Америкалық колония: Палестинадағы 19 ғасырлық американдық христиандық қоғам туралы мақала. Тарихы, фотосуреттері, әлеуметтік қызметтері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестинадағы 19 ғасыр американдық колониясы
19th century American colony in Palestine
1881 жылы Осман империясында американдық діни көшбасшы Горацио Гейтс Спаффорд және оның норвегиялық әйелі Энн Тобин Ларсен Огленде бастаған "христиандық утопиялық қоғам" ретінде құрылған, бейресми түрде Иерусалимнің американдық колониясы деп танылған американдық діни қоры мен қайырымдылық ұйымы. Көптеп әлеуметтік қызметтер, білім беру, жиналатын орындар мен медициналық көмек көрсетумен айналысып, 1900 жылдардың басынан бастап Иерусалим аймағының маңызды құжаттамасын және фотосуреттер сериясын жасап, жариялауымен белгілі болды. Бұл қауымдастық 1950 жылдарға дейін сақталды.
The American religious foundation and philanthropy that informally became known as the American Colony of Jerusalem, was established in the Ottoman Empire in 1881 as a "Christian utopian society" led by American religious leader Horatio Gates Spafford and his Norwegian wife Anne Tobine Larsen Øglende. Largely concerned with providing social services, education, meeting spaces, and medical care, it became known for producing and publishing an important documentation, photographic series of the area of Jerusalem starting in the early 1900s. The community lasted until the 1950s.
Тарих
1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінен кейін бірқатар қасіретті оқиғаларға ұшырағаннан соң ("Жаным тыныш" деген мақалаға қараңыз), Чикаго тұрғындары Анна мен Хорацио Спаффорд 1881 жылы шағын американдық топты Иерусалимге христиандық утопиялық қоғам құру үшін алып келді. Кейіннен "Америка колониясы" деп аталған бұл қоғамға швед христиандары да қосылды. Қоғам діни нанымына қарамастан, Иерусалим халқына көмек көрсету жұмыстарын жүргізіп, жергілікті мұсылман, еврей және христиан қауымдастықтарының құрметіне ие болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Америка колониясы жергілікті тұрғындардың азап-тозағын жеңілдету мақсатында қайырымдылық жұмыстарын атқарды, соның нәтижесінде асханалар, ауруханалар, жетімдер үйлері және басқа да әлеуметтік мекемелер ашылды. 1940 жылдардың соңында Америка колониясы діни қоғам ретінде өмір сүруін тоқтатса да, оның жеке мүшелері Иерусалимнің күнделікті өміріне белсенді қатысып тұрды. 1950 жылдардың аяғында қоғамның ортақ тұрғын үйі Америка колониясы қонақ үйіне айналдырылды. Бұл қонақ үй Иерусалимнің сәулетіндегі маңызды бөлік болып табылады және Иерусалимнің барлық қауымдастықтарының өкілдері әлі де онда кездеседі. 1992 жылы Палестина Азат ету Ұйымы мен Израиль өкілдері осы қонақ үйде кездесіп, 1993 жылғы тарихи Осло бейбіт келісіміне жол ашқан келіссөздерді бастады.
After suffering a series of tragic losses following the Great Chicago Fire of 1871 (see "It is Well with My Soul"), Chicago residents Anna and Horatio Spafford led a small American contingent in 1881 to Jerusalem to form a Christian utopian society. The "American Colony," as it became known, was later joined by Swedish Christians. The society engaged in philanthropic work amongst the people of Jerusalem regardless of religious affiliation, gaining the trust of the local Muslim, Jewish, and Christian communities. During and immediately after World War I, the American Colony carried out philanthropic work to alleviate the suffering of the local inhabitants, opening soup kitchens, hospitals, orphanages and other charitable ventures. Although the American Colony ceased to exist as a religious community in the late 1940s, individual members continued to be active in the daily life of Jerusalem. Towards the end of the 1950s, the society's communal residence was converted into the American Colony Hotel. The hotel is an integral part of the Jerusalem landscape where members of all communities in Jerusalem still meet. In 1992 representatives from the Palestine Liberation Organization and Israel met in the hotel where they began talks that led to the historic 1993 Oslo Peace Accord.
