Екінші дүниежүзілік соғыстағы десанттық қайықтар

Кіріспе

АҚШ жасаған десанттық кеме, Екінші дүниежүзілік соғыстағы десант операцияларында кеңінен қолданылған десант кемесі, көлік құралы, персонал (LCVP) немесе Хиггинс қайығы – Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас күштердің десант операцияларында кеңінен пайдаланған десант кемесі. Әдетте фанерадан салынған, терең суға батпайтын, баржа сияқты бұл қайық шамамен взводтан – 36 сарбазды жағаға жеткізе алатын. Әдетте сарбаздар әскер тасымалының бортына ілінген арқан бағанымен қайыққа мінеді, ал қайықтың төмен түсірілген мұрын бөлігінен жағаға шығады. Дизайнер Эндрю Хиггинс оны батпақтар мен саздақты жерлерде жүзуге арналған қайықтардың үлгісінде жасаған. Хиггинс Индустриз және лицензия алған компаниялар 23 358-нен астам кеме салды. LCVP таңбасының соңғы әрпін еске алып, теңізшілер Хиггинс қайығын басқа десант кемелерінен – LCU және LCM-нен ажырату үшін "Папа қайығы" немесе "Питер қайығы" деп атады, ал LCM-ді "Майк қайығы" деп атады.

Дизайн

Ұзындығы 36 футтан (11 метрден) сәл аса, ені 11 футтан (3 метрден) сәл кем болатын LCVP үлкен кеме емес еді. 225 ат күші бар Gray Marine 6 71 дизельдік қозғалтқышымен сағатына 12 теңіз шақырымы жылдамдықпен жүргенде, толқынды теңізде шайқалып, теңіз ауруын тудыратын. Оның қабырғалары мен артқы бөлігі фанерадан жасалғандықтан, жаудың атысына шектеулі қорғаныс берді, бірақ салмағын азайтып, сыйымдылығын арттырды, сондай-ақ болатты үнемдеді. Хиггинс қайығына 36 адамдық взвод, джип пен 12 адамдық топ немесе жүк сыйыды. Оның аз суға батып жүретін қасиеті (арт жағында 3 фут, алдыңғы жағында 2 фут 2 дюйм) жағалауға тікелей жүзуге мүмкіндік берді, ал корпусына орнатылған жартылай туннель винтті құм мен басқа да бөгде заттардан қорғады. Алдыңғы жақтағы болат пандус тез түсірілуге болатын. Хиггинс қайығы адамдар мен жабдықтарды жылдам түсіріп, жағадан кері жүріп, 3-4 минут ішінде кемеге қайта оралып, жаңа жүк алатын. Кеменің конструкциясы оны жаудың күшті атысына осал қылды, сондай-ақ өте шалшық су мен риф сияқты кедергілер кемені тоқтатуы мүмкін. Бұл кемшіліктерді жою үшін, кейіннен Landing Vehicle Tracked сияқты басқа көліктер жасалды. Хиггинс қайығы Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында салынған.

