Кіріспе

Француздар мен үндістер соғысының алғашқы шайқасы – Форт Нецессити шайқасы, сондай-ақ Ұлы Далалар шайқасы деп те аталады, 1754 жылдың 3 шілдесінде қазіргі Пенсильвания штатының Файетт округіндегі Фармингтон қаласында болды. Бұл қақтығыс, 28 мамырдағы Джумонвилл Глен шайқасы ретінде танылған шайқаспен бірге, Джордж Вашингтонның алғашқы әскери тәжірибесі болды. Кейіннен Филадельфиядағы Екінші Континенттік Конгресс оны Америка революциялық соғысы кезінде Континенттік армияның бас қолбасшысы етіп тағайындады. Форт Нецессити шайқасы Француздар мен үндістер соғысын бастады, ол кейіннен Жеті жылдық соғыс деп аталатын әлемдік қақтығысқа ұласты. Вашингтон Форт Нецесситиді Альгейни тауларының Лорел жоталары арқылы өтетін өткелдің батысындағы альпілік шалғынды далада салды. Жақын маңдағы тағы бір өткел Конфлюенс қаласына (Пенсильвания штаты) жетеледі; батысқа қарай Немаколин жолы Юнионтаун қаласына (Пенсильвания штаты) және Файетт округінің басқа да аймақтарына Альгейни платосының салыстырмалы түрде төменгі биіктіктері арқылы түседі.

Өмірбаян

Француз империясы 16 ғасырда Солтүстік Американы отарлағанмен, 1700 жылдардың ортасында Жаңа Францияда бар болғаны 75 000 мен 90 000 аралығында отарлаушылар тұрды. Дегенмен Франция, су жолдарын (әсіресе Сент-Лоуренс өзені, Ұлы көлдер, Огайо және Миссисипи өзендерін) бақылау арқылы, сондай-ақ күшті үнді тайпаларымен саяси және экономикалық байланыстар орнату арқылы, Жаңа Франция (қазіргі Канада), Акадия және француз Луизианасы сияқты үлкен колонияларын салыстырмалы түрде аз адаммен басқара алды. Огайо аймағы, шамамен Эри көлі мен Огайо өзені арасында орналасқан, 18 ғасыр бойы француздар үшін маңыздырақ бола бастады. Монреаль, Квебек және Сент-Лоуренс өзені бойындағы басқа француз қоныстарынан Луизианаға көшіп келгендердің саны арта келе, Огайо аймағы Жаңа Франция мен Луизиана арасындағы маңызды байланысқа айналды. Британдық отарлаушылар да осы кезеңде Огайо аймағына кеңейе бастады. Британдық колониялар француздарға қарағанда халық саны жағынан әлдеқайда көп болды (1754 жылы Солтүстік Америкада шамамен 1,5 миллион британдық азамат тұрды, яғни британдықтар француздардан шамамен жиырма есе көп еді), және отарлаушылар Аппалачи тауларынан Огайо аймағына және басқа батыс жерлерге көшуге құштар еді. Сондықтан француздар британдықтарды Огайо аймағынан мүмкіндігінше алыс ұстауға тырысты. Жаңа Франция билігі ағылшын саудагерлері мен отарлаушыларын осы аймақтан қууға күш салды және 1753 жылы аймақта бірнеше бекініс салу жұмыстарын бастады. Бұрынғы соғыстарда квебектер ағылшын отарлаушыларына қарсы тұрып, өздерін қорғап келген. Француздардың бұл әрекеті британдықтардың ғана емес, сонымен қатар аймақтағы үнді тайпаларының да назарын аударды. Франко-үнді қарым-қатынасы жақсы болғанымен, британдық саудагерлер үндістерді француз канадалықтарына қарағанда олармен сауда жасауға көндіруде сәттілікке жетті, және жоспарланған кең ауқымды шабуылды барлығы да қолдамады. Себебі олар бұрын ағылшын-американдық саудагерлер берген тауарларды ұқсас бағамен қамтамасыз етуі керек еді, бұл өте қиындық тудырды. Бір-екі Монреаль саудагерлерін қоспағанда, канадалықтар Огайо аймағына баруға ықылассızдық танытты. Атап айтқанда, "Жарты патша" деп белгілі минго басшысы Танахарисон француздарға қарсы болды. Пол Марин де ла Мальгпен болған кездесуде, де ла Мальг ашуланып, үнді басшысына: "Мен сенің алдыңнан өтемін. Егер өзен тосқауылға ұшыраса, мен оны жарып, қарсы келетіндердің бәрін таптап кетемін. Сен айтқан ақымақтықтардың бәрінен де жиренемін" деді. Марин көп ұзамай қайтыс болды, ал операция басқаруы Жак Легардёр де Сен-Пьерге берілді. Вирджиниялықтар өздерінің отарлау шартысы, ағылшын отарлауларының ең көнесі, оларға Түпкілікті американдықтар, француздар және басқа ағылшын отарлауларының талаптарына қарамастан, Огайо аймағына құқық береді деп ойлады. 1748 жылы бай вирджиниялықтар Вирджинияның талаптарын нығайту және батыс жерлерінен пайда табу мақсатында Огайо компаниясын құрды. Сен-Пьер Вашингтонға өзінің бұйрыққа сәйкес әрекет ететінін және Вашингтонның хаты оның Канададағы қолбасшысына жолдануы керектігін әдеппен жеткізді. Вашингтон Уильямсбургке оралып, Динуиддиге француздардың кетуден бас тартқанын хабарлады. Динуидди Вашингтонға Форкс-о-Огайоны ұстау үшін әскери полк құруды бұйырды, бұл Вашингтонның бекініс салуға қолайлы жер деп тапқан аймақ еді. Алайда француздардан айырмашылығы, Вашингтон мен оның Вирджиния полкі өзен арқылы Форксқа оңай жетпеді. Сондықтан губернатор Уильямсбург пен Форкс арасындағы жабайы және табиғи орманды жылдам өте алатын шағын күш жинау үшін Огайо компаниясының қызметкері Уильям Трентке капитандық лауазым берді. Олар Огайо өзенінің бойында бекініс салуды дереу бастауы керек еді. Динуидди осы нұсқауларды өз билігімен берді және Вирджинияның буржуазиялық палатасынан қаржы сұраған жоқ. Осыған жауап ретінде француз канадалықтары шамамен 500 адамнан тұратын, канадалық, француз және үндістерден құралған күш жіберді, оған Клод Пьер Пэкауди де Контрекёр басшылық етті (Тренттің адамдарына жеткен ақпарат бойынша, күш 1000 адамнан тұрды). 16 сәуірде олар Форксқа келді; келесі күні Тренттің 36 адамнан тұратын күші, Трент болмаған кезде энсин Эдвард Уорд басқаруымен, аймақты тастауға келісті. Канадалықтар британдықтар салған құрылыстарды бұзып, олар Форт Дюкен деп атаған бекініс салуға кірісті.

