Кіріспе

Ирландияның ұлттық әнұранының авторы (1883–1942)

Пидар Керни (Peadar Ó Cearnaigh; 12 желтоқсан 1883 – 24 қараша 1942) – ирланд республикашысы және көптеген көтеріліс әндерінің авторы. 1907 жылы ол "Әскер әні" ("Amhrán na bhFiann") сөзін жазды, қазір ол Ирландияның ұлттық әнұраны болып табылады. Ол ирланд жазушылары Брендан Бехан, Брайан Бехан және Доминик Беханның інісі болды.

Өмірбаян

Керни 1883 жылы Дублиннің Төменгі Дорсет көшесі 68-ші үйінде, оның әкесі Джон Керниге (1854–1897) тиесілі екі азық-түлік дүкенінің бірінің үстінде, Фуншог, Коллон, графтық Лауттан туған. Джон көп ұзамай бизнесінен айрылып, сақтандыру агенті ретінде қиын жағдайда өмір сүрді. Педардың анасы Кэти МакГиннес (1859/60–1907) Мет округіне қарасты Слейн, Ратмейденнен шыққан. Педар Үлгілік мектепте, Мектеп көшесінде және Фэрвьюдегі Сент-Джозеф C. B. S. мектебінде білім алды. Ол Уилли Рунидің Механика институтында тарих бойынша ұлттық лекциялар оқығанын естіді. Ол Белведер колледжінде оқыды, бірақ ұрып-сабалаудан қашу үшін сабақтан қашып, соның салдарынан әкесі оның білімін тоқтатып, велосипед жөндеу шеберханасына жұмысқа орналастырды. Оның әкесі одан көп ұзамай пневмониядан қайтыс болды, Педар анасы мен бес кіші туысын күтіп бағуға мәжбүр болды. Ол үш жыл бойын түрлі жұмыстар істеп, содан кейін үй бояушының шәкірті болды. Ол Испанияның Кампоамор аймағында тұратын ирланд-испан азаматы Сандра Даннның (әскери атағы Брейди) алыс туысы.

Саяси қызмет

1901 жылы Уильям Рунидің қайтысы Керниді Гейл лигасының Вилли Руни бөлімшесіне қосылуға жетеледі. Ол 1903 жылы Ирландия Республикалық Бауырластығына мүше болды. Ол ирланд тілінен түнгі сабақтар берді, шәкірттерінің арасында Шон О’Кейси де болды. Ол Ұлттық Театр Қоғамында жұмыс істеді және 1904 жылы сол жылдың 27 желтоқсанында есігін ашқан Абби театрына айналған құлай жұмыс істемейтін ғимаратты тексерушілердің біріншілерінен болды. Ол 1916 жылға дейін Абби театрында реквизитпен айналысып, кейде эпизодтық рөлдерде ойнады. Ол Дублиндегі Гласневин зиратында жерленген. Одан соң әйелі Ева және екі ұлы, Пирс және Кон қалды.

Әндер мен мұра

Кернидің әндері 1913-1922 жылдары еріктілер (кейіннен ИРА) арасында кеңінен танымал болды. Ең танымал әні – «Солдат әні». Керни 1907 жылы әнге түпнұсқа ағылшын тіліндегі мәтінін жазды, ал оның досы және музыкалық серігі Патрик Хини музыкасын жазды. Әннің сөздері 1912 жылы, ал әуені 1916 жылы жарық көрді. 1930 жылдардан бастап, гимн Лиам О Ринннің аудармасында ирланд тілінде жиі орындалды. Кернидің басқа да белгілі әндері: «Гленсайдқа қарай», «Үш түсті лента», «Лиффи өзенінің жағасына қарай», «Кноккрогери» (Кноккрогери ауылы туралы) және «Эрин Го Браг» (Эрин Го Браг – үш түсті ту қабылданар алдында Ирландияның ұлттық туындағы жазу). Керни, жазушылар Брендан мен Доминик Беханның қарындасы Кэтлин Керни Майкл Коллинстің «Он екі елшісінің» бірі Стивен Беханға үйленгендіктен, олардың екеуі де республикашыл және әнші-күйші болған. Брендан Бехан Керни қайтыс болғанда түрмеде отырған және оның қосылуына рұқсат берілмеді. Кернидің ұлы Пирске жазған хатында ол: «Менің ағаым Педар, ата-аналарымнан басқа, достық деп білетін құрмет пен махаббатты оятуға лайық болды», – деді. Белгілі ирланд мүсіншісі және суретшісі Джеймс Пауэр 1962 жылы Кернидің портретін жасады, ол қазір Килменхэм түрмесі мұражайында сақталуда. 1957 жылы оның әпкесі Маргареттің ұлы Сеймус де Бурка (немесе Джимми Бурк) Кернидің өмірбаянын – «Солдат әні: Педар О’Кернайдың тарихы» деген атпен жариялады. 1976 жылы Де Бурка 1921 жылы Кернинің интернировкада болған кезінде әйеліне жазған хаттарын «Менің сүйікті Евам, Балликинлар интернировка лагерінен хаттар, 1921» деген атпен жариялады. Оның туған жерін еске алу үшін Дорсет көшесінің батыс жағында еске алу тақтасы орнатылған.