Тарих

Эндрю Хиггинс ағаш бизнесімен айналыса бастады, бірақ біртіндеп қайық жасауға көшті, ал 1930 жылы банкротқа ұшыраған ағаш тасымалдау компаниясынан кейін бұл оның жалғыз қызметіне айналды. Көптеген дереккөздер оның қайықтары аңшылар мен мұнайшыларға арналғанын айтады; кейбір дереккөздер Хиггинстің қайықтарды Америка Құрама Штаттарына заңсыз спирттік ішімдіктерді контрабандалауға ниеттенген адамдарға сатуды жоспарлағанын немесе тіпті осылай айтқанын көрсетеді. Хиггинстің қаржылық қиындықтары және АҚШ әскерімен байланысы тыйым салу алынған шаққа сай келді, бұл оның ром тасымалы саласындағы нарығын құлатты. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қайықтарға деген қызығушылығы, кездейсоқ болғанымен, Хиггинс компаниясының сәттілігін басқара алмады. Крулак Хиггинске сурет көрсетіп, Әскери-теңіз күштері үшін пандуспен жабдықталған қайық жасауды ұсынғанда, Хиггинс өз қаражатымен дизайнерлерін идеяны қайық дизайнына бейімдеуге кірістірді. Одан кейін ол үш қайықты өз қаражатымен жасатып алды. 1941 жылдың 26 мамырында Әскери кемелер бюросының командирі Росс Даггет және Теңіз корпусы жабдықтары жөніндегі кеңес меңгерушісі Эрнест Линсерт үш қайықтың сынағына куә болды. Сынақтарға жүк машинасының түсірілуі және 36 Хиггинс қызметкерінің әскерилер сияқты қайыққа отырып-түсуі кірді. Алғашқы үлгілер Десанттық қайық, персоналды (рампа) немесе LCP(R) деп белгіленді. LCP(R) Солтүстік Африкада, сондай-ақ Гуадалканал, Салерно және Таравада жағаға қонды. Десанттық қайық, персоналды (рампа) кейіннен LCVP – Десанттық қайық, көлік құралы, персоналды өндірісте алмастырды. D күні LCVP LCP(R) қайығын толығымен ығыстырды.

Мұра

Жоғары одақтас қолбасшысы, генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр, Хиггинс қайығын Еуропаның Батыс майданындағы одақтастардың жеңісіне және Солтүстік Африка мен Италиядағы алдыңғы шайқастарға шешуші рөл атқарғанын мәлімдеді:

Хиггинс қайығы көптеген десанттық операцияларда қолданылды, оның ішінде нацистік Германия басып алған Нормандияға түсу, «Оверлорд» операциясы және Рейн өзенін кесіп өту кезінде, сондай-ақ бұрынғы «Торч» операциясы Солтүстік Африкада, одақтастардың Сицилияға шабуылы, Италиядағы «Шингл» және «Аваланш» операциялары, «Драгун» операциясы, және Тынық мұхитындағы Гуадалканал шайқасы, Ату шайқасы, Тарава шайқасы, Гуам шайқасы, Пелелиу шайқасы, Филиппин шайқасы, Иво Джима шайқасы және Окинава шайқасы. Хиггинс қайықтары Корея соғысы кезінде Инчхон шайқасында, «Тейлборд» операциясында және Хуннам эвакуациясында да пайдаланылды. 1958 жылғы Ливан дағдарысы кезінде АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің түсуіне де осы қайықтар қатысты. Бірінші Индокитай соғысы кезінде француз флотының «Динассо» бөлімдері Меконг өзенінде патрульдеу үшін, басқа американдық десанттық кемелермен бірге, шатыры және 20 мм «Оерликон» зениттік пушкасымен жабдықталған LCVP-лерді қолданды.