Кіріспе

1754 жылдың наурыз айында губернатор Динвидди Вашингтонды қайтадан шекараға жіберіп, "қорғанысқа өтуге, бірақ егер кез келген адамдар біздің [қоныстануларымызды] тоқтатуға немесе жұмыстарымызға кедергі келтіруге тырысса, мұндай барлық құқық бұзушыларды ұстап, қарсылық көрсеткен жағдайда тұтқынға алуға немесе өлтіруге және жоюға" бұйрық берді. Тарихшы Фред Андерсон Лондондағы британ үкіметінің білімі мен басшылығысыз шығарылған Динуиддидің нұсқауларын "соғыс бастауға шақыру" деп сипаттады. Вашингтонға жол бойында мүмкіндігінше көп азық-түлік жинап, жалдамалы еріктілерді тартуға бұйрық берілді. 2 сәуірде шекараға аттанған кезде ол 186 адамды жинаған еді. Контркёр өзінің күштерімен шабуыл жасауға тыйым салатын бұйрық бойынша әрекет етті, егер оларға алдын ала шабуыл жасалмаса. 23 мамырда ол Жозеф Кулон де Вильер де Жумонвиллді 35 адаммен бірге Вашингтонның француз территориясына кірген-кірмегенін анықтау үшін және Вашингтонның әскерлеріне кетуді талап ету үшін жіберді; бұл талап Вашингтонның оларға төрт ай бұрын жібергенімен ұқсас болды. Көздер Жумонвиллдің күшінің нақты құрамы туралы келіспейді, онда француз теңізші әскерлері, канадалық милиция және үндістер болуы мүмкін. Шекаралық ормандар арқылы жорық кезінде Вашингтон Винчестерде кездескен тағы бір полктен бірнеше сарбазды қосымша алды. Вирджиния полкінің сарбаздары жол салғанда, "барлық артиллериямыз бен жүктімізбен" өте алатындай кең болды. Бұл жол Вашингтон мен оның әскерлеріне Форт-Дюкесне жылдам жетіп, сонымен қатар Огайо аймағын Вирджиния әскерлері мен болашақ қоныс салушылар үшін ашу үшін маңызды болды. Вашингтон мен Огайо компаниясы бастапқыда Потомак өзенін су ағысы мен Огайо аймағы арасында саяхаттау үшін пайдалануды жоспарлаған еді; алайда, Ұлы сарқырама 1803 жылы Патоумак каналы аяқталғанға дейін мұндай саяхатты мүмкін емес етті.

