Кіріспе

Ұлыбритания үкіметінің бөлімі

Білім беру, балалар қызметтері және дағдылар стандарттары жөніндегі кеңсе (Ofsted) – Ұлыбританияның Корольдік үкіметінің министрлік емес бөлімі, ол Парламентке есеп береді. Ofsted-тің міндеті – Англияда білім беру, оқыту және бала күтімі қызметтерін ұсынатын ұйымдардың балалар мен оқушылар үшін жоғары стандартта қызмет көрсетуін қамтамасыз ету. Ofsted мемлекеттік мектептер мен кейбір жеке мектептерді қоса алғанда, әртүрлі білім беру мекемелерін тексеруге жауапты. Одан әрі, бала күтімі, асырап алу және жеке тәрбие беру агенттіктерін, бастапқы мұғалімдерді даярлауды тексереді, сондай-ақ ерте балалар шағындағы күтім қызметтерін және балаларға әлеуметтік көмек көрсету қызметтерін реттейді. Бас инспектор ("HMCI") Кеңес шешімімен тағайындалады және осылайша Корольдікке бағынышты лауазым иесі болады. Сэр Мартин Оливер 2024 жылдан бастап HMCI лауазымында; 2020 жылдан бастап Ofsted төрағасы Кристин Райан, ал оның алдыңғылары Джулиус Вайнберг және Дэвид Хоар болды. Ofsted мектептер мен ұйымдардың білім беру сапасы және басқару жөніндегі есептерін жүйелі түрде жариялайды. Оның Ұлылығының инспекторлары (HMI) мектептерді тексерулер барысында жиналған ақпарат негізінде бағалайды. Ofsted-тің 5-бөліміндегі тексеру «толық есеп» деп аталады және 2005 жылғы Білім туралы заңның 5-бабына сәйкес жүргізіледі, ал мониторингтік сапар 2005 жылғы Білім туралы заңның 8-бабына сәйкес жүргізіледі және оны Ofsted-тің 8-бабы бойынша тексеру деп те атауға болады.

Тарих

1833 жылы Парламент Ұлттық діни білім беруді насихаттау қоғамы мен британдық және шетелдік мектептер қоғамына жыл сайынғы грант бөлуге келісті. Олар кедей балаларға Англия шіркеуі мен дінге жатпайтын бастауыш мектептер ұсынды. 1837 жылы гранттың тиімділігін бақылау үшін екі мектеп инспекторы – Сеймур Тременхир және пастор Джон Аллен тағайындалды. Сол кездегі Тайлық кеңестің білім беру комитетінің хатшысы Джеймс Кей Шаттлворт инспекторлардың тәуелсіздігін сақтау үшін олардың бұйрық арқылы тағайындалуын қамтамасыз етті. 1847 жылы грант және инспекция жүйесі Католик кедейлер мектебінің комитеті құрған Рим католик бастауыш мектептеріне де таратылды. 1876 жылға дейін инспекторлар шіркеулердің инспекторларды таңдауға қатысуымен, діни ұстанымдар бойынша ұйымдастырылды. 1902 жылғы Білім беру туралы заңнан кейін инспекциялар мемлекеттік қаржыландырылатын орта мектептерге де қатысты. Уақыт өте келе, жергілікті білім беру органдарындағы инспекторлар көбірек тексерулер жүргізді, ал Оның Ұлылығының инспекциясы (HMI) ел бойынша білім беру туралы Мемлекеттік хатшыға есеп берді. Джон Мейджор үкіметі жергілікті инспекция жүйелерінің өзгеруіне алаңдап, қайта құрылған HMI арқылы ұлттық инспекция схемасын енгізуді шешті. Бұл схема Білім беру стандарттары жөніндегі кеңсе (Ofsted) деп аталды. 1992 жылғы Білім (Мектептер) туралы заңға сәйкес, HMI елдегі әрбір мемлекеттік қаржыландырылатын мектептің инспекциясын бақылап, мектептерге, ата-аналарға және үкіметке пайдалы болу үшін есептерін жариялады. Бұрынғыдай Мемлекеттік хатшыға есеп берілмеді. 2001 жылдың қыркүйегінде Англиядағы мектептердің бас инспекторы Англиядағы күндізгі күтім және бала күтімін тіркеу және инспекциялауға жауапты болды, ал лауазым Білім, балалар қызметтері және дағдылар бойынша бас инспектор болып өзгертілді. Бұрын бұл жұмыс 150 жергілікті билік органдарымен жүзеге асырылды, олар 1989 жылғы Балалар туралы заңның балабақша стандарттарын 1992 жылға дейін енгізген болатын. 2006 жылғы Білім және инспекция туралы заңның 11-қосымшасы Ofsted жұмысын өзгертті, бірақ ережелердің мазмұны айтарлықтай өзгермеді. 2006 жылдан бастап Ofsted құрылымы бизнес-моделінен элементтерді алды: төраға, атқарушы кеңес, аймақтық қызметкерлер және мектептер мен жергілікті билік органдарының балалар қызметтері туралы парламентке жылдық есеп беру. 2007 жылдың сәуір айында Білім беру стандарттары жөніндегі бұрынғы кеңсе Ересектер білімін тексеру инспекциясымен (ALI) бірікті, нәтижесінде мемлекеттік қаржыландырылатын 16 жастан асқан білім беруді қамтитын инспекциялық қызмет құрылды (бірақ жоғары оқу орындары мен университеттер, олар сапаны қамтамасыз ету агенттігімен тексеріледі, қоспағанда). Сонымен қатар, ол балаларға арналған әлеуметтік көмек қызметтерін тіркеу және инспекциялау, сондай-ақ әлеуметтік көмек инспекциясы комиссиясынан (CSCI) тәуелсіз және ұсталатын мектеп-интернаттардың әл-ауқатын тексеру жауапкершілігін алды.

