Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық халық музыканты, суретші, ақын және әңгімеші (1932-2007)
Irish folk musician, artist, poet and storyteller (1932 2007)
Томас Макем (4 қараша 1932 – 1 тамыз 2007) – ирландиялық халық музыканты, суретші, ақын және әңгімеші. Ол Клэнси ағайындылары және Томми Макем тобының құрамындағы жұмысымен ең көп танылды. Ол ұзын мойынды 5 ішекті банжо, қалайы сыбызғы, төмен дыбысты сыбызғы, гитара, бодран және ырыс ойнады, сонымен қатар ерекше баритон дауысымен ән айтты. Оны кейде "Армаг бардысы" (осы аттас дәстүрлі әннен алынған) және "Ирландия музыкасының әкесі" деп атады.
Thomas Makem (4 November 1932 – 1 August 2007) was an Irish folk musician, artist, poet and storyteller. He was best known as a member of the Clancy Brothers and Tommy Makem. He played the long necked 5 string banjo, tin whistle, low whistle, guitar, bodhrán and bagpipes, and sang in a distinctive baritone. He was sometimes known as "The Bard of Armagh" (taken from a traditional song of the same name) and "The Godfather of Irish Music".
Өмірбаян
Макем Солтүстік Ирландиядағы Армаг окрусының Киди қаласында (Макем әрқашан айтқандай, "Ғаламның орталығы") туып өсті. Оның анасы Сара Макем – дәстүрлі ирланд музыкасының маңызды көзі болды, оны Диана Гуггенхайм Гамильтон, Жан Ричи, Питер Кеннеди және Шон О’Бойл сияқтылар барып, жазбаларын алды. Оның әкесі Питер Макем – скрипкашы, сонымен қатар Англия королі II Карлдың тұсында шейіт болған римдік католик қасиеттісінің есімімен аталатын "Оливер Планкетт" атты жергілікті музыкалық тобында бас-барабаншы болды. Оның ағасы мен әпкесі де халық музыкасымен айналысты. Жас Томми Макем 8 жасынан бастап 15 жыл бойы Санкт-Патрик шіркеуінің хорында ән салып, григориандық әндер мен мотеттер орындады. Ол нота оқуды білмеді, бірақ өзінің "ерекше жолымен" музыка жасады. Макем 14 жасында гаражда кеңсе кызметкері болып жұмыс істеді, кейін жергілікті паб – Моне барында бармен, ал "The Armagh Observer" газетіне тілші болып жұмыс істеді. 1955 жылы ол өзінің азын-малын және қапшықтар жиынтығын (бұрынғы музыкалық тобынан қалған) алып, АҚШ-қа көшіп кетті. Нью-Гэмпшир штатының Довер қаласына келгеннен кейін, Макем "Kidder Press" баспаханасында жұмыс істеді, онда 1956 жылы қолы баспа машинасының астында қысылып қалды. Қолына шина салдырып, актерлік мансабын іздеу үшін Доверден Нью-Йоркке кетті. 1961 жылы "The Clancys and Makem" тобы "Columbia Records" лейблымен келісімшарт жасасты. Сол жылы Ньюпорт фольклорлық фестивалінде Макем мен Джоан Баиз американдық фольклор сахнасының ең перспективті жаңа жұлдыздары деп танылды. 1960 жылдары "Clancy Brothers and Tommy Makem" тобы "Carnegie Hall" сияқты концерт залдарында толық салынған концерттер берді және "The Ed Sullivan Show" және "The Tonight Show" сияқты телешоуларда өнер көрсетті. Топ президент Джон Ф. Кеннедидің алдында өнер танытты. Олар Чикагодағы "Gate of Horn" сияқты кішкентай орындарда да өнер көрсетті. 1966 жылдың сәуір айында "Isn't It Grand Boys" әні Ұлыбритания альбомдар тізімінде 22-орынға көтерілді. 1969 жылы Макем топтан шығып, жеке мансабын бастады. 1975 жылы ол Лиам Клэнсимен бірге Огайо штатының Кливленд қаласындағы фольклорлық фестивальде өнер көрсетуге шақырылды және бірге концерттік бағдарлама дайындауға көндірілді. Содан кейін олар "Makem and Clancy" есімдерімен жиі өнер көрсетіп, бірнеше альбомдар жазды. 1988 жылы ол тағы да жеке жолға түсті. 1970 және 1980 жылдары Макем жеке және Лиам Клэнсимен бірге "The Irish Rovers" телешоуында өнер көрсетті, олар Канада мен Ирландияда түсірілді. 1974 жылы ол Ньюфаундлендтің Сент-Джонс қаласында түсірілген және CBC телеарнасында көрсетілген "Tommy Makem and Ryan's Fancy" шоуын жүргізді. 1980 және 1990 жылдары Макем Нью-Йорктегі танымал ирланд музыкасы ойнатылатын "Tommy Makem's Irish Pavilion" клубының иесі болды. Бұл 57-ші көшедегі клуб әртүрлі музыканттар үшін танымал және сүйікті орын болды. Онда Пэдди Райли, Джо Берк және Ронни Гилберт сияқты әртістер өнер көрсетті. Макем тұрақты өнерпаз болды, көбінесе жеке және "Makem and Clancy" тобының құрамында, әсіресе күздің соңында және мерекелік маусымда. Клуб 1984 жылы "Lincoln Center" концерт залында "The Clancy Brothers and Tommy Makem" тобының қайта қосылу концертіне дейін жылыну үшін де пайдаланылды. Сонымен қатар, 1992 жылы "Madison Square Garden" аренасында өткен Боб Диланның 30 жылдығына арналған концерттік тойдан кейінгі кеш "Irish Pavilion" клубында өтті. 1997 жылы ол "Tommy Makem's Secret Ireland" атты кітап жазды, ал 1999 жылы Нью-Йоркте "Invasions and Legacies" атты бір актерлік спектаклін көрсетті. Оның мансабында актерлік, бейнежазба, композиторлық және жазу жұмыстарының көптеген тәжірибелері бар. Ол сондай-ақ 2000 жылы Оңтүстік Армагта Томми Макем атындағы халықаралық ән фестивалін құрды.