Жумунвилл Глен

Вашингтон капитан Хогты 75 адаммен үйі мен мүлкін жоюға ниеттенген француз әскерін қууға жіберді. Бірақ Хог кеткеннен кейін көп ұзамай Вашингтон жас үндістерді шақырып, француздар Танахарисонды өлтіруге келгенін айтты, сосын үндістер де француздарды қууға кетті. Сол күні кешкісін Вашингтон Танахарисоннан хабар алды, ол француз әскерінің орналасқан жерін тапқанын жеткізді. Вашингтон өзі шабуыл жасауға шешім қабылдады және 40 әскермен Танахарисонның лагеріне беттеді. Таңертең олар Танахарисонның 12 үнді жауынгерімен кездесті, және Вашингтон мен Танахарисон лагерьге шабуыл жасасуға келісті. Вашингтон француздарға шабуыл жасап, 10-12 адамды өлтірді, 2 адамды жаралады және 21 адамды тұтқынға алды. Қайтыс болғандардың арасында Жюмонвиль болды; оның қалай өлгені нақты белгісіз, бірақ көптеген деректер бойынша Танахарисон Жюмонвильді қанды қырғынмен өлтірді, томагокпен басын қиып, миына қолын жуды.

Қажеттілік

Джумонвиллден қайтқан соң Вашингтон шабуылға ұшырайтынын күтті. Танахарисон Ленапе, Шоуни және Минго тайпаларын Ұлы Медоуста вирджиниялықтарға қосылуға көндіруге тырысты. Ұлы Медоуда 150-ге жуық вирджиниялықтармен бірге олар Вашингтон Форт Нецессити деп атаған бекініс салуға кірісті. Бекініс 3 маусымда аяқталды. Вашингтон полковник лауазымына өтті. Бірнеше күннен кейін Джеймс Маккей басқаратын 100 британдық әскер келді, бірақ вирджиниялықтармен бірге орналаспай, бекіністің сыртында бөлек лагерь құрды. 28 маусымда, соғыс кеңесінен кейін Вашингтон Ұлы Медоуға шегінуге бұйрық берді. Сол күні 600 француз және 100 үнділік, қаза тапқан Джумонвиллдің үлкен ағасы Луи Кулон де Вильер басшылығымен Форт-Дюкеснен шықты. Француз-канад әскерлерінен озу үшін вирджиниялықтар өз жабдықтарының көп бөлігін тастап кетуге мәжбүр болды. 1 шілдеде олар Форт Нецесситиге жетті.

Салдары

4 шілдеде Вашингтон және оның әскерлері Форт Нецесситиді тастап кетті. Гарнизон барабандарды соғып, туларды желбіретіп шығып кетті, бірақ үндістер мен француз әскері шығып бара жатқанда гарнизонның мүліктерін тонауды бастады. Қан төгілуінен қорқып, Вашингтон тонауды тоқтатуға тырыспады. 17-сі күні Вашингтон губернатор Динуиддиге шайқастар туралы есеп берді, жарысқа қатысқандықтары үшін сөкпек деп күткенімен, Бургесс палатасынан алғыс алды. Динуидди жеңіліске Вашингтонды емес, нашар жабдықталуды және басқа колониялардың көмек көрсетуден бас тартуын кінәлады. Эдвард Брэддок экспедицияны басқаруға тағайындалды. Оның экспедициясы апатқа ұшырады, ал француздар 1758 жылдың қараша айына дейін Форт-Дюкейнды бақылауда ұстады, содан кейін генерал Джон Форбстың экспедициясы фортты жаулап алды. Брэддок Солтүстік Америкаға аттанғанға дейін британдық әскери жоспарлар туралы ақпарат Францияға жетті, сол кезде король Людовик XV 1755 жылы Канадаға одан да көп әскер жіберді. Олар Брэддоктың жеңілісіне қатысуға үлкермегенімен, француз әскерлерінің болуы келесі жылдары француз жеңістеріне әкелді. Британдықтардың екінші агрессиялық әрекеті ретінде адмирал Эдвард Боскавен 1755 жылдың 8 маусымында француздық "Альцид" кемесіне шабуыл жасап, оны және сол әскердің бір бөлігін тасымалдаған екі әскерлік кемені жаулап алды. Солтүстік Америкада да, теңізде де әскери шиеленіс күшейді, нәтижесінде 1756 жылдың көктемінде Франция мен Ұлыбритания бір-біріне соғыс жариялады, бұл жеті жылдық соғыстың ресми басталуын білдірді. Форт Нецессити Ұлттық соғыс алаңында шайқас болған жер сақталған.