Қазіргі жағдай

Ofsted тексеретін немесе реттейтін қызметтерге жергілікті қызметтер, бала күтімі, балалар бағдаршалары, балалар орталықтары, балалардың әлеуметтік қамқорлығы, CAFCASS, мемлекеттік мектептер, жеке мектептер және мұғалімдерді даярлау ұйымдары, колледждер және Англиядағы оқу және дағдыларды жеткізушілер кіреді. Сонымен қатар, ол Тәуелсіз мектептер инспекциясының жұмысын бақылайды. HMI-ге Ұлыбритания үкіметі мен Парламентке саясат мәселелері бойынша тәуелсіз кеңес беруге және Парламентке Англиядағы білім беру сапасы туралы жылдық есеп жариялауға құқық берілген және талап қойылады. Ofsted өз функцияларын Лондон, Манчестер, Ноттингем, Бирмингем, Кембридж, Йорк, Дарлингтон және Бристольдегі кеңселері арасында бөліп береді. Ofsted тек Англияны қамтиды; Солтүстік Ирландиядағы Білім беру және оқыту инспекциясы, Шотландиядағы Білім Шотландиясы (бұрынғы HM Білім инспекциясы) және Уэльстегі Estyn өз білім беру жүйелерінде ұқсас функцияларды орындайды. 2019 жылдың қыркүйегінен бастап енгізілген жаңа Білім беру инспекциясының аясында (EIF) 2005 жылғы Білім беру туралы заңның 5-бабына (өзгертілген), 2008 жылғы Білім беру және дағдылар туралы заңның 109-бабына, 2006 жылғы Білім беру және инспекциялар туралы заңға және 2006 жылғы Балалар күтімі туралы заңға сәйкес Ofsted инспекцияларды қалай жүргізетіні айқындалады.

2005-2012 жылдар

2005 жылдың қыркүйегінде жаңа, қысқа мерзімді хабарлап жүргізілетін тексерулер жүйесі қолданысқа енді. Осы жүйе бойынша әр мектептің жоғары басшылығы үнемі Өзін-өзі Бағалау Формасын (SEF) толтыруға ынталандырылды, ол олардың күшті жақтары мен дамуға жататын салаларды білуін қажет етті. Тексерулер әдетте үш жыл сайын екі немесе үш күндік сапар түрінде жүзеге асырылып, екі күн бұрын хабарландырылатын. Олар мектептің «орталық жүйке жүйесіне» баса назар аударды – мектептің басқару деңгейі мен стандарттарды жақсартуды қамтамасыз ететін процестерді зерделеді; мектеп басшылығы мен әкімшілігі SEF-тегі барлық мәліметтерді білуі тиіс еді. SEF тексеруді жоспарлаудағы негізгі құжат ретінде қызмет етті және мектептің жақсаруға қабілетін бағалауда маңызды рөл атқарды. Мектепті тексергеннен кейін Ofsted мектеп туралы есепті өз веб-сайтында жариялады. Сан алуан салалар бойынша жазбаша пікірлермен қатар, мектептер әр сала және жалпы алғанда 4 балдық шкала бойынша бағаланды: 1 (Тамаша), 2 (Жақсы), 3 (Қанағаттанарлық) және 4 (Қанағаттандырмайды). «Тамаша» немесе «Жақсы» баға алған мектептер бес жылға дейін қайта тексерілмеуі мүмкін, ал нашар баға алған мектептер жиі тексеріледі және тексеру сапары туралы аз немесе ешқандай хабарлама алмайды.

