Кіріспе

Ұлыбританиялық ересектер білімі мен қайырымдылық ұйымы.

Ересектер білім беру қауымдастықтары (WEA) – Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия және Канадада ересектерге жоғары білім беруді жүзеге асыратын коммерциялық емес ұйымдар.

WEA UK

WEA UK 1903 жылы құрылған, Ұлыбританиядағы ересектер білімін ұсынатын ең ірі ерікті секторлық ұйым және Ұлыбританияның ірі қайырымдылық қорындарының бірі. WEA – демократиялық және ерікті ересектер білімі қозғалысы. Ол Англия мен Шотландияның барлық аймақтарында білім беру қызметін жүзеге асырады. Бұрын Уэльсті қамтитын, бірақ тәуелсіз WEA Cymru болған, алайда 2015 жылы YMCA Wales Community College-пен біріккеннен кейін қазір Adult Learning Wales деп аталады. WEA ұсынатын білім беру қызметтері көбінесе студенттердің тұратын жеріне жақын жерлерде ұйымдастырылады. 2015–2016 жылдары 1800-нен астам қоғамдық орында 8000-нан астам курс өткізілді, ал WEA студенттерінің 75%-ы сабаққа 3,2 километрден (2 миль) аз қашықтықта саяхаттады. WEA тарихы бойы халықаралық деңгейде осындай білім беру бастамаларын және ұйымдарды дамытуға қолдау көрсетіп келеді. Ол ЮНЕСКО-ның консультативтік мәртебесі бар Халықаралық жұмысшылар білім беру қауымдастықтары федерациясына (IFWEA) мүше. WEA Англияда тоғыз аймаққа, Шотландиядағы қауымдастыққа және 500-ден астам жергілікті бөлімшеге бөлінген. Ол Англия мен Шотландиядағы жергілікті қажеттіліктерге жауап ретінде жыл сайын 9000-ға жуық курс жасайды және ұсынады, көбінесе қоғамдық ұйымдармен және жергілікті қайырымдылық қорындарымен бірлесіп. Бұл курстар жылына шамамен 65 000 адамға білім алу мүмкіндігін береді, оларды 2000-нан астам кәсіби оқытушылар (олардың көпшілігі WEA-да жартылай штатпен жұмыс істейді) оқытады. WEA Англияда Skills Funding Agency арқылы, ал Шотландияда Шотландия үкіметі мен жергілікті билік органдарының қаржылық қолдауына ие. Одан бөлек, көптеген курстар үшін білім алушылардан төлем алады және үкіметтік, лотереялық және басқа да көздерден білім беру жобаларын қаржыландыруға жиі үміткер болады.

Тарих

Альберт Мансбридж (10 қаңтар 1876 – 22 тамыз 1952) және оның әйелі Фрэнсис (туған аты Фрэнсис Джейн Прингл, 1876–1958) 1903 жылы жұмысшы ерлердің жоғары білімін дамыту мақсатында қауымдастық құрды (1905 жылы «Жұмысшылар білім беру қауымдастығы» деп қайта аталды), оның қаржысы үй шаруашылығынан алынған екі шиллинг пен алты пенске негізделді. Кентербери архиепискобы Уильям Темпл жұмысшылар біліміне ынталы жақтаушы болды. WEA-ның Шотландиядағы алғашқы филиалы Глазго қаласындағы Спрингбернде ашылды, бірақ ол 1909 жылға дейін ғана жұмыс істеді. 1912 жылғы 25 қазанда Эдинбургте, 12-14 Пикарди-плейс мекенжайындағы «Free Gardeners' Hall» ғимаратында өткен жиыннан кейін Эдинбург және Лейт филиалы құрылды. Жиынды профессор Лодж жүргізді, ал Альберт Мансбридж және доктор Бернард Босанке сөз сөйледі. Кездесуге 200 адам қатысты, олардың ішінде жаңа құрылған филиалдың хатшысы болып тағайындалған Джеймс Манро да болды. 20 ғасырдың басында Солтүстік және Оңтүстік Уэльсте WEA филиалдары құрылды. Дэвид Томас 1928 жылдан 1959 жылға дейін Кернарфонширдегі WEA үшін сабақтар берді және валли тіліндегі WEA мерзімді басылымы – «Lleufer» (Жарық) газетін құрып, 1965 жылға дейін оны редакциялады. Coleg Harlech 1925 жылы жұмысшылар білімін дамытуға арналған тұрғын колледж ретінде құрылды және 2001 жылы WEA (Солтүстік Уэльс)пен бірікті. 2014 жылы Солтүстік және Оңтүстік филиалдары біріктірілді, ал 2015 жылы WEA Cymru YMCA Community College-пен бірігіп, Adult Learning Wales – Addysg Oedolion Cymru құрды. WEA NI алғаш рет 1910 жылы Белфастта құрылды. Ол Солтүстік Ирландияның барлық аймақтарында және Республиканың шекаралық округтерінде жұмыс істеді. Кез келген жылы шамамен 6500 оқушы білім алды. 2014 жылдың маусым айында қаржы тапшылығына байланысты және банк несие беруден бас тартқандықтан, оның қызметі тоқтатылды. Ол қоғамдық орталарда және жұмыс орындарында ересектерге білім беруді ұсынды. Оның атауы сәл жаңылыстыратын болды, өйткені ол барлық адамдарға білім берді, әсіресе алғашқы білім алу мүмкіндігінен айырылғандарға көмектесуге тырысты. Ол негізінен 18 жастан асқан адамдармен жұмыс істеді. Курстар көбінесе қоғамдық залдарда, өнер орталықтарында және жұмыс орындарындағы оқу бөлмелерінде ұйымдастырылды.

