Кіріспе

Мошав (мошáв, "қоныс, ауыл") – Израильдің ауыл/қаласы немесе еврей қонысының түрі, атап айтқанда, 1904 және 1914 жылдар аралығында Еңбек сионистері бастаған жеке шаруашылықтардың кооперативтік ауыл шаруашылығы қауымдастығының түрі. Мошавтың тұрғыны немесе мүшесі "мошавник" (מוֹשַׁבְנִיק) деп аталуы мүмкін. "Мошавим қозғалысы" деп аталатын бас ұйым бар. Мошавимдер кибуцтарға ұқсас, бірақ қауымдық еңбекке баса назар аударады. Олар 20-ғасырдың басында Палестинадағы Британдық Мандаттағы "Yishuv" ("қоныстану") кезеңіндегі "жасыл революциядан" кейін сионистік мемлекет құру бағдарламасының бір бөлігі ретінде жобаланды. Бірақ, ұжымдық шаруашылық жүргізетін кибуцтардан айырмашылығы, мошавтағы шаруашылықтар жеке меншікте болған, бірақ белгіленген және тең мөлшерде болған. Жұмысшылар өздерінің жерлерінде жеке немесе бірлесіп еңбек ету арқылы егін және басқа да тауарларды өндірді, ал табыс пен азық-түлік өздерін қамтамасыз етуге жұмсалды. Мошавимдерді сайланған кеңес (ועד) басқарады. Қоғамдық жобалар мен құрылыстар арнайы салық (מס ועד) есебінен қаржыландырылды. Бұл салық қауымдастықтың барлық үй шаруашылықтарына бірдей төленді.

Тарих

Алғашқы мошав, Нахалал, 1921 жылдың 11 қыркүйегінде Изреел аңғарында (сонымен қатар Есдраелон аңғары деп те аталады) құрылды. 1986 жылға қарай шамамен 156 700 израильдік 448 мошавта тұрып, жұмыс істеді; олардың көп бөлігі сегіз федерацияға бөлінген. Мошав ұйымы отбасын әлеуметтік өмірдің орталығы ретінде сақтап қалғандықтан, 1950 және 1960 жылдардың басында дәстүрлі мизрахи иммигранттары үшін ол әлдеқайда тартымды болды; олар қоғамдық кибуцтардағы балаларды бірлесіп тәрбиелеу сияқты немесе әйелдер мен еркектердің теңдігі сияқты батыл тәжірибелерден бас тартты. Бұл "иммигранттар мошавтары" (מושב עולים) – мизрахи еврей иммигранттарын қабылдау және интеграциялаудың ең көп қолданылған және сәтті формаларының бірі болды; ол оларға кейбір даму қалаларындағы өмірге қарағанда орта тапқа тұрақтырақ жол ашты. 1967 жылғы Алты күндік соғыстан бері мошавтар да, кибуцтар да сыртқы, соның ішінде палестиналық жұмыс күшіне көбірек жүйкеленді. 1980 жылдардың басындағы қаржылық тұрақсыздық көптеген мошавтарға ауыр соққы берді, сондай-ақ олардың жоғары туу деңгейі және қауымда қалуды қалаған барлық балаларын сіңіру мәселесі де қиындық тудырды. 1980 жылдардың соңына қарай мошав мүшелері ауыл шаруашылығы емес секторларда, қауымнан тыс жерде жұмыс істеуге көбірек бейімделді, сондықтан кейбір мошавтар жұмысқа қала маңынан барып-қайтатын тұрғындардың қалашықтарына немесе шағын қалаларға ұқсап кетті. Жалпы алғанда, Израильдің Еңбек партиясының үстемдік құрған кезеңінде кибуцтарға берілген «саяси элита» мәртебесі мошавтарға берілген емес; сәйкесінше, мошавтар 1970 және 1980 жылдары, 1977 жылдан бастап Ликуд партиясының үстемдік құрған кезеңінде кибуцтар бастан өткерген беделін жоғалтуға ұшырамады.