. Кувьедің маңызды палеонтологиялық және геологиялық зерттеулерінің нәтижелері екі жеке еңбек түрінде әлемге ұсынылды: "Төрт аяқты жануарлардың қазба сүйектері туралы зерттеулер" (Париж, 1812; кейінірек 1821 және 1825 жылдары қайта басылды); және "Жер бетінің өзгерістері туралы сөздер" (Париж, 1825). Осы соңғы еңбегінде ол Катастрофизмнің ғылыми теориясын жариялады.

Жануарлар әлемі (Le Règne Animal)

Кювьедің ең бағаланатын еңбегі – "Жануарлар әлемі". Ол 1817 жылы төрт октаво томдық түрінде жарық көрді, ал 1829–1830 жылдары бес томдық екінші басылымы шықты. Осы классикалық еңбегінде Кювье тірі және қазба жануарлардың құрылымын зерттеудің өмірлік нәтижелерін ұсынды. Оның досы Латрельдің көмегімен жазылған жәндіктер бөлімін қоспағанда, еңбектің барлығы оның жеке өнімі болды. Ол ағылшын тіліне көп рет аударылды, көбінесе білімнің дамуына байланысты кітапты жаңарту үшін маңызды түсіндірмелер мен қосымша материалдар қосылды.

Растық зерттеулер

Кувье протестант және моногенезизмге сенетін адам болды, ол барлық адамдардың Библиядағы Адамнан тарағанын айтты, бірақ оның ұстанымы көбінесе полигенезизм деп қате түсіндірілді. Оның нәсілдік еңбектерін зерттеген кейбір авторлар оның ұстанымын «жартылай полигенезист» деп атады, ал оның нәсілдік зерттеулерінің көпшілігі ғылыми нәсілшілдікке ықпал етті. Кувье үш ерекше нәсіл бар деп сенді: кавказдық (ақ), моңғолдық (сары) және эфиопиялық (қара). Кувье Адам мен Хауаның кавказдық болғанын, яғни адамзаттың бастапқы нәсілі екенін мәлімдеді. Басқа екі нәсіл 5000 жыл бұрын жерге ауыр апат келгеннен кейін, әртүрлі бағытта қашқан адамдардан пайда болды, олар бір-бірінен толық оқшауланды. Кувье осы бөліністерді, олардың бас сүйектерінің сұлулығы немесе жамандығы және олардың өркениеттерінің деңгейі бойынша нәсілдерге жіктеді. Кувьедің нәсілдік зерттеулері полигенезизмге тән деп саналатын белгілі бір ерекшеліктерді қамтыды, атап айтқанда, түрлердің өзгеретін еместігі; қоршаған ортаның ықпалына шектеулер; өзгермейтін негізгі тип; нәсілдердегі анатомиялық және бас сүйегі өлшемдерінің айырмашылықтары; және ерекше нәсілдер арасындағы физикалық және психикалық айырмашылықтар. 1815 жылы Баартман ауыр сырқаттанғанда, Кувье оның жалаңаш суретін салуға тапсырыс берді. Ол көп ұзамай 26 жасында қайтыс болды. Баартманның өлімінен кейін Кувье оның денесін зерттеуге рұқсат сұрады, оның жыныс мүшелеріне, жамбасына және бас сүйегінің пішініне назар аударды. Зерттеу барысында Кувье Баартманның көптеген белгілері адамнан гөрі маймылдың анатомиясына көбірек ұқсайды деген қорытындыға келді. Оның қалдықтары 1970 жылға дейін Париждегі Адамдар мұражайында (Musée de l’Homme) қойылды, содан кейін қоймаға алынды. Оның қалдықтары 2002 жылы Оңтүстік Африкаға қайтарылды.

