Кіріспе

Джон Уильям Хейсман (John William Heisman; 23 қазан 1869 – 3 қазан 1936) – американдық футбол, бейсбол және баскетболдан ойыншы және жаттықтырушы, сондай-ақ спорт жазушысы және актер. Ол Оберлин колледжі, Бухтел колледжі (қазіргі Акрон университеті), Оберн университеті, Клемсон университеті, Джорджия Тех, Пенсильвания университеті, Вашингтон және Джефферсон колледжі және Райс университетінің бас футбол жаттықтырушысы қызметін атқарды, мансабында колледж футболы бойынша 186–70–18 есебін тіркеді. Хейсман Джорджия Тех университетінің баскетбол жаттықтырушысы болды, 9–14 көрсеткішін жинады, ал Бухтел, Клемсон және Джорджия Тех университеттерінің бейсбол жаттықтырушысы болды, мансабында колледж бейсболы бойынша 199–108–7 есебін жинады. Ол Джорджия Тех және Райс университеттерінің спорт директоры қызметін атқарды. Джорджия Тех институтында оқыған кезінде ол «Атланта Крекерс» бейсбол командасының президенті болды. Спорт журналисі Фуззи Вудрафф Хейсманды «Оңтүстік футболының пионері» деп атады. 1954 жылы Колледж футболының Даңқ залына жаттықтырушы ретінде енгізілді. Ондағы жазбасында Хейсман «өз заманындағы футбол стилінің шебер инноваторы ретінде Амос Алонзо Стагг, Поп Уорнер және Уолтер Кэмптан кейін ғана тұрады» делінген. Оның анасының әкесі Наполеонның көмекшісі болған. Ол 1869 жылғы 23 қазанда Огайо штатының Кливленд қаласында баварлық неміс иммигранты Иоганн Майкл Хейсман мен Сара Лер Хейсманның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Титусвилл қаласының жанындағы Пенсильванияның солтүстік-батысында өсті және Титусвилл орта мектебін бітіргенде сыныптың үздігі болды. Оның «Драматург уағызшы ретінде» атты дипломдық жұмысы «драматикалық күш пен жалынға толы, Шекспирдің шедеврлері шексіз құмарлықтың соңына қалай тоқтатылғанын көрсетті» деп сипатталды. Ол драма студенті болғанымен, «футболға уайымдап жүргенімді» мойындады. Ол 1884 жылдан 1886 жылға дейін Титусвилл орта мектебінің футбол құрамасында ойнады. Хейсман футбол ойнауын жалғастырды. Ол Браун университетінің футбол командасында шабуылшы ретінде ойнады. Браун университетінің футбол командасында ол 1887 жылы резервтік қорғаушы, ал 1888 жылы негізгі шабуылшы болды. Ол Пенсильвания штатына қарсы өткен ойында допты ұстап алуға тырысқанда, орталық ойыншыдан секіріп өтпек болып, бетіне доп тигендіктен мұрны тегіс болды. Көзі нашар болғандықтан, емтихандарын ауызша тапсырды.

Жаттықтырушылық мансап

Гейсман өзінің "Футбол принциптері" атты кітабында жаттықтырушылық стратегиясын былай сипаттады: "Жаттықтырушы шебер және үстем болуы керек, тіпті диктаторлыққа дейін. Оның "өтінемін" немесе "мырза" деуге уақыты жоқ. Кейде ол қатал, еркірек және дерлік патшаай секілді болуы керек". Гейсман жаттығуларда әрқашан мегафонды қолданды. "Гейсманның дауысы терең, айтылысы мінсіз, әні қысымды болды".