Спафордтар
1871 жылы Хорацио Спаффорд, табысты заңгер және пресвитериан қауымының ескісі, әйелі Аннасымен және төрт кішкентай қызымен Чикагода тұрып жатқан. Сол жылы Чикагода үлкен өрт шығып, қаланың көп бөлігін қиратты. 1873 жылдың қараша айында Анна мен балалары достарымен бірге Еуропаға сапарға шықты. Хорацио іскерлік мәселелерге байланысты қалып қойды. 21 қарашада мұхиттан жүзетін кеме британдық кемемен соқтығысып, бірнеше минуттың ішінде батып кетті. Анна құтқарылды, бірақ барлық балалары суға батып қайтыс болды. Хорацио Аннадан келген телеграммада: "Тек мен ғана құтқарылдым. Мен не істеймін?" деген хабарды алды. Хорацио әйелін үйге әкелу үшін дереу Англияға аттанды. Атлантика мұхитын кесіп өтіп бара жатқанда, кеменің капитаны Спаффордқа келіп, олар әйелі мен қыздары болған кеме суға батқан жерге жақындап келе жатқанын айтты. Сол жерде Спаффорд "It Is Well with My Soul" әнұранының сөздерін жазды, ал музыкасын кейін Филип Блис қосты. Чикагоға оралған Спаффордтар қираған өмірлерін жаңартпақ болды. 1878 жылы Берта есімді қыз дүниеге келді, екі жылдан кейін Хорацио есімді ұл дүниеге келді, бірақ ол қызыл жегі эпидемиясынан қайтыс болды. Хорацио өзінің құрылысына көмектескен Фуллертон пресвитериан шіркеуінен шығып, достарынан тұратын топты (американдық баспасөз "Жеңімпаздар" деп атады) ұйымдастырып, Иерусалим қаласында тыныс тапқысы келді. 1881 жылдың тамызында Грейс есімді қызы дүниеге келгеннен кейін Спаффордтар он үш ересек және үш баладан тұратын топпен Иерусалимге жолға шықты.
In 1871, Horatio Spafford, a prosperous lawyer and Presbyterian church elder and his wife, Anna, were living with their four young daughters in Chicago. That year, the Great Fire erupted in Chicago, devastating the city. In November 1873, Anna and the children set sail for Europe aboard the with a group of friends. Horatio stayed behind, detained by business. On November 21, the ocean liner collided with a British vessel and sank within minutes. Anna was rescued, but all the children drowned. Horatio received the tragic news in a telegram from Anna that read: "Saved alone. What shall I do?" Horatio immediately left for England to bring his wife home. Crossing the Atlantic, the captain of the ship came to Spafford and said that they were approaching the area where the ship went down that had his wife and daughters on board. There Spafford wrote the lyrics of the hymn "It Is Well with My Soul," the music being added later by Philip Bliss. Back in Chicago, the Spaffords tried to mend their shattered lives. In 1878, a daughter, Bertha, was born and, two years later, a son Horatio, who died in an epidemic of scarlet fever. Horatio left the Fullerton Presbyterian Church, which he had helped to build, organized a group of friends (dubbed "the Overcomers" by American press), and decided to seek solace in the city of Jerusalem. After the birth of a daughter, Grace, in August 1881, the Spaffords set out for Jerusalem in a group of thirteen adults and three children.
Иерусалимде
Иерусалимнің ескі қаласындағы Дамаск қақпасының ішіндегі жалға алынған пәтерлерге көшіп, топ бірлескен өмір салтын қабылдады және қайырымдылық қызметтерімен айналысты. Хорацио Киелі кітапты өзіне нұсқаулық етіп алды және қоғамның жұмысы Исаның екінші келуін жеделдетуге көмектеседі деп сенді. Көптеген адамдар осы қоғамды коммуна ретінде күдікпен қарады. Колония мүшелері Иерусалимдегі американдық консулдары (мысалы, Села Меррилл) тарапынан олардың ерекше өмір салты үшін сыртқа қаралды. 1888 жылы Хорацио Спаффорд безгекке шалдығып қайтыс болды, бірақ қауымның өсуі тоқтамады. 1894 жылы Чикагоға сапармен барған Анна Спаффорд швед евангелисі Олоф Хенрик Ларссонмен байланыс жасады. Олардың көп ортақ нәрселері бар екенін анықтаған шведтер Аннаның Иерусалимге қайта оралу сапарына қосылуға бекінді. Ларссон сондай-ақ Швециядағы Nås қаласындағы туыстары мен достарын дереу Иерусалимге баруға шақырды. Осының нәтижесінде 38 ересек және 17 бала барлық мүлкін сатып, колонияға қосылу үшін Киелі жерге аттанды және 1896 жылдың шілде айында жетті. Қазір 150 адамнан тұратын колония Наблусқа баратын жолдағы Шейх-Джаррадағы қала қабырғасының сыртында орналасқан бай араб жер иесі Рабба Хусейнидің үлкен үйіне көшіп өтті.