5-бөлім

2012 жылдың қаңтарынан бастап академиялар мен мемлекеттік мектептерді 5-тарау бойынша тексеру үшін жаңа үлгі енгізілді, ал 2012 жылдың қыркүйегінде ол тағы бір жаңа үлгімен ауыстырылды. Бұл өзгерістер жөнінде халықпен кеңесу жүргізілді, содан кейін Ofsted ел бойынша бірқатар тексерулер сынақтан өткізіп, жаңа үлгіге дайындық жасады. Басқа өзгерістердің қатарында, жаңа жүйе "Қанағаттанарлық" санатын "Жақсарту қажет" деп қайта атады, мектептер бұл деңгейде ұзақ уақыт тоқтамауы тиіс деп күтілуде.

2015-2020 жылдар аралығы

2015 жылы олар инспекциялардың ортақ аясын және инспекциялардың көптеген егжей-тегжейін сипаттайтын төрт нұсқаулықты жариялады. Бұл құжаттар міндетті емес, сондықтан оларды жиі өзгертуге болады. 5-бөлім – толық инспекция, ал 8-бөлім – бақылау сапары деп аталады. Инспекторлар маңызды мәселелерге тап болған жағдайда, 8-бөлімді қосымша заңдық өкілеттіктермен 5-бөлімге ұзартуы мүмкін. Сол сияқты, жақсы мектептің жағдайын растау үшін 8-бөлімді пайдаланғанда, олар инспекцияны бір күнге ұзарта алады, осылайша оны 5-бөлімге айналдырып, мектептің ерекше екенін бағалайды.