Тренерлік карьераның алғашқы жылдары: Оберлин және Бухтель

Хайсман алғаш рет Оберлин колледжінде жаттықтырушы болды. Ол қос пас тактикасын қолданды, tackle-дан halfback-қа допты жіберіп, ал quarterback-ті қорғаныста қауіпсіздік позициясына көшірді. Йель және Пудж Хеффелфингердің ықпалымен, Хайсман қазір заңсыз деп есептелетін "ұшатын еселік" формациясын енгізді. Бұл формацияда допты ұстап жүретін ойыншыны қорғау үшін жеті ойыншы "V" пішінде орналастырылды. Хайсман сондай-ақ Хеффелфингердің ықпалымен аяқ жақтарынан шабуыл жасағанда күзетшілерді тартуға көшкен. 1892 жылғы командасында Хайсманның жаттықтырушысы, жазушы Эрнест Хемингуэйдің әкесі Кларенс Хемингуэй болды. Команда Огайо штатын екі рет жеңіп, маусым соңында жеңіліссіз деп санады. 1893 жылы Хайсман Бухтел колледжінің футбол және бейсбол жаттықтырушысы болды. Бейсболдан көңілі толмаған маусымды футболдан 5–2 есебімен жеңіспен өтеді. Ол кезде орталық ойынды бастау үшін допты кері домалатып немесе тепкілеу қалыпты жағдай болған, бірақ бұл Бухтелдің ерекше бойы биік quarterback-і Гарри Кларк үшін қиындық тудырды. Хайсманның басшылығымен орталық допты Кларкқа лақтыра бастады, бұл практика кейіннен допты беруге (snap) айналды. Хайсманды ресми түрде жеңген алғашқы оқу орны – Кейс қолданбалы ғылымдар мектебі болды, қазіргі кезде Кейс Вестерн Резерв университеті деп аталады. Бухтел Огайо штатына қарсы Огайо штатының жәрмеңкесінде бір ойын жеңіп алды, содан кейін Хайсман 1894 жылы Оберлинге оралды, 4–3–1 есебін көрсетті, оның ішінде Мичиганға және жеңіліссіз Пенсильвания штатына ұтылды. Пенсильвания штатымен өткен ойын әділ ұстаумен және еркін соққымен аяқталды, нәтижесінде Пенсильвания штаты алаңға гол соқты. Төрешілер командалар алаңға гол соға ала ма, әлде еркін соққыдан тепкілеуі керек пе, деп шатасты, ал ойын 6–4 есебімен Оберлиннің пайдасына аяқталды. Бірақ Уолтер Кемп ойын төрешілерінің шешімін жоққа шығарды, Пенсильвания штатына қосымша еркін соққы жасауға және 9–6 есебімен жеңіске жетіп алуға мүмкіндік берді.

Оберн

Ол Оберлинде екі жыл оқығаннан кейін және 1893 жылғы экономикалық дағдарысқа байланысты, Хейсман жинаған ақшасын инвестициялап, Техастың Маршалл қаласында помидор шаруашылығында жұмыс істей бастады. Ыстықтағы бұл жұмыс ауыр болды және Хейсман ақша жоғалтып жатты. Олмен сол кездегі Алабама политехникалық институтының (Оберн университеті) футбол командасының менеджері Уолтер Риггс байланысқан. Оберн футбол жаттықтырушысын іздеді, ал Хейсманды Риггске өзінің бұрынғы Оберлин ойыншысы, Пенннің сол кездегі капитаны Карл С. Уильямс ұсынды. Ол жаңа ойын стилін енгізді: энд ойыншы допты алып, қарсы жақтан жартылай қорғаушыға беріп, ол ортаға қарай жүгіретін. Тренер ретінде Хейсман жаттығуларда ойыншыларды Құдайға, елге, Обернге және өзіне адануға шақырып, қаттырақ талаптар қойды. Әр ойын алдында команда мүшелеріне мойынсұнбау және қорқақпауға ант берді. Шекспирді жақсы көретіндіктен, кейде жаттығу кезінде британдық акцентпен сөйлеген. Ол кезде ойын кезінде жаттықтырушылық жасау заңсыз болғанмен, Хейсман командасымен байланыс орнату үшін бөтелкемен немесе қолшаппен құпия белгілерді қолданды. Бірақ Вандербильт алаңға гол соғып, 9–6 есебімен жеңіске жетті, бұл Оңтүстік футболында алаңға гол соғу арқылы шешілген алғашқы ойын болды. Грузиямен өткен жекпе-жекте Оберн 16–6 есебімен жеңіске жетті. Грузияның жаттықтырушысы Поп Уорнер осы ойынның тактикасын көшіріп алды, ал 1903 жылы оның Карлайл командасы Гарвардты осы тактиканы қолданып жеңді. 