Moving into rented quarters inside the Damascus Gate in the Old City of Jerusalem, the group adopted a communal lifestyle and engaged in philanthropic activities. Horatio took the Bible as his guide and believed that the society's work would hasten the Second Coming of Jesus. As a commune, the society was suspect in the eyes of many. Members of the colony were shunned by the American consuls (such as Selah Merrill) in Jerusalem for their unusual lifestyle. Horatio Spafford died of malaria in 1888, but the community continued to grow. Visiting Chicago in 1894, Anna Spafford made contact with the Swedish evangelist Olof Henrik Larsson. Finding they had much in common, the Swedes from Chicago decided to join Anna on her trip back to Jerusalem. Larsson also exhorted his relations and friends in Nås, Sweden, to go immediately to Jerusalem. As a result, 38 adults and seventeen children sold all their possessions and set off for the Holy Land to join the colony, arriving there in July 1896. The colony, now numbering 150, moved to the large house of a wealthy Arab landowner, Rabbah Husseini, outside the city walls in Sheikh Jarrah on the road to Nablus.
Фотография
1900 жыл шамасында американдық колонияның мүшесі Илья Мейерс Иерусалим қаласының және оның төңірегіндегі орындар мен оқиғаларды фотосуретке түсіре бастады. Мейерстің жұмысы нәтижесінде колония ішінде толыққанды фотосурет бөлімі құрылды, оған Хол Ларс (Льюис) Ларссон және Г. Эрик Матсон да кірді, ал кейіннен олар бұл қызметті The Matson Photo Service деп атады.
Around 1900, Elijah Meyers, a member of the American Colony, began taking photographs of places and events in and around the city of Jerusalem. Meyers's work eventually expanded into a full fledged photographic division within the colony, including Hol Lars (Lewis) Larsson and G. Eric Matson, who later renamed the effort as The Matson Photo Service.
Шегірткелердің апаты
1915 жылдың наурыз айынан қазан айына дейін Палестина және оның төңірегіндегі аймақтардағы шегірткелердің көптеп таралуы салдарынан барлық өсімдік жай-күйінен қырылды. Бұл жағдай аймақтағы бұрыннан тозған азық-түлік қорын одан бетер нашарлатып, Иерусалим тұрғындарының қиын жағдайын күшейтті. Сирия мен Арабияның Бас қолбасшысы Джемаль Паша бұл апаттың зиянын азайту мақсатында шаралар қабылдап, американдық колония фотографтарынан шегірткелердің таралуын тіркеуді сұрады.
From March to October 1915, a swarm of locusts stripped areas in and around Palestine of almost all vegetation. This infestation seriously compromised the already depleted food supply of the region and sharpened the misery of all Jerusalemites. Djemal Pasha, Supreme Commander of Syria and Arabia, who mounted a campaign to limit the devastation, asked the American Colony photographers to document the progress of the locust hordes.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Осман империясы 1914 жылы қарашада Германияның одақтасы ретінде Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Иерусалим мен Палестина одақтастар мен Орталық державалар арасындағы шайқас алаңына айналды. Мысырдан британдықтардың басшылығымен келген одақтас әскерлер Палестинаны бақылау үшін Германия, Австрия және түрік әскерлерімен қатал шайқастар жүргізді. Осы кезеңде американдық колония соғыстың ауыр тиысымдары мен қиындықтарынан жергілікті халықты қолдауға маңызды рөл атқарды. Иерусалимді басқаратын түрік әскери шенеуніктер колонияға сенім артқандықтан, олардың фотографтарына Палестинадағы соғыстың барысын тіркеуді тапсырды. АҚШ 1917 жылдың көктемінде одақтастар тарапынан соғысқа қосылғаннан кейін де колонияға гуманитарлық көмек көрсетуге рұқсат берілді. Неміс және түрік әскерлері одақтас күштердің шабуылынан шегіне бастағанда, американдық колония көптеген жараланғандармен толып кеткен түрік әскери госпитальдерін басқаруға кірісті. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы елге зор қайғы әкелді. Жас жігіттердің барлығы әскерге алынды, ал ересектер жұмыс жасағына жұмылдырылды. Одақтастар Палестина жағалауын блокадаға алғандықтан азық-түлік азайып, түрік әскері жабдықты тәркіледі. Дұрыс тамақтанбағандықтан әлсіреген халық тиф және басқа да жұқпалы аурулардан көз жұмды. Иерусалим халқы ашаршылық, аурулар мен өлімге ұшырағанда, колония өз өмірі үшін күресіп, гуманитарлық көмек көрсетуге кірісті. АҚШ-тағы достарынан алынған қаржымен американдық колония осы қиын уақытта мыңдаған адамды тамақтандырған асхана ұйымдастырды. 1917 жылдың 11 желтоқсанында британдық одақтас қолбасшы генерал Алленби Иерусалимге кірген кезде, колония Палестинаның жаңа билеушілеріне қайырымдылық көрсетуге ұсыныс жасады және Иерусалим тұрғындарына қызмет етуді жалғастырды.