Ресми және қоғамдық жұмыс

Зоология мен палеонтология саласындағы өзінің түпнұсқалық зерттеулерінен өзге, Кувье Ұлттық институттың мәңгілік хатшысы ретінде және жалпы білім беру саласындағы ресми тұлға ретінде көптеген жұмыстар атқарды; және осы жұмыстардың көп бөлігі кейіннен жарияланды. Осылайша, 1808 жылы Наполеон оны Император университетінің кеңесіне мүше етіп тағайындады, және осы лауазымда ол 1809, 1811 және 1813 жылдары Францияға қосылған Альп таулары мен Рейннен тыс аймақтардағы жоғары білім беру мекемелерінің жағдайын тексеруге және оларды орталық университетпен байланыстыру жолдары туралы есеп беруге міндеттелген комиссиялардың төрағасы болды. Ол осы мәселе бойынша үш жеке есеп жариялады. Институттың мәңгілік хатшысы ретінде ол Ғылым академиясының қайтыс болған мүшелеріне арналған бірнеше тарихи мақтаулар дайындады, сондай-ақ физикалық және табиғи ғылымдар тарихына қатысты бірнеше есептердің авторы болды. Олардың ең маңыздысы – 1810 жылы жарық көрген Rapport historique sur le progrès des sciences physiques depuis 1789. Наполеонның құлауына дейін (1814) ол мемлекеттік кеңеске қабылданды, және Бурбондардың қайта орнатуы оның лауазымына ешқандай әсер етпеді. Ол университет канцлері болып сайланды, осы лауазымда ол қоғамдық білім беру кеңесінің міндетті түрдегі президенті болды, сонымен қатар лютеран дінінің өкілі ретінде протестанттық теология факультетіне жетекшілік етті. 1819 жылы ол ішкі істер комитетінің төрағасы болып тағайындалды және өліміне дейін осы лауазымда қалды. 1826 жылы оған Құрмет легионының үлкен офицері атағы берілді; кейіннен ол мемлекеттік кеңестің төрағасы болып тағайындалды. Ол 1830 жылдан өліміне дейін Жазулар және әдебиет академиясының мүшесі болды. Доктринарлардың мүшесі болған ол 1832 жылдың басында ішкі істер министрлігіне тағайындалды.

Еске алу рәсімі

Кувье бірнеше жануарлардың атында еске алынады; оларға Кувье тұмсықты киті (ол алғаш рет жойылған деп ойлаған), Кувье газелі, Кувье туканы, Кувье бичирі, Кувье карлик кайманы және Galeocerdo cuvier (жолақты акула) жатады. Кувье мына бауырымен жорғалаушылардың ғылыми атында да еске алынады: Anolis cuvieri (Пуэрто-Рикодағы кесіртке), Bachia cuvieri (Bachia alleni синонимі) және Oplurus cuvieri. Оңтүстік Африкада кездесетін жыртқыш тұщы су балығы – Hepsetus cuvieri (кейде Африкалық шаян немесе Кафу шаяны караксини деп те аталады) оның құрметіне аталған. Сонымен қатар, Кувье есімімен аталған жойылған жануарлар да бар, мысалы Оңтүстік Американың алып жалқауы Catonyx cuvieri. Жаңа Зеландиядағы Кувье аралына Д’Урвилл Кувье есімін берген. Ағылшын тілінің профессоры Уэйн Глауссер Патрик О’Брайанның 21 томдық «Обри Матурин» романдарының (1970–2004) Стивен Матурин кейіпкерін «Жорж Кувье ұсынған неоклассикалық парадигманың жақтасы» ететінін жан-жақты талқылайды. Кувье Эдгар Аллан Поның «Ру Морг көшесіндегі кісі өлтірулер» әңгімесінде орангутанды сипаттаған автор ретінде еске алынады. Артур Конан Дойл «Бес апельсин дәні» повесінде де Кувьеге сілтеме жасайды, онда Шерлок Холмс Кувье әдістерін өзінің әдістерімен салыстырады.

Оның құрметіне аталған таксон

Анампсес кувьер, әдеттегідей Жеміш балығы (Pearl wrasse) деп аталады, Тынық мұхитында таралған балық.