Кіріспе

Циторриз – өсімдік жасушасының ішкі оң қысымының (гидравликалық тургор қысымының) жоғалтуынан толық құлдырауы нәтижесінде жасуша қабырғасының қалыпқа келмейтін, тұрақты зақымдануы. Өсімдік жасушасының қабырғасының тік тұруын сақтау үшін жасуша ішіндегі оң қысым қажет. Бұл теріс қысым жасушаның ортасын ішке қарай тартады, нәтижесінде жасуша қабырғасы бұл күшті көтере алмайды. Полиэтиленгликоль – эксперименттік жағдайларда циторризді тудыру үшін қолданылатын, жоғары молекулалық салмағы бар ерітіндінің мысалы.

Амалдарды болдырмау тетіктері

Кептіруге төзімділік – жасушаның күрделі кептіруден кейін жасуша қабырғасына қайта орналамайтын зақым келтірмей, сәтті ылғалдану қабілеті. Кептірумен байланысты метаболизмдік, механикалық және тотығу стрестерінен туындаған жасушалық зақымды болдырмау – кептіруге төзімділікті сақтау үшін еңсеруге тиіс кедергілер. Көптеген құрғақшылыққа төзімділік механизмдері кептіруге төзімділік үшін де қолданылады, алайда кептіруге төзімділік және құрғақшылыққа төзімділік терминдерін бірін-бірімен шатастыруға болмайды, себебі біреуінің болуы екіншісінің болуын міндетті түрде білдірмейді.

Қайта тірілу өсімдіктері

Көптеген қайта тірілгіш өсімдіктер құрғақшылықпен күресу үшін тұрақты және шақырылатын механизмдерді пайдаланады, содан кейін кептіру стресіне төтеп береді. Циклофилиндер, дегидриндер және LEА белоктары сияқты қорғаушы белоктар құрғақшылыққа төзімді түрлерде, әдетте құрғақшылыққа сезімтал түрлерде құрғақшылық кезінде ғана байқалатын деңгейде сақталады, шақырылатын механизмдер белсендірілгенде үлкен қорғаныш буферін қамтамасыз етеді. Кейбір түрлер антоцианиндер мен басқа полифенолдарды үздіксіз өндіреді. АВА гормонының артуы әдетте шақырылатын метаболизмдік жолдардың белсендірілуімен байланысты. Белсендірілгеннен кейін қанттар (көбінесе сахароза), альдегид дегидрогеназалары, жылулық соққы факторлары және басқа ЛЕА белоктарының өндірісі жасуша құрылымдары мен функцияларын одан әрі тұрақтандыру үшін күшейтіледі. Жасуша қабырғасының құрылымы икемділігін арттыру үшін өзгереді, соның арқасында бүктелу жасуша қабырғасының құрылымын қайта орнату мүмкін емес зақымдарсыз жүзеге асырылады. Қанттар жасуша мембранасының ішінде сутекті байланыстарды сақтап, судың орнына қолданылады. Реактивті оттегі түрлерінің өндірісін шектеу үшін фотосинтез тоқтатылады, содан кейін барлық метаболизм күрт төмендейді, жасуша тиімді түрде қайта суландыруға дейін ұйықтайды.