When the Ottoman Empire entered World War I as an ally of Germany in November 1914, Jerusalem and Palestine became a battleground between the Allied and the Central powers. The Allied forces from Egypt, under the leadership of the British, engaged the German, Austrian and Turkish forces in fierce battles for control of Palestine. During this time the American Colony assumed a more crucial role in supporting the local populace through the deprivations and hardships of the war. Because the Turkish military commanders governing Jerusalem trusted the colony, they asked its photographers to record the course of the war in Palestine. The colony was permitted to continue its relief efforts even after the United States entered the war on the side of the Allies in the spring of 1917. As the German and Turkish armies retreated before the advancing Allied forces, the American Colony took charge of the overcrowded Turkish military hospitals, which were inundated by the wounded. The outbreak of World War I in 1914 brought great suffering to the country. All young men were conscripted into the army, while the older men were drafted into work brigades. Food supplies dwindled as the Allies sustained a blockade of the Palestinian coast, and the Turkish army confiscated provisions. Weakened by malnutrition, people died of typhus and other epidemics. As famine, disease, and death ravaged the people of Jerusalem, the colony, struggling for their own survival, engaged in relief work. With money from friends in the United States, the American Colony ran a soup kitchen that fed thousands during these desperate times. When the British Allied commander, General Allenby, entered Jerusalem on December 11, 1917, the colony offered their philanthropic services to the new rulers of Palestine and continued to serve their fellow Jerusalemites.
Соғыстан кейін
Сонымен қатар, колонияда бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ата-аналарынан айрылған көптеген балаларға пана беру үшін жетімдер үйі қызмет етті. Спаффордтар бастаған қайырымдылық жұмысы Иерусалимнің Ескі қала қабырғаларымен іргелес орналасқан алғашқы отарлық үйде бүгінге дейін жалғасуда. Спаффорд балалар орталығы Иерусалимдегі араб балалары мен олардың отбасыларына медициналық көмек және қолдау бағдарламаларын ұсынады. Америка колониясының ішкі шиеленістері 1950 жылдары осы утопиялық христиан қауымының толық құлауына әкелді. Спаффордтардың ұрпақтары қала қабырғаларының сыртында орналасқан American Colony Hotel деп аталатын қонақ үйге ие.
The colony also administered an orphanage to provide refuge for the many children torn from their parents during World War I. The charitable work begun by the Spaffords continues today in the original colony house abutting the walls of the Old City of Jerusalem. The Spafford Children's Center provides medical treatment and outreach programs for Arab children and their families in Jerusalem. Inner tensions within the American Colony led to the final demise of this utopian Christian community in the 1950s. Descendants of the Spaffords own a hotel outside the city's walls named the American Colony Hotel.
Көркем шығармаларда
Селма Лагерлофтың "Иерусалим" романы осы елді мекенді әйгілі етті.
Selma Lagerlöf's novel Jerusalem made the colony famous.
Фотографияда
Österlandet кітабы – Алгот Сеттерстремнің (ойлап табушы, суретші) Льюис Ларссон, Эрик Линд, Фурман Болдуин және Эрик Матсоннан құралған Америкалық отар фотосурет бөлімінің мүшелерімен болған байланысының көрнекі тарихы.
The book Österlandet is a visual record of Algot Sätterström's (inventor, painter) interaction with members of the American Colony Photographic Division Lewis Larsson, Erik Lind, Furman Baldwin and Eric Matson.
Иерусалим американдық отарлар қорымы
Иерусалимдегі Еврей университетінің жанындағы Скопус тауының оңтүстік беткейіндегі Табахник бағында орналасқан. Колонияның тағы бір зираты Сион тауында жатыр.
Located in Tabachnik Garden on the southern slope of Mount Scopus, next to the Hebrew University of Jerusalem. Another cemetery of the colony is located on Mount Zion.