Австралия мен Жаңа Зеландия

1913 жылы Мельбурн университеті Мансбриджді Австралияға шақырып, филиалдар құруға көмектесуді ұсынды. Мансбридж отбасы 8 шілдеде 17 апталық миссиямен келді, мақсаты – қауымдастықтың Жаңа Оңтүстік Уэльс, Квинсленд, Виктория, Оңтүстік Австралия, Батыс Австралия және Тасмания штаттарындағы филиалдарын құру болды. Алғашында барлық штаттарда WEA құрылды. Осы сапарда Мансбридждер Жаңа Зеландияға қысқа сапар жасады, онда 1915 жылы WEA филиалдары ашылды. Жеті филиал қазірге дейін жұмыс істеп келеді. Уайтакер, Капити жағалауы, Веллингтон, Кентербери, Те-Анау, Гор және Саутленд филиалдары жыл сайын 12 000-нан астам студентке икемді оқу мүмкіндігін ұсынады. Кентербери филиалы бастапқыда тар, жалға алынған бөлмеде сабақтар өткізді, ал қазір 1957 жылы сатып алынған қалалық виллада орналасқан, онда жыл сайын 130-дан астам курс оқытылады. 1920 жылдардан бастап үлкендерге білім беруді Кентербери және Вестленд провинцияларының шалғай бұрыштарына кітапханалық кітаптарды жеткізу арқылы ұсынды. Алғашқы жұмыстар Ұлыбританиядағы WEA үлгісімен жасалды. Ұлыбританиядағыдай, Австралиядағы WEA да жалпы үлкендерге білім беру агенттігіне айналды. 1994 жылғы қайта ұйымдастыру нәтижесінде Жаңа Оңтүстік Уэльстегі WEA Сиднейдегі WEA, Ньюкаслдегі WEA Хантер (қазір Atwea колледжі) және Вуллонгонгтағы WEA Иллаварра болып бөлінді. WEA Сиднейде олардың жұмысына қатысты көптеген клубтар мен қоғамдар бар. Мысалы, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі WEA Кино зерттеу тобын атауға болады. 2012 жылғы мәлімет бойынша, WEA South Australia өзін «Австралиядағы ең ірі мемлекеттік емес үлкендер қауымдастығы білім беру ұйымы» деп жариялады. Көп жылдық үзілістен кейін, WEA Victoria 2015 жылы қысқа мерзімге қайта жандандырылды. Австралиядағы ұқсас ұйымдарға Мельбурнның үлкендер білім беру орталығы және бүкіл елдегі көптеген механиктер институты жатады.

Канада

Канадада да бірнеше филиал бар, олар 2014 жылдың наурызында ашылды және қазіргі уақытта жұмыс істеп тұр, бірақ оның қызметі 1917 жылдан бері (98 жыл) қалыптасқан және WEA International ұйымының құрамына кіреді; ол негізінен Торонто, Оттава, Галифакс және Сент-Джонс қалаларында жұмыс істейді. Қазіргі уақытта ол Канада үкіметінің лицензиясымен және филиалдық бөлімшелер компаниясының (ЖШС) құзыретінде жұмыс істейді. (LLC)