Makem was born and raised in Keady, County Armagh (the "Hub of the Universe" as Makem always said), in Northern Ireland. His mother, Sarah Makem, was an important source of traditional Irish music, who was visited and recorded by, among others, Diane Guggenheim Hamilton, Jean Ritchie, Peter Kennedy and Sean O'Boyle. His father, Peter Makem, was a fiddler who also played the bass drum in a local pipe band named "Oliver Plunkett", after a Roman Catholic martyr of the reign of Charles II of England. His brother and sister were folk musicians also. Young Tommy Makem, from the age of 8, was a member of the St. Patrick's church choir for 15 years where he sang Gregorian chant and motets. He did not learn to read music but he made it in his "own way". Makem started to work at 14 as a clerk in a garage and later he worked for a while as a barman at Mone's Bar, a local pub, and as a local correspondent for The Armagh Observer. He emigrated to the United States in 1955, carrying his few possessions and a set of bagpipes (from his time in a pipe band). Arriving in Dover, New Hampshire, Makem worked at Kidder Press, where in 1956 his hand was accidentally crushed by a press. With his arm in a sling, he left Dover for New York to pursue an acting career. The Clancys and Makem were signed to Columbia Records in 1961. The same year, at the Newport Folk Festival, Makem and Joan Baez were named the most promising newcomers on the American folk scene. During the 1960s, the Clancy Brothers and Tommy Makem performed sellout concerts at such venues as Carnegie Hall, and made television appearances on shows like The Ed Sullivan Show and The Tonight Show. The group performed for President John F. Kennedy. They also played in smaller venues such as the Gate of Horn in Chicago. They appeared jointly in the UK Albums Chart in April 1966, when Isn't It Grand Boys reached number 22. Makem left the group in 1969 to pursue a solo career. In 1975, he and Liam Clancy were both booked to play a folk festival in Cleveland, Ohio, and were persuaded to do a set together. Thereafter they often performed as Makem and Clancy, recording several albums together. He once again went solo in 1988. Throughout the 1970s and 1980s Makem performed both solo and with Liam Clancy on The Irish Rovers' various television shows, which were filming in Canada and Ireland. In 1974 he co hosted the Tommy Makem and Ryan's Fancy show that was filmed in St. John's, Newfoundland and broadcast on CBC. In the 1980s and 1990s, Makem was a principal in a well known Irish music venue in New York, "Tommy Makem's Irish Pavilion". This East 57th Street club was a prominent and well loved performance spot for a wide range of musicians. Among the performers and visitors were Paddy Reilly, Joe Burke, and Ronnie Gilbert. Makem was a regular performer, often solo and often as part of Makem and Clancy, particularly in the late fall and holiday season. The club was also used for warm up performances in the weeks before the 1984 reunion concert of The Clancy Brothers and Tommy Makem at Lincoln Center. In addition, the after party for Bob Dylan's legendary 30th Anniversary Concert Celebration at Madison Square Garden in 1992 was held at the Irish Pavilion. In 1997 he wrote a book, Tommy Makem's Secret Ireland and in 1999 premiered a one man theatre show, Invasions and Legacies, in New York. His career includes various other acting, video, composition, and writing credits. He also established the Tommy Makem International Festival of Song in South Armagh in 2000.