1895 жылғы маусымның басында Хейсман Атлантада Джорджияның Солтүстік Каролинаға қарсы кездесуінде алғашқы заңсыз алға пасты көрді. Джорджияның ойыншысы пасты ұстап алып, 70 ярдқа жүгіріп, тачдаун жасады. Кейіннен Хейсман алға пасты заңды етуді қолдады. Линеймен Марвин "Бейб" Пирс Алабамадан Обернге ауысты, ал Рейнольдс Тиченор 1896 жылғы Оберн командасының капитаны болды, ол Джорджия Техникасын 45–0 есебімен жеңді. Ойын алдындағы түні Оберн футболшылары темір жолды майлады. Georgia Tech пойзы Лоачапокаға дейін тоқтамады, және Georgia Tech ойыншылары Аубернге 5 миль қашықтықта жүруге мәжбүр болды. Осыдан бастап "Wreck Tech Pajama Parade" деп аталатын, көшелер арқылы пижама киіп шеруге шыққан студенттер дәстүрі басталды. Оберн маусымды 12–6 есебімен Поп Уорнердің Оңтүстік колледждер аралық спорттық қауымдастығының чемпионы Джорджия командасына ұшырасты, оны квартербек Ричард фон Альбаде Гэммон басқарды. Хейсман 1896 жылғы команданың суретін Harper's Weekly журналында жариялауға көндіргенде Оберн алғашқы ұлттық танымалдылыққа ие болды. Тағы бір жеңісі 14–4 есебімен Нэшвиллден Брэдли Уокерді жеңді. Тиченор Джорджияға ауысты. Гэммон фулбекке ауысып, Вирджинияға қарсы ойында қаза тапты. Оберн 1897 жылғы футбол маусымын 700 доллар қарызбен аяқтады, ал жауап ретінде Хейсман театр продюсерінің рөлін қабылдады және Дэвид Гаррик комедиялық пьесасын сахналады. Тағы бір футбол маусымына жеткілікті ақша тапқан 1898 жылғы команда үш ойынның екеуінде жеңіске жетті, ал жеңіліске ұшыраған Солтүстік Каролинаға қарсы. 1899 жылғы команданы, Хейсман Обернде болған кезде өзінің ең жақсы деп санайды, оның басшысы фулбек Артур Фейгин болды. Гейсманның айтуынша, "Мен бұрын-соңды мұндай жылдам команданы көрген емеспін". Оберн Джорджияны 11–6 есебімен бастап барады, ойын қараңғылықтан кейін, жарық болмағандықтан, ресми ұпайсыз теңдікке ұшырады. Гейсман өздерінің желілік ойыншыларына белбеулерінің астына белбеулер мен тұтқалар орнатты, сондықтан басқа желілік ойыншылар оларды ұстап, қарсылас команданың желіден өтуіне жол бермеді. Судья В. Л. Тейлор оларды қысқартуға мәжбүр болды. Ойын туралы баяндамада "Фейгин ерекше қабілетке ие ойыншы, және ол әр әрекетте оған тиесілі жерді алатын күшпен жүреді" делінген. Хейсман 1899 жылғы маусымнан кейін Обернді тастап кетті және "көздерімдегі жас, дауысымдағы жас; тіпті қолымның дірілдеп тұрған жастарымен" қоштасу хатында жазды. "Сен маған қаталдық танытпасың, мені кешірсең, ұмытпайсың ба? Достығыңызды сақтап қалуды сұраймын. Адам бес маусым бойы Grand Old Auburn байланысты болуы мүмкін, ол үшін еңбек, оның достық, онымен күресу, және әлі де оны жақсы көремін?" Ол әлі күнге дейін мектеп тарихында футбол мен бейсболдан ең көп жеңіске жеткен. Бұл ретте Обернден Клемсонға жаттықтырушы болып ауысқан Уолтер Риггс оны жұмысқа алуға көмектескен. Риггс Хейсманның жалақысын төлеуге көмектесетін қауымдастық құрды, оның жалақысы жылына 1800 доллар болды, және 415,11 доллар жинады. Хейсман 1901 жылдан 1903 жылға дейін бейсболмен айналысты, 28–6–1 есебін көрсетті. Хейсман басшылығымен питчер Веддер Ситтон "елдегі ең жақсы ойыншылардың бірі" және "Клемсонның ең жақсы питчерлерінің бірі" деп есептелді. 