Кіріспе

Британдық астроном Ральф Аллан (немесе Аллен) Сампсон FRS FRSE LLD (25 маусым 1866 – 7 қараша 1939) – британдық астроном.

Өмір

Сэмпсон Ирландияның Корк графтығындағы Шуль қаласында дүниеге келген, ол кезде Ұлыбританияның құрамында болған. Ол Корнуоллда туған металлургиялық химик Джеймс Сэмпсон мен оның әйелі Сара Энн Макдермоттың бес баласының төртіншісі еді. Отбасы Ливерпульге көшіп, Сэмпсон Ливерпуль институтында оқыды, ал 1888 жылы Кембридж университетінің Сент-Джон колледжін бітірді. 1891 жылы ол Кембридж университетінде астрономиялық зерттеулер жүргізуге стипендия алды. (Ол астроном Джон Коуч Адамстың шәкірті болған және 1900 жылы Адамстың еңбектерінің екінші томының 1-бөлігін редакциялауға және жариялауға көмектескен). 1893 жылы Сэмпсон Ньюкасл-он-Тайн қаласындағы Дарем ғылым колледжінде математика профессоры болып тағайындалды және 1895 жылы Дарем университетінде математика профессоры болып сайланды. 1910 жылдың желтоқсанында ол Шотландияның Корольдік астрономы (1937 жылға дейін) және Эдинбург университетінің астрономия профессоры болды. Ол жұлдыздардың түс температурасын өлшеуде жаңалықтар ашты. Ол Юпитердің төрт Галилей серігінің қозғалысының теориясын зерттеуде маңызды жұмыстар жасады, осы еңбегі үшін 1928 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалін жеңіп алды. 1915 жылдан 1917 жылға дейін Корольдік астрономиялық қоғамның президенті қызметін атқарды. 1903 жылдың маусымында Сэмпсон Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1911 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оны Сэр Фрэнк Уотсон Дайсон, Сэр Джеймс Уокер, Артур Робинсон және Джеймс Гордон Макгрегор ұсынды. Ол 1915 жылдан 1918 жылға дейін Қоғамның вице-президенті, 1922-1923 жылдары хатшы, ал 1923-1933 жылдары бас хатшы болып қызмет етті. Ол 1919-1920 жылдарға арналған Кит сыйлығын жеңіп алды. 1912 жылы Кембридж қаласында өткен математиктердің бесінші халықаралық конгресінде Сэмпсон «Қателер теориясы бойынша кейбір мәселелер» деген тақырыпта баяндама жасады. 1937 жылы 71 жасында денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шығып, кейін Бат қаласына көшіп кетті. Ол 1939 жылдың 7 қарашасында Бат, Сомерсет қаласында 73 жасында қайтыс болды.

Отбасы

1893 жылы ол Прескотт (Ливерпуль) аймағындағы Ида М. Биниге (1868-1940) үйленді, Оңтүстік Ланкашир. Ол күйеуінен бір жыл кейін Дорсет қаласының Пул округінде қайтыс болды. Оның қызы Пегги Сэмпсон (1912-2004) кәсіби виолончельші және педагог болды. Оның інісі Джон Сэмпсон лингвист және рома халқының зерттеушісі болды.

Тану

Айдағы Самсон кратері оның құрметіне аталған.