Кіріспе

X Plastaz – 1996 жылы Аруша қаласында құрылған танзаниялық хип-хоп музыкалық тобы. Олар танзаниялық хип-хоп сахнасындағы ең танымал топтардың бірі. Олардың стилі халықаралық хип-хоп пен дәстүрлі масаи музыкасының элементтерін үйлестіреді, оны масаи әншісі Мереге көрсетеді. Мереге маа (масаи тілі) тілінде ән салса, топтың басқа мүшелері суахили және хая тілдерінде рэп орындайды. Мереге сонымен қатар дәстүрлі масаи киімінде өнер көрсетуімен де белгілі. X Plastaz хип-хопы Африкадағы көптеген хип-хоптарға қарағанда баяу темпте орындалады және масаилердің терең ән айтуымен ерекшеленеді. X Plastaz-дың «Aha!», «Dunia dudumizi», «Bamiza» және, ең бастысы, «Msimu kwa msimu» сияқты әндері bongo flava жанрындағы ең танымал хиттердің қатарына жатады.

Тарих

X Plastaz-дың алғашқы құрамында Арушадан Руфф және Гсанн ағайындылары, сондай-ақ Танга аймағынан Зигги, олардың әріптесі және бірге тұратын досы болды. Олар 1995 жылы шаштараздық салонында жұмыс істеп, күнкөріс табумен қатар хип-хоп әндерін орындауды бастады, ол өз жасындағы жергілікті "ән салу чемпионы" атанды. Сондықтан олар Аруша және Моши маңында өнер көрсетіп жүргенде Мерегеге қосылуды ұсынды. Мереге топқа тұрақты мүше болып қосылғаннан кейін, олардың жаңа "Масаи хип-хопы" бірден сәттілікке ие болды. Уақыт өте келе, Руфф пен Гсаннның екі кіші інісі мен кіші қарындасы да топқа қосылды. 2002 жылы олар Дүниежүзілік СПИД күніне арналған халықаралық шараға қатысты. 2004 жылы неміс лейблі Out Here Records X Plastaz-дың алғашқы толық альбомын – «Maasai Hip Hop» шығарды, оған бұрын Rough Guides-те жарияланған хит әндері енді. 2006 жылы X Plastaz Неллидің қайғылы қазасын бастан кешірді, ол 29 наурызда пышақтан алған жарақатынан көз жұмды. 1976 жылы дүниеге келген ол топтың ең үлкен мүшесі еді және кедейлер мен мұқтаждарға деген қайырымдылығы X Plastaz-дың айрықша ерекшелігі болды. 2010 жылы олар Занзибардың Стоун Таун қаласында өткен Sauti za Busara фестивалінде «Afrika» атты жаңа синглын таныстырды.

X Пластаз және Танзания мәдениеті

Масай дауысты үзінділерін әндеріне енгізуден басқа, X Plastaz өз беделінің көп бөлігін Танзания және халықаралық көрермендерге Масай мәдениетінің тартымдылығына негіздейді. Олардың ең әйгілі әндерінің бірі – «Аха!» – дәстүрлі Масай ауылының өмірі туралы, ал осы әннің бейнебаяны дәстүрлі ауылда түсірілді, Масай халқының тұрмыс салты мен дәстүрлерін көрсетеді. Әннің рэп бөлігі суахили және хая тілдерінде орындалған, ал қосымы – дәстүрлі Масай әні. Ән HBO құжаттық фильмі «Бұл менің Африкам» ішіне де енді. Олардың көзқарасы американдық қара музыканы еліктеудің орнына «африкалық хип-хопты» іздеудің және жалпы батыс мәдениетіне бағынуды білдірудің салдары болып табылады. Мысалы, олардың веб-сайтында американдық «National Geographic» журналына сілтеме жасалған, ол олардың музыкасы туралы мақала жариялаған, бірақ журнал не екенін де түсіндіруге тырысады. Көптеген хип-хоп орындаушылары сияқты, X Plastaz әндерінің мәтіні де әлеуметтік және саяси мәселелерді қамтиды. X Plastaz әндері арқылы Танзания мен Африканың жалпы проблемаларына, соның ішінде кедейлік, ЖИТС және соғыс сияқты мәселелерге көрермендердің назарын аударады.