1900 жылы жұмысқа алынған кезде Хейсман "Оңтүстік футболының сөзсіз шебері" болды. Хейсман кейіннен Клемсонға келген тәсілінің "жер бетіндегі барлық нәрседен түбегейлі түрлі" болғанын айтты. 1900 жылғы маусымда "Клемсонның бұрын ешкім естімеген кішкентай мектептен, ең бірінші күшті футбол машинасына айналуы" болды. Клемсон маусымды 6–0 есебімен жеңіліссіз аяқтады, ашылу күнінде Дэвидсонды 64–0 есебімен жеңді, бұл Оңтүстіктегі ең үлкен көрсеткіш болды. Клемсон содан кейін Уоффордты 21–0, алғашқы төрт тачдауннан кейін соғылған барлық ұпайлар есепке алынбады, және Оңтүстік Каролинаны 51–0 есебімен жеңді. Команда сондай-ақ Джорджия, VPI және Алабама командаларын жеңді. Клемсон Джорджияны 39–5 есебімен жеңді, ал Клемсон ойыншылары жатақханалардан көмірмен лақтырылды. Клемсон ойыншылары Лоачапокаға дейін тоқтамады, және Georgia Tech ойыншылары Аубернге 5 миль қашықтықта жүруге мәжбүр болды. Осыдан бастап студенттер пижама киіп көшелерде шеруге шығатын "Wreck Tech Pajama Parade" дәстүрі басталды. Клемсон маусымды Поп Уорнердің Оңтүстік колледждер аралық спорттық қауымдастығының чемпионы Джорджия командасына 12–6 есебімен ұтыспен аяқтады, оны квартербек Ричард фон Альбаде Гэммон басқарды. Хейсман 1896 жылғы команданың суретін жариялауға Harper's Weekly журналын көндіргенде Клемсон алғашқы ұлттық танымалдылыққа ие болды. Тағы бір жеңісі Брэдли Уокердің қатысуымен Нэшвиллді 14–4 есебімен жеңді. Тиченор Джорджияға ауысты. Гэммон фулбекке ауысып, Вирджинияға қарсы ойында қаза тапты. Клемсон 1903 жылғы футбол маусымын 700 доллар қарызбен аяқтады, ал жауап ретінде Хейсман театр продюсерінің рөлін қабылдады және Дэвид Гаррик комедиялық пьесасын сахналады. Тағы бір футбол маусымына жеткілікті ақша тапқан 1898 жылғы команда үш ойынның екеуінде жеңіске жетті, ал жеңіліске ұшыраған Солтүстік Каролинаға қарсы. 1899 жылғы команданы, Хейсман Клемсонда болған кезде өзінің ең жақсы деп санайды, оның басшысы фулбек Артур Фейгин болды. Гейсманның айтуынша, "Мен бұрын-соңды мұндай жылдам команданы көрген емеспін". Клемсон Джорджияны 11–6 есебімен бастап барады, ойын қараңғылықтан кейін, жарық болмағандықтан, ресми ұпайсыз теңдікке ұшырады. Хейсман өздерінің желілік ойыншыларына белбеулерінің астына белбеулер мен тұтқалар орнатты, сондықтан басқа желілік ойыншылар оларды ұстап, қарсылас команданың желіден өтуіне жол бермеді. Судья В. Л. Тейлор оларды қысқартуға мәжбүр болды. Ойын туралы баяндамада "Фейгин ерекше қабілетке ие ойыншы, және ол әр әрекетте оған тиесілі жерді алатын күшпен жүреді" делінген. Хейсман 1899 жылғы маусымнан кейін Клемсонды тастап кетті және "көздерімдегі жас, дауысымдағы жас; тіпті қолымның дірілдеп тұрған жастарымен" қоштасу хатында жазды. "Сен маған қаталдық танытпасың, мені кешірсең, ұмытпайсың ба? Достығыңызды сақтап қалуды сұраймын. Адам бес маусым бойы Grand Old Auburn байланысты болуы мүмкін, ол үшін еңбек, оның достық, онымен күресу, және әлі де оны жақсы көремін?" Ол әлі күнге дейін мектеп тарихында футбол мен бейсболдан ең көп жеңіске жеткен. Бұл ретте Обернден Клемсонға жаттықтырушы болып ауысқан Уолтер Риггс оны жұмысқа алуға көмектескен. Риггс Хейсманның жалақысын төлеуге көмектесетін қауымдастық құрды, оның жалақысы жылына 1800 доллар болды, және 415,11 доллар жинады. Хейсман 1901 жылдан 1903 жылға дейін бейсболмен айналысты, 28–6–1 есебін көрсетті. Хейсман басшылығымен питчер Веддер Ситтон "елдегі ең жақсы ойыншылардың бірі" және "Клемсонның ең жақсы питчерлерінің бірі" деп есептелді. 