Тірі қалған мысалдар

Тек бірнеше Хиггинс қайықтары сақталған, көбінесе соғыстан кейінгі қолдану үшін маңызды өзгерістермен. Түпнұсқа Хиггинс қозғалтқышы бар, керемет сақталған Хиггинс қайығы Алясканың Валдез қаласындағы қайық құрастырушы сарайында табылып, 2000 жылы Бостоннан тыс орналасқан Екінші дүниежүзілік соғыс мұражайына көшірілді. Ол өте шалқаяған жерлерде балық аулау қайығы ретінде пайдаланылған, бірақ кокпитқа оңай алынып тасталатын қосымшадан басқа, өзгеше өзгерістерге ұшырамаған; барлық бронялық плиталар толық болды, сондай-ақ өлшегіштер мен жабдықтар да толық болды. Тек түпнұсқа түсіне қайта бояу жұмыстары жүргізілді. Нормандияда табылған түпнұсқа Хиггинс қайығы Солтүстік Каролина теңіз мұражайының Wheaton, Иллинойс штатындағы Cantigny Park-тағы Бірінші дивизия мұражайы үшін кәсіби түрде қалпына келтірілді. Бұл Хиггинс қайығы 2002 жылы құрылған Батыс Вирджиния штатының Overlord Research, LLC компаниясымен Нормандияның Виервилль-сюр-Мер қаласында табылды. Overlord Research, LLC компаниясының мақсаты – Екінші дүниежүзілік соғыс артефактілерін табу, сақтау және АҚШ-қа қайтару. Overlord кемені француз иелерінен сатып алып, Хиггинс қайығын алғашқы бағалау және қалпына келтіру үшін Англияның Чидхам қаласындағы Hughes Marine Service-ке жеткізді. Осы бағалау кезінде Бірінші дивизия мұражайы Хиггинс қайығын Overlord Research, LLC компаниясынан сатып алып, оны кеңейтілген қалпына келтіру үшін Солтүстік Каролина штатының Бофорт қаласына көшірді. Кейін оны Collings Foundation сатып алды және қазір ол Массачусетс штатының Стоу қаласындағы Америка мұралық мұражайында қойылған. Түпнұсқа LCVP Вирджиния штатының Белвоар фортындағы АҚШ армиясының ұлттық мұражайында орналасқан. Ол Уайт аралында Overlord Research, LLC компаниясымен табылып, компания сатып алды. Ол Hughes Marine Service-ке жеткізілді, онда толыққанды қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. АҚШ Армиясының әскери тарих орталығы белгілеген стандарттарға сәйкес қалпына келтіру жұмыстары аяқталғаннан кейін, бұл Хиггинс қайығы болашақта мұражайда көрсету үшін әскери тарих орталығына сатылды. Түпнұсқа LCVP Вашингтондағы АҚШ-тың Ұлттық теңіз мұражайында қойылған. Түпнұсқа LCVP Нормандиядағы Грандкамп-Мейсидегі Мейси бекінісінде қалпына келтірілуде. Ол 2008 жылы Исинь-сюр-Мердегі ферма ауласынан табылған. Портсмут, Гэмпширдегі The D Day Story мұражайында түпнұсқа LCVP қойылған. Оны Hughes Marine Service қалпына келтірді. Түпнұсқа LCVP Нормандияның Руан қаласында Challenge LCVP компаниясымен теңізге шығуға дайын. Ол 1942 жылы салынған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Африка мен Италияға қону операцияларына қатысқан болуы мүмкін. Түпнұсқа LCVP Флорида штатының Клермонт қаласындағы Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері тарих жобасында сақтаулы тұр. Ұйым оны 2020 жылдың сәуірінде сатып алды және қазіргі уақытта қалпына келтіруге дайындалып жатыр. Түпнұсқа LCVP Индиана штатының Винсенс қаласындағы Индиана әскери мұражайында қалпына келтірілуде. Кеменің корпусындағы жазу AG 39 деп жазылған. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Атлантикада ауа райын бақылаушы "Менемша" кемесіне тиісті болған болуы мүмкін. Кейіннен ол Калифорния штатының Вальехо қаласында коммерциялық мақсатта пайдаланылды, бұдан бұрын Флорида штатының Порт-Сент-Люси қаласына көшірілді. Огайо штатының Гроувпорт қаласындағы Моттс әскери мұражайында түпнұсқа LCVP қойылған. Бұл "Камбрия" кемесінен алынған, ол Тынық мұхитындағы жеті шабуылдан аман қалды. Рошельдегі Робертс қару-жарақ мұражайында түпнұсқа LCVP қойылған. Біреуі Луизиана штатының Эббивилл қаласындағы Луизиана әскери даңқ және мұражай залында қалпына келтірілуде. 1990 жылдары Higgins Industries компаниясының бастапқы ерекшеліктерін пайдаланып салынған Хиггинс қайығының көшірмесі Нью-Орлеандағы Ұлттық Екінші дүниежүзілік соғыс мұражайында қойылған. 2018 жылдың шілдесінде Калифорния штатының Сакраменто-Сан-Хоакин өзенінің дельтасында Еврика үлгісіне ұқсас 1942 жылғы LCVP табылды. 40 жылдан астам уақыт бойы тұзды суларда қараусыз қалғандықтан, қалпына келтіру қажет болмады және тексеруден кейін кеме қабығының толығымен жарамды екені анықталды. Қазіргі уақытта ол Chrysler Crown Marine қозғалтқышымен және өзгертпеген беріліс қорабымен иесімен өз күшімен жұмыс істейді. Оның құрамына түпнұсқа өлшегіштер, Кеме бюросының ID 72530, болат төсек, өрт сөндіргіш, қайық мүйіз және басқа да бірнеше түпнұсқа элементтер кіреді, олардың барлығы жұмыс істеуге дайын. Оңтүстік Джорджиядағы Король Эдвард нүктесінде жағаға жағалай қалған бір үлгісі бар, бірақ бұл кеме Антарктиданың ортасының салдарынан нашар жағдайда. 2021 жылы құрғақшылық кезінде Солтүстік Калифорниядағы Шаста көлінде салыстырмалы түрде жақсы жағдайдағы LCVP табылды. Кеме USS Monrovia кемесімен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тасымалданған, Сицилиядағы және кейін Тарава шайқасындағы шайқастарда болған, онда ол батып, кейін құтқарылған. Кеме қалай Шаста көліне келгені белгісіз. Тұрақтандырылғаннан кейін кеме Небраска Ұлттық гвардия мұражайында қойылмақ. 2022 жылдың шілдесіндегі судың деңгейінің төмендеуі салдарынан пайда болған құрғақшылық кезінде Мид көлінде су астында қалған кеме табылды. The Lake Mead National Recreation Area Ұлттық паркі қызметінің (NPS) мәлімдемесіне сәйкес, Хиггинс кемесі әлі де бронялық плиталармен жабылған.

