Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы

USS Benton – Америка Азамат соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің темір қаптамалы өзендік канонерлік қайығы. Ол американдық сенатор Томас Харт Бентонның құрметіне аталған. Бентон бұрынғы орта дөңгелекті катамаран кемесі болған және 1861 жылы Джеймс Б. Эдс (Сент-Луис, Миссури) тарапынан қайта жабдықталды. 1862 жылдың 24 ақпанында Армияның Батыс канонерлік флотилиясының құрамына қабылданды.

Көлдену қайығынан қайта құру

1861 жылғы 29 сәуірде Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Гидеон Уэллс Джеймс Идстен No. 7 су асты кемесін АҚШ әскерилері үшін өзендік соғыс кемесіне айналдыру мүмкіндігі туралы хат алды. No. 7 су асты кемесі – АҚШ Әскери-теңіз күштері салған, кейін Миссуридің Эдс компаниясы сатып алып, Миссисипи өзенінде батып кеткен бу кемелерін көтеруге бейімделген кеме болатын. No. 7 су асты кемесінің екі корпусы 7 су өткізбейтін бөлікке бөлінген еді, ал Идс кеме осы бөліктердің 4-іне 20-ға дейін тесік түсірсе де, су үстінде қала беретінін айтты. (Басқа деректерде ол 40 су өткізбейтін бөлікпен салынғандығы көрсетіледі.) Ол кеме 32 фунттық зеңбіректерді орналастыра алатынын мәлімдеді. Оның алғашқы ұсынысы бойынша, кемені мақтамен қапталған канонерлік қайыққа айналдыру үшін 3000 долларлық мақта жұмсалатын еді. Оның хатында басқа екі кішірек кемені қайта жаңарту және Иллинойс штатындағы Каир қаласында теңіз базасын құру жоспары да сипатталған. Жобаны іске асыруға жеткілікті қаражаты болмағандықтан, Уэллс Идстің хатын Соғыс министрі Саймон Кэмеронға жіберді. Кэмерон ұсынысқа риза болып, оны генерал Джордж Макклелланға база құрылысын жүзеге асыру үшін жіберді. Бірақ мақтамен қапталған қайық орнына АҚШ армиясы жаңа кемелерден тұратын флотты қалаған, ол «Сити» класындағы броненосцтар флоты болды. Идс «Сити» класының құрылысы кезінде өзінің қабілетімен шенеуніктерге әсер еткеннен кейін бірнеше қосымша келісімшарттар алды. Осы кемелердің бірі – No. 7 су асты кемесі. Идс No. 7 су асты кемесінің төменгі палубасын қару-жарақ палубасына айналдырып, содан кейін қосымша жайлардың екінші қабатын қосты. Аяқталған кеменің үлкен көлемі мен қосымша кеңістігі оны флагмандық рөлге өте ыңғайлы етті. Коммодор Уильям Д. Портер аяқталған кеме тым баяу екеніне шағымданды, ал тарихқа сәйкес, Идс оның әлі де шайқасуға жеткілікті жылдамдықта екенін жауап берді. Енді «Бентон» аталған ол соғыстың көп бөлігінде флагмандық кеме ретінде қызмет етті.

Қару-жарақ

Миссисипи театрындағы көптеген бронекемелер сияқты, "Бентонның" қару-жарағы бірнеше рет өзгертілді. "Сити" класындағы кемелер сияқты, "Бентонға" да заманауи және көне қару-жарақтар орнатылды, содан кейін жаңа үлгілер қолжетімді болған сайын қару-жарағы жаңартылды. Тік ұңғылы зеңбіректер заманауи болғанымен, қалған бастапқы қару-жарақтардың көпшілігі көне, мысалы, 32 фунттық зеңбіректер, немесе өзгертілген, мысалы, 42 фунттық "зеңбіректер", шын мәнінде, оларға ойықтар жасалған ескі тегіс ұңғылы зеңбіректер болатын. Бұл өзгертілген қарулар әскери қолбасшыларды қатты алаңдатты, өйткені олар арнайы жасалған зеңбіректерге қарағанда құрылымдық тұрғыдан әлсіз және жарылуға бейім болды. Сонымен қатар, өзендегі шайқастардың тар шеңбері кемеге шабуыл жасау қаупін арттырды. Осы қауіпті сейілту үшін 12 фунттық гаубица жабдықталды, бірақ ол тұрақты шайқаста қолданылмады. Соғыс аяқталған кезде "Бентон" Миссисипи театрындағы ең қаруланған кемелердің бірі болды. 10 мамырда Плам-Пойнт-Бенд шайқасында Конфедерацияның тарақай флотилиясы флотқа шабуыл жасап, "Цинциннати" мен "Маунд-Сити" кемелерін батырды, содан кейін олар кері шегінді. 6 маусымда "Бентон" және флот, енді полковник Чарльз Эллеттің басшылығындағы Одақ тарақай флотилиясымен қолдауға ие болды. Олар Мемфистің бірінші шайқасында Конфедерация тарақайларымен шайқасты, нәтижесінде Конфедерация флотилиясы толық жеңілді. Шілде айында "Бентон" флотты Миссисипи штатындағы Виксбург маңында CSS "Арканзаспен" ұрысуға бастады. Бұл әрекет сәтсіз аяқталды және "Бентон" мен флот жыл соңына дейін қаладан солтүстікке шегінуге мәжбүр болды. Қазан айында бүкіл флот Армия қолбасшылығынан Әскери-теңіз күштерінің қолбасшылығына берілді. "Бентон" жылдың қалған бөлігін Язу өзенінде күзетумен өткізді. Мамыр айында "Бентон" Виксбургке оралды және қала маусым айында түскенге дейін бомбалауды жалғастырды. Соғыс аяқталған кезде, батыс майдандағы оқиғалардың көп бөлігі шешілді. Оның соңғы маңызды әрекеті - маусым айында Қызыл өзенге қайта оралып, берілген CSS "Миссуриді" иелену болды. "Бентон" 1865 жылдың 20 шілдесінде Иллинойс штатындағы Маунд-Ситиде қызметтен босатылды. Оның бронясы мен қару-жарағы алынып, 1865 жылдың 29 қарашасында сатылды.