1900 жылы жұмысқа алынған кезде Хейсман "Оңтүстік футболының сөзсіз шебері" болды. Хейсман кейіннен Клемсонға келген тәсілінің "жер бетіндегі барлық нәрседен түбегейлі түрлі" болғанын айтты. 1900 жылғы маусымда "Клемсонның бұрын ешкім естімеген кішкентай мектептен, ең бірінші күшті футбол машинасына айналуы" болды. Клемсон маусымды 6–0 есебімен жеңіліссіз аяқтады, ашылу күнінде Дэвидсонды 64–0 есебімен жеңді, бұл Оңтүстіктегі ең үлкен көрсеткіш болды. Клемсон содан кейін Уоффордты 21–0, алғашқы төрт тачдауннан кейін соғылған барлық ұпайлар есепке алынбады, және Оңтүстік Каролинаны 51–0 есебімен жеңді. Команда сондай-ақ Джорджия, VPI және Алабама командаларын жеңді. Клемсон Джорджияны 39–5 есебімен жеңді, ал Клемсон ойыншылары жатақханалардан көмірмен лақтырылды. Команданың жұлдыздары капитан және таққа шабуылшы Норман Уолкер, энд ойыншы Джим Линах және жартылай қорғаушы Бастер Хантер болды. Клемсон Джорджияны жеңді және VPI-ға 17–11 есебімен ұтылды, VPI үшін Карпентер жарқын ойын көрсетті. Маусым Солтүстік Каролинаны жеңіспен аяқталды. Линах кейіннен Корнеллге ауысты және Поп Уорнер үшін ойнады. Хейсман "көңіл көтеру элементінен барынша пайдалану шебері" деп сипатталды. Джорджия Техникасына қарсы ойыннан бір күн бұрын Хейсман Атлантаға ауыстырушыларды жіберді, олар қонақүйге орналасып, таңға дейін той жасады. Ертесі күні негізгі команда жақсы демалып, дайын болды, ал Джорджия Техникасы оңай жеңіске ие болады деп ойлады. Клемсон бұл ойынды 44–5 есебімен жеңді. Фурманды 28–0 есебімен жеңген кезде алаңда емен ағашы болды, және Хейсман ағашты қосымша блокатор ретінде пайдаланып, бүйірлі пас беруге шақырды. 1902 жылғы команда 6–1 есебін көрсетті. Сол күні бірнеше төбелес болды. Бір жазушы айтқандай: "Каролина жанкүйерлері сол аптада жолбарыстың үстінде әрекет ететін қоқиқаның суретін салған плакатты алып жүрді". Тағы бір төбелес екі тарап плакатты жарып, жағдайды жақсартуға тырысқаннан кейін болды. Осыдан кейін бәсекелестік 1909 жылға дейін тоқтатылды. Маусымның соңғы ойынында Клемсон қарғалы боранда Теннессиді 11–0 есебімен жеңді, бұл ойында Теннессидің Тоотс Дугласы 109 ярдтық пас берді (сол кездегі алаң ұзындығы 110 ярд болды). 1903 жылғы команда 4–1–1 есебін көрсетті, маусымды Джорджияны 29–0 есебімен жеңіспен бастады. Келесі аптада Клемсон Джорджияның қарсыласы Джорджия Техникасымен ойнады. Джорджия Клемсонды шабыра алмаған сайын әрбір соғылған ұпай үшін бір шеңбер алманы ұсынды. Команда содан кейін Солтүстік Каролина A&M-ді жеңді, Солтүстік Каролинаға ұтылды және Дэвидсонды жеңді. Осылайша екі команда да чемпион деп танылуы мүмкін, бірақ Хейсман Камберлендті чемпион деп атады. 1902 және 1903 жылдары бірнеше Клемсон ойыншылары Оңтүстік командасына енді, маусымнан кейін бірнеше жазушылар таңдаған Оңтүстік ойыншыларының жұлдыздық командасы, All America командаларына ұқсас. Оларға энд ойыншылары Веддер Ситтон және Хоуп Сэдлер, квартербек Джонни Максвелл және фулбек Жок Хэнви кірді. Fuzzy Woodruff Хейсманның Оңтүстік командаларын таңдаудағы рөлін былай баяндайды: "Алғашқы таңдаулар сот қарастыруына сәйкес келетіндей болды, оларды W. Reynolds Tichenor жасады. Келесі таңдауларды Джон В. Хейсман жасады, ол елдегі ең жақсы футбол ойыншыларын білетін адам еді."