Сындар

2007 жылы Офстед «мақсатына сай емес» деп сынға алынды. Комитет «Офстед қазіргі уақытта қамтитын мақсаттар мен секторлардың күрделі жиынтығы және оның негізгі міндетін орындау мүмкіндігі» туралы алаңдаушылықтарын білдірді. Басқа сын-ескертпелер Мұғалімдер мен оқытушылар қауымдастығынан (ATL) келіп түсті, олар «Офстед сандық деректерге, негізінен дұрыс емес тест деректеріне сүйенуге бейім» деп, ұйымның «жаңаруға дайын» екенін қосты. DfE және Summerhill School арасындағы тәуелсіз мектептер трибуналы IST/59 келісімі бойынша тексерулерге мектептен екі кеңесші және DfE-ден біреуі қатысып, процестің әділдігін қамтамасыз етеді. Мектеп барлық мектептердің осыған ұқсас тексеруден өтуін қалады, бұл процестің ашықтығы мен есеп беруін қамтамасыз етеді. 2013 жылдың тамызында жаңадан ашылған 24 тегін мектептің 18-і Офстедтің «Жақсы» немесе «Үздік» бағасын алды. Алайда, сол жылы 100-ден астам мемлекеттік мектептің «Үздік» санатынан төмендеуімен Офстед бағаларының тұрақтылығы тағы да күмәндандырылды, нәтижесінде көптеген «Жақсы Офстед қалай алуға болады» нұсқаулықтары пайда болды. 2014 жылғы Policy Exchange ой-санатының есебінде көптеген Офстед инспекторларының сабақтарды әділ бағалау үшін қажетті білімі жетіспейтіні және олардың бағалары соншалықты сенімсіз екені айтылды, «монета лақтырғанның өзі жақсырақ болар еді». 2014 жылғы Мұғалімдерді қолдау желісі жүргізген сауалнамада мұғалімдердің 90%-дан астамы Офстед инспекцияларының оқушылардың нәтижелеріне бейтарап немесе теріс әсер еткенін сезінген. Жұмыс жүктемесінің артуына байланысты сынға жауап ретінде Офстед оқу жылында инспекциялық жүйесін өзгертпеуге уәде берді. Вилшоу сондай-ақ Офстедтің өзі мұғалімдердің ауыр жұмыс жүктемесіне (аптасына 60 сағаттан астам) жауапты деген пікірді жоққа шығарды, оны «алдаушылық» деп сипаттады. Алайда, 2015 жылғы NUT жүргізген сауалнама бойынша, мұғалімдердің 53%-ы 2017 жылға дейін оқытуды тастауды жоспарлап отыр, ал Офстедтің «жауапкершілік күнтәртібінен» туындаған қосымша жұмыс жүктемесі жақсырақ жұмыс-өмір теңгерімімен жұмыс іздеудің басты факторы болды. Офстедтің шағымдану процедурасы да ашық еместігі және инспекторлардың пайдасына күшті бейімділігі үшін қатты сынға алынды. Джефф Бартон, Офстедтің инспекциялық есептерді емес, шикі деректерді пайдалануын қатты сынға алған мақаласын жазғаннан кейін, былай деді: Офстедтің шағымдану процедуралары көбінесе өзін-өзі қорғау қажеттілігіне негізделген сияқты. Осылайша, мектептерден ашықтық талап ететін инспекциялық жүйе өзінің инспекциялық жазбаларын жариялаудан бас тартады. Егер оған қарсылық білдірсек, ол бізге ақпарат алуға өтініш беруге шақырады, содан кейін сол өтініштерді «қоғамдық мүдде» анықтамасына сәйкес келмегендіктен қабылдамайды. 2015 жылы бір инспектор мектептің бағасын төмендету туралы былай деді: «Біз бұл логиканы түсінбедік. Офстед инспекциядан бұрын мектепке қысқа уақытқа келгенін анықтадық және белгілі бір есеп емес, алдын ала шешім шығарды. Сондықтан, біз жинаған барлық дәлелдердің мәні болмады және бұл тәжірибелі инспекторлар тобына сенім артпады». Алайда Бартон хаттың күшінен айырылып, оның сенімділігін жоғалтты, өйткені 40% инспекторлар жұмыстан босатылған күні жарияланды. 2023 жылдың 8 қаңтарында Беркширдің Рединг қаласындағы Кавершам бастауыш мектебінің директоры Рут Перри мектебінің «үздік» санатынан «жеткіліксіз» санатына төмендетілген есеп жарияланғанша күтіп, өзін-өзі өлтірді. Перридің отбасы өткен қарашадағы инспекцияны өміріндегі ең жаман күн деп сипаттағанын айтты. Ұлттық білім беру одағы, мектеп басшыларының одағы NAHT және мектеп және колледж басшыларының қауымдастығы инспекцияларды тоқтатуға шақырды, ал инспекцияны тексеруді талап ететін петиция 230,000-нан астам қол жинады. Офстедтің бас инспекторы Аманда Шпильман Офстед инспекцияларын тоқтату туралы өтініштерді қабылдамады. Перридің өлімі туралы хабарға жауап ретінде мектеп директорлары кейбір мектептерде инспекция кезінде қара лента тағып, Офстед туралы ақпаратты өз веб-сайттарынан алып тастады. 2015 жылы мектеп директоры Кэрол Вудвард мектебін «жеткіліксіз» деп бағалаған Офстед инспекциясынан кейін өзін-өзі өлтірді, ал 2013 жылы мектеп директоры Хелен Манн Офстед оқу бағдарламасын өзгерту жоспарлары жеткілікті жылдам іске аспайтынын және мектебі жоғары деңгейдегі бағасын жоғалтатынын айтқаннан кейін өзін-өзі қорқытып өлтірді. 2023 жылдың шілдесінде жарияланған Кавершам бастауыш мектебіне қатысты Офстедтің екінші есебі мектепті «жақсы» деп бағалады. 2023 жылдың 7 желтоқсанында аға сот судьясы Хейди Коннор инспекцияның «әділдік, құрмет және сезімталдықтан» айырылғанын, кейде «әдепсіз және қорқытушы» болғанын айтты, сондай-ақ сот инспекцияның мектеп директоры Рут Перридің өліміне «ықтимал үлес қосып» отырғанын анықтады. Коннор ханым болашақта осындай жағдайлардың алдын алу туралы ескерту жарияланатынын және сот шешімдері Офстедтің жұмысын зерттейтін Білім беру комитетінің сауалнамасында пайдаланылатынына үміттенедінін айтты.

Танымал мәдениетте

Үміт пен даңқ, актер және комедиан Ленни Генри қатысқан BBC теледрамасы, ерекше шаралар қабылданатын мектеппен айналысатын мұғалімдердің көркем бейнесін көрсетті. "OFSTED! Мюзикл" 2004 жылы Эдинбург фестивалінің шетінде дебют жасады. Бұл қойылым Venue 45 сахнасында толығымен сатылып, 2004 жылғы Жазушылар гильдиясының драма сыйлығы мен "List Magazine" сыйлығын жеңіп алды. Кейін мюзикл "Teachers TV" телеарнасында олардың іске қосылу кешінің бағдарламасы аясында көрсетілді. "Саммерхилл" атты BBC теледрамасы мектептің инспекция нәтижесі бойынша жабылу қаупіне тап болуын және 2000 жылы Білім министрлігіне (DfE) қарсы сотта жеңіп алуын бейнелейді, сот инспекциялық есепке негізделген министрліктің әрекеттеріне қарсы шешім қабылдады.