Жеке өмір және өлім
Макем 37 жыл бойы Чикаго қаласында туған Мэри Шанаханмен үйленген және төрт баласы болды – қызы Кэти Макем Бучер және ұлдары Шейн, Конор және Рори. Олардың екі немересі болды, Молли Девар (туған Макем) және Роберт Бушер. Мэри 2001 жылы қайтыс болды. Макемнің үш ұлы ("Макем ағалары" тобымен танымал) және туған інілері Том мен Джимми Суини отбасылық фольклор музыкасы дәстүрін жалғастыруда. Макем 2007 жылғы 1 тамызда Доверде өкпе рагымен ұзақ күрестен кейін қайтыс болды және әйелінің қасында Сент-Мэридің жаңа зиратына жерленді. Ол өмірінің соңына дейін ән жазып, концерттер берді. Оның өліміне қатысты Лиам Клэнси: "Ол мен үшін әрі бауыр, әрі жақын дос еді" деді.
Makem was married to Mary Shanahan, a native of Chicago, for 37 years, and had four children – daughter Katie Makem Boucher, and sons Shane, Conor and Rory. They also had two grandchildren, Molly Dewar née Makem and Robert Boucher. Mary died in 2001. Makem's three sons (who perform as "The Makem Brothers") and nephews Tom and Jimmy Sweeney continue the family folk music tradition. Makem died in Dover on 1 August 2007, following a lengthy battle with lung cancer, and was buried next to his wife at Saint Mary's New Cemetery. He continued to record and perform until close to the end. Paying tribute to him after his death, Liam Clancy said, "He was my brother in every way."
Композициялар
Макем – өнімді композитор және ән жазушы. Оның концерттері әрқашан өзінің шығармаларына толы болатын, олардың көптегені репертуардағы стандарттарға айналды. Олардың ішінде, әсіресе "Төрт жасыл дала" әні соншалықты танымал болды ki, кейде оны авторсыз халық әні деп сипаттады. Темір қақпаның құлау кезінде Макем жиі мақтан тұтып айтқан, оның "Жел еркіндікке шақырады" әні Шығыс Еуропалықтардың арасында жаңа болашақты көріп, бір түрлі халық әнұранына айналғандығын айтқан. Макемнің ең танымал әндері: "Төрт жасыл дала", "Жұмсақ Энни", "Көктемнің саяхаты", "Жел еркіндікке шақырады", "Баллибей қаласы", "Таңғы желдер", "Мэри Мак" және "Карлингфордқа қоштасу". Көптеген адамдар "Red is the Rose" әнін Макем жазды деп жаңылысса да, бұл дәстүрлі ирланд халық әні.
Makem was a prolific composer/songwriter. His performances were always full of his compositions, many of which became standards in the repertoire. Some, notably "Four Green Fields", became so well known that they were sometimes described as anonymous folk songs. During the fall of the Iron Curtain, Makem often proudly told the story that his song "The Winds Are Singing Freedom" had become a sort of folk anthem among Eastern Europeans seeing a new future opening before them. Makem's best known songs include "Four Green Fields", "Gentle Annie", "The Rambles of Spring", "The Winds Are Singing Freedom", "The Town of Ballybay", "Winds of the Morning", "Mary Mack", and "Farewell to Carlingford". Even though many people mistakenly believe that Makem wrote "Red is the Rose", it is a traditional Irish folk song.
Марапаттар мен құрметтер
Ол көптеген сыйлықтар мен құрметтерге ие болды, оның ішінде үш құрметті докторлық атағы: 1998 жылы Нью-Гэмпшир университетінен, 2001 жылы Лимерик университетінен және 2007 жылы Ольстер университетінен; сондай-ақ 1999 жылы Әлемдік халық музыкасы қауымдастығының өмірлік жетістіктері үшін сыйлығы. Клэнси ағайындыларымен бірге ол 1999 жылы 20-ғасырдың ең танымал 100 ирланд-американдық азаматының тізіміне енді. 2015 жылы оның туған қаласы Кидиде Томми Макем атындағы жаңа өнер орталығы ашылды.
He received many awards and honours, including three honorary doctorates: one from the University of New Hampshire in 1998, one from the University of Limerick in 2001, and one from the University of Ulster in 2007; as well as the World Folk Music Association's Lifetime Achievement Award in 1999. With the Clancy Brothers he was listed among the top 100 Irish Americans of the 20th century in 1999. In 2015 a new Tommy Makem Arts Centre was opened in his home town of Keady.