Джорджия Техникалық университеті

Клемсоннан 73:0 есебімен жеңілгеннен кейін, Джорджия Техникалық университеті Хейсманға үн қосып, оны жаттықтырушы және спорттық директор ретінде жұмысқа алды. "Техника 1904 жылы Хейсманды алды" деген баннер Атланта қаласының Пьемонт саябағында жарнамаланды. Джорджия Техникалық университетінде жұмыс істеген жылдарында оның жалақысы көтерілді, бірақ түсімдердің үлесі азайды. 1906 жылғы Джорджия Техникалық университетінің бейсбол командасы ең жақсы нәтиже көрсетіп, 23–3 есебімен жеңіске жетті. 1906 жылғы жұлдыз ойыншылардың қатарында капитан және аутфилдер Чип Роберт, шортстоп Томми Макмиллан, питчерлер Эд Лафитт және Крейг Дей болды. 1907 жылы Лафитт қарсыласы Грузияға қарсы 10 иннингте 19 соққы жасады. 1908 жылы Хейсман Джорджия Техникалық университетінің алғашқы баскетбол жаттықтырушысы болды. Ол қайтыс болғаннан кейін көп жылдар бойы, 1938 жылдан 1956 жылға дейін, Джорджия Техникалық университеті Хейсман спорт залында баскетбол ойнады. 1904 жылы Хейсман Атлантадағы жабық бейсбол лигасының төрешісі болды. 1908 жылы Хейсман кіші лигалық бейсбол командасы «Атланта Крекерс» клубының президенті болды. «Атланта Крекерс» 1909 жылы Оңтүстік Ассоциациясының чемпионы атанды. 1908 жылы Хейсман Атланта спорт клубының спорттық директоры болды, ал оның гольф алаңы 1904 жылы салынған.

Футбол

Хейсман Джорджия Техникалық университетінің футбол командасын жаттықтырған кезде ешқашан жеңіліс көрмеді, оның ішінде үш жеңіліссіз маусым мен 32 ойындық жеңіліссіз сериясы болды. Джорджия Тех институтындағы қызметінің барысында ол есептік тақтада ұпай мен қашықтықты көрсету амалын енгізді. Хейсманның Джорджия Тех университетіндегі алғашқы футбол маусымы 8–1–1 көрсеткішімен аяқталды, бұл 1893 жылдан бері Джорджия Тех үшін алғашқы жеңісті маусым болды (1901 жылғы команда дисквалификацияланды). Бір деректе былай делінген: «Маусымның басты ерекшелігі – Джорджия Технология мектебінің тамаша жетістіктері болды». Джорджия Тех командасы Джорджия, Теннесси, Флорида штаты, Флорида университеті (Лейк-Ситиде) және Камберленд командаларынан жеңіске жетіп, Хейсманның бұрынғы жұмыс берушісі Клемсонмен тең түсті. Команда тек бір рет – Обернге ұтылды. Тэкль Лоб Браун мен жартылай қорғаушы Билли Уилсон All Southern құрамына ілікті. Сол маусымда Дэн МакГугин Вандербильт, ал Майк Донахью Оберн командаларын басқаруға тағайындалды. Вандербильт пен Оберн 1916 жылға дейін SIAA лигасында үстемдік құрды, ол кезде Хейсман Джорджия Тех үшін алғашқы ресми титулын жеңіп алды. 1905 жылы «Сары Жакеттер» деп аталған алғашқы Джорджия Тех командасы 6–0–1 есебімен жеңіске жетті және Хейсман жаттықтырушылық шеберлігімен танымал болды. Хейсман спорт жазушысы ретінде де зор құрметке ие болды және Атланта Конституциясы газетінің спорт бөлімінде, кейіннен Collier's Weekly журналында тұрақты түрде жарияланды. 