Кіріспе
Ұлыбританияның өнер қайырымдылық қоры Art Fund (бұрынғы Ұлттық өнер жинақтары қоры) – тәуелсіз, мүшелік негіздегі британдық қайырымдылық ұйымы, ол елдің өнер туындыларын сатып алуға көмектесу үшін қаражат жинайды. Ол гранттар береді, көптеген сыйлықтар мен мұралар арқылы көмектеседі, сондай-ақ мұражайлар мен галереялардың және олардың пайдаланушыларының мүдделерін қорғайды. Ол мүшелік жарналары мен халықтан түсетін қайырымдылықтарға сүйенеді және үкіметтен немесе Ұлттық лотереядан қаржы алмайды. 1903 жылы құрылғаннан бері Қор 860 000-нан астам түрлі өнер туындыларын сатып алуға қатысты, оның ішінде Ұлыбританияның қоғамдық жинақтарындағы ең танымал заттар бар, мысалы, Веласкестің Ұлттық галереядағы «Рокби Венерасы», Пикассоның Тейт коллекциясындағы «Жылап тұрған әйел», Бирмингем мұражайы мен өнер галереясындағы англо-саксондық Стаффордшир қазылымы және Британ мұражайындағы орта ғасырлық Кантербери астролабының квадранты.
Art Fund (formerly the National Art Collections Fund) is an independent membership based British charity, which raises funds to aid the acquisition of artworks for the nation. It gives grants and acts as a channel for many gifts and bequests, as well as lobbying on behalf of museums and galleries and their users. It relies on members' subscriptions and public donations for funds and does not receive funding from the government or the National Lottery. Since its foundation in 1903 the Fund has been involved in the acquisition of over 860,000 works of art of every kind, including many of the most famous objects in British public collections, such as Velázquez's Rokeby Venus in the National Gallery, Picasso's Weeping Woman in the Tate collection, the Anglo Saxon Staffordshire Hoard in Birmingham Museum and Art Gallery and the medieval Canterbury Astrolabe Quadrant in the British Museum.
Тарих
Көркемөнер қайырымдылық қорының бастапқы идеясы Джон Раскиннің 1857 жылғы лекциясына қатысты, онда ол өнер туындыларын қоғамдық жинақтарда сақтау және оларды "қорғау" үшін "үлкен қоғам" құруға шақырған. 20 ғасырдың басында жекелеген өнер коллекцияларының иелері қаржылық қиындықтарға тап болып, көптеген көрнекті өнер туындыларын басқа елдердің бай азаматтарына аукцион арқылы сата бастады. Суретші және сыншы Д. С. Макколл алаңдаушылығын білдіріп, қаржы жинау үшін қоғамдық ұйым құруды ұсынды. Ұлттық өнер коллекциялары қоры 1903 жылы мұражайлар мен галереяларға өнер туындыларын сатып алуға көмектесу мақсатымен құрылды. Құрылтайшылардың қатарында Макколл, Кристиана Херрингхэм, Роджер Фрай және Робин Бенсон болды. Оларды мұражайларға мемлекеттік қаржыландырудың жеткіліксіздігі алаңдатты. Мүшелер жылына бір гинея төлем жасады, ал қайырымдастықтар да қабылданатын. Херрингхэм алғашқы төраға лорд Балкарреске: "Егер біз қоғамдық пікірге әсер етуді қаласақ, тек ұлттың ең жақсы туындыларын ғана сатып алуымыз керек. Ол көрнекті орынға лайық болуы керек және біз ұлтқа өте сапалы туынды ұсынғанымызды мақтан тұтуымыз керек" деп жазды. Қордың алғашқы акцияларының бірі – Веласкестің "Рокеби Венерасын" сатып алу болды. Көркемсурет сыншысы Фрэнк Раттер Қордың ескі шеберлердің картиналарына мыңдаған фунт жұмсағанын, олардың кейбіреулерінің сапасы күмәнді екенін айтты, бірақ 1905 жылы Ұлттық галереяға алғашқы импрессионисттік картинаны сатып алуға қатысты оның өтінішіне "бір теңге де бермегенін" мәлімдеді. Ол "Қордың белсенсіздігі мен снобизмге бой алған қабілетсіздігі Англиядағы өнер әкімшілігіне тән" деді. 2006 жылдың жазында ұйымның атауы Ұлттық өнер коллекциялары қорынан The Art Fund деп өзгертілді. Кейіннен операциялық атау "Art Fund" (анықталмаған артикльсіз) деп қарапайымдастырылды. Сондай-ақ 2006 жылы Қор Амарна ханшайымы деп танылған ежелгі египеттік мүсіннің Шон Гринхолг жасаған жалған екені анықталғанда күйреп қалды.
Қаражатты жинау науқандары
Өз қаражатын мұражайлар мен галереяларға өнер сатып алуға жәрдемдесуден бөлек, Art Fund қоғамдық назардан жоғалу қаупі бар маңызды өнер туындыларын сақтап қалу үшін ұлттық қайырымдылық науқандарын ұйымдастырады. 2009 жылы Art Fund Стаффордширде табылған 3500-ден астам алтын және күміс заттардан тұратын Стаффордшир қазынасын сақтап қалу мақсатында қайырымдылық науқанын бастады. Халықтан түскен қайырымдылықтар арқылы 900 000 фунттан астам жиналды, сондай-ақ науқанға трасттар мен қорылардан да маңызды қаржылай көмек түсті. Науқанның нәтижесінде 3,3 миллион фунттық қазына Бирмингем мұражайы мен көркемсурет галереясы және Сток-он-Тренттегі Поттерис мұражайы мен көркемсурет галереясы үшін сатып алынды. 2010 жылы Питер Брюгель кішінің «Калварийге шеруі» суреті, 200 жылдан астам уақыт бойы Уэйкфилдтегі Ностелл аббаттығында ілінген болатын, ашық саудада сатылу қаупіне тап болды. Art Fund Ұлттық трастпен бірлесіп, суретті Ұлттық трастың өнер коллекциясына сатып алу үшін қажетті 2,7 миллион фунтты жинады. 2013 жылы King and McGaw әлемдегі ең ірі өнер көрмесін ұйымдастырған Art Everywhere қайырымдылық жобасымен серіктестікке келді. Бұл Ұлыбритания бойынша 22 000 билбордты өнер туындыларымен толтырды, ал түскен табыстың барлығы Art Fund-қа аударылды. Келесі жылы науқан 30 000 билбордқа дейін кеңейтілді, онда Джон Констеблдің «Циррус бұлттарының зерттеуі», Уильям Блейктің «Жұмсақтық шеңбері» және Ханс Холбейн кішінің «Қоянмен және құбыжықпен әйел» сияқты 25 өнер туындысы көрсетілді.
Суретші бөлмелері
2008 жылы Art Fund Tate және Шотландияның Ұлттық галереяларына соғыстан кейінгі және заманауи өнер жинағын – ARTIST ROOMS-ты сатып алуға көмектесті. Одан бері Art Fund осы жинақтың Ұлыбритания бойынша гастрольдік көрсетілімдерін ұйымдастыруға қолдау көрсетті, сондай-ақ мұражайларға туындыларды көрмеге қою үшін қосымша қаржы бөлді. 2011 жылдың басына қарай ARTIST ROOMS гастрольдерін Ұлыбритания бойынша шамамен 12 миллион адам тамашалады.