Only a few Higgins boats have survived, often with substantial modifications for post war use. A remarkably preserved Higgins boat, with the original Higgins motor, was discovered in a boat yard in Valdez, Alaska, and moved to the Museum of World War II just outside Boston in 2000. It had been used as a fishing boat in very shallow areas but, except for an easily removed addition to the cockpit, had not been altered; all of the armor plate was complete, as were gauges and equipment. The only restoration was a repainting to the original color. An original Higgins boat discovered in Normandy has been professionally restored by the North Carolina Maritime Museum for the First Division Museum at Cantigny Park in Wheaton, Illinois. This Higgins boat was located in Vierville sur Mer, Normandy, by Overlord Research, LLC, a West Virginia company formed in 2002 for the purpose of locating, preserving, and returning WWII artifacts to the United States. Overlord purchased the vessel from its French owners and then transported the Higgins boat to Hughes Marine Service in Chidham, England, for initial evaluation and restoration. During this evaluation, the First Division Museum acquired the Higgins boat from Overlord Research, LLC, and moved the vessel to Beaufort, North Carolina, for extensive restoration. It was then acquired by the Collings Foundation and is now on display at the American Heritage Museum in Stow, Massachusetts. An original LCVP is on display at the National Museum of the United States Army in Fort Belvoir, Virginia. It was located by Overlord Research, LLC, on the Isle of Wight and acquired by the company. It was transported to Hughes Marine Service, where it underwent extensive restoration. Upon completion of the restoration work to standards set by the United States Army Center of Military History, this Higgins boat was purchased by the Center of Military History for future display in the museum. An original LCVP is on display at the National Museum of the United States Navy in Washington, D. C.

An original LCVP is under restoration at the Maisy battery in Grandcamp Maisy, Normandy. It was found in a farmyard in Isigny sur Mer in 2008. An original LCVP is on display at The D Day Story in Portsmouth, Hampshire. It was restored by Hughes Marine Service. An original LCVP is seaworthy with Challenge LCVP in Rouen, Normandy. It was constructed in 1942 and may have taken part in landings in North Africa and in Italy during World War II. An original LCVP is in storage with the WWII Veterans History Project in Clermont, Florida. It was acquired by the organization in April 2020 and is currently awaiting restoration. An original LCVP is undergoing restoration at the Indiana Military Museum in Vincennes, Indiana. The stern of the boat displays AG 39 and was presumably attached to the Menemsha, a weather patrol ship in the North Atlantic, during WWII. It was later used, commercially, in Vallejo, California, before being re located previously to Port St. Lucie, Florida. An original LCVP is on display at the Motts Military Museum in Groveport, Ohio. It is from the Cambria, which survived seven Pacific Theatre invasions. An original LCVP is on display at the Roberts Armory Museum in Rochelle, Illinois. One is undergoing restoration at the Louisiana Military Hall of Fame and Museum in Abbeville, Louisiana. A replica Higgins boat, built in the 1990s using the original specifications from Higgins Industries, is on display in The National WWII Museum in New Orleans. In July 2018, a 1942 LCVP designed in a similar fashion to the Eureka model was discovered in the Sacramento–San Joaquin River Delta of California. Having been left unattended in brackish waters for at least 40 years, restoration was not required and post survey, the hull was confirmed as perfectly sound. It is currently being operated under its own power by owner with the original Chrysler Crown Marine engine and unmodified transmission. Features include the original gauges, Bureau of Ships ID 72530, steel bunks, fire extinguisher, boat horn and several other original features all of which are in working order. An intact surviving example is known to lie beached at King Edward Point on South Georgia although this craft is in poor condition due to the Antarctic environment. An LCVP in relatively good condition was discovered in Shasta Lake in Northern California, during a drought in 2021. The boat had been carried by the USS Monrovia during World War II, and had been in combat in Sicily and later in the Battle of Tarawa, where it had sunk and had later been salvaged. It is not known how the boat ended up at Shasta Lake. When stabilized, the boat will be exhibited at the Nebraska National Guard Museum. A capsized surviving example was revealed during a severe drought in July 2022 at Lake Mead. According to The Lake Mead National Recreation Area National Park Service (NPS) the Higgins Craft is still wrapped in armor plating.

Соғыстан кейінгі

Соғыстан кейінгі нұсқасы Луизиана штатының Хума қаласындағы Өңірлік Әскери мұражайда қолданылуда. Соғыстан кейінгі үлгі, фанераның орнына шыны талшықтан жасалған конструкцияны пайдаланады, ол Англияның Бристоль қаласының жанындағы Shopland коллекциясында сақталған. Ол "Сержант Райанды құтқару" фильміне және "Оверлорд" операциясы туралы бірнеше деректі фильмдердің түсіріліміне пайдаланылған. Бұл кеме қазіргі уақытта қалпына келтіруді күтіп тұр. Жаңа Каледонияның Нумеа қаласындағы Теңіз мұражайының сыртында жартылай қалпына келтірілген LCVP көршілеріне ұсынылған. Қайық Францияда Хиггинстің лицензиясы бойынша салынған және 2023 жылдың 19 шілдесінде көрсетілімнен алынып, жарамсыз деп танылды.

Танымал мәдениетте

1956 жылы түсірілген "Барлық қайықтардан ары" фильмі Хиггинс қайықтарының жағаға түсірілудегі рөлін көрсетеді. Осы аттас романды шабуылдық тасымалдағышта қызмет еткен бұрынғы теңіз офицері жазған, онда олардың қолданылуы туралы толық мәлімет берілген. Нормандияға түскен күні осы қайықтардың қолданылуы "Ең ұзақ күн" және "Райанды құтқару" фильмдерінде көрсетілген. Сондай-ақ, қайықтар 1985 жылы түсірілген "Invasion USA" фильміндегі бір көріністе де пайдаланылған, онда коммунист партизандары Флорида жағажайына қонады.