1905 жылғы қанды футбол маусымында – Чикаго Трибьюны 18 ойыншы қаза тапқанын және 159-ы ауыр жарақат алғанын хабарлады, АҚШ президенті Теодор Рузвельт араласып, спортты қауіпсіз ету үшін ережелерді реформалауды талап етті. Содан кейін ережелер комитеті Генри Л. Уильямс пен комитет мүшелері Джон Белл мен Пол Дашиелдің қолдауымен Хейсманның ықпалымен алға пасты заңдастырды. Хейсман алға пастың ойынды ашық стильде ойнауға мүмкіндік беретініне және жаппай шабуыл тактикасы мен «ұшатын клиндер» құруын болдырмайтынына сенді. Ережелердегі өзгерістер 1906 жылы енгізілді, Хейсман осы шешімді белсенді түрде қолдауға кіріскеннен кейін үш жыл өткен соң. 1910 жылғы маусым алдында Хейсман ережелерді өзгерту жөніндегі комитетті футболды екі кезеңнен төрт кезеңге ауыстыруға көндірді, бұл да қауіпсіздік үшін жасалды. Осы ережелерді өзгерту үшін лоббилеуге қарамастан, Хейсманның 1906 жылдан 1914 жылға дейінгі командалары жеңіске жету рекордтарын сақтап қалды, бірақ әр маусымда бірнеше жеңіліске ұшырады, соның ішінде 1906 жылдан басқа әр маусымда Обернге ұтылды. 1906 жылы Джорджия Тех командасы Обернді бірінші рет жеңді, ал Севаниге ұтылып, Хейсманның секіру ауысуы амалын алғаш рет қолданды, ол кейін Хейсман ауысуы деп аталды. Секіру ауысуында ортадан басқалары әртүрлі формацияларға ауыса алады, ал соққыдан бұрын секіру жасайды. Ойын тек ортадағы ойыншымен басталды. Артқы шептегілер тік сызықта орналасады, қосымша жартылай қорғаушысы бар I формациясында немесе үлкен T формациясында. Ауысудан кейін бір сәт өткен соң доп соққы беріледі. Секіру ауысуының бір әдеттегі жағдайында, сызық ортаны қорғаушы мен тежеушінің арасына жылжытады. Сызыққа жақын үш жақтағылар бір жаққа ауысады, ал ортаңғылар артқы жақтағыларға допты жібереді. 1907 жылғы команда өз ойындарын Понсе-де-Леон паркінде өткізді, онда Атланта Крэкерс командасы да ойнады. «Жиырма Пайыз» Дэвис команданың құнының 20 пайызын құрады және All Southern құрамына ілікті. Чип Роберт 1908 жылғы команданың капитаны болды, ол 6–3 есебімен жеңіске жетті, соның ішінде Лью Хардедж тачдаун үшін 108 ярдқа қақпаны қайтарып берген 44–0 есебімен Обернге ұтылды. Дэвис қайтадан All Southern құрамына ілікті. Джорджия университеті Джорджия Техникалық университетінің футболдан жаңашылдарды тарту тактикасына шабуыл жасады. Грузияның түлектері SIAA-ның тергеуін қозғап, Грузия Техникалық институтының алаяқтықпен стипендиялық қор құрғанын мәлімдеді. Пэт Паттерсон All Southern құрамына ілікті. 1911 жылғы командада болашақ бас жаттықтырушы Уильям Александр резервтік квотербек ретінде ойнады. Пэт Паттерсон команда капитаны болды және All Southern құрамына ілікті. Команда Алабамамен ойынды ұпайсыз теңестірді, содан кейін Хейсман Харгроув Ван де Грааф сияқты футболдың шынайы рухымен толығымен қамтылған ойыншыны ешқашан көрмегенін айтты. 1912 жылғы команда маусымды Армияның 11-ші кавалерия полкімен ойынды ұпайсыз теңестіру арқылы ашты. Команда сонымен қатар Севаниге ұтылып, квотербек Альф Макдональд All Southern құрамына ілікті. Команда 1913 жылға қарай Грант Филдке көшті және ондағы алғашқы ойынында Джорджияға 14–0 есебімен ұтылды. Маусымның ең қиын жеңісі Флоридаға қарсы 13–3 есебімен болды, Флорида бірінші кезеңде 3–0 есебімен көшбасшы болды. Хейсман қарсыластары Флорида командасының ойнаған ең жақсы футболын көргенін айтты. 1914 жылғы тәуелсіз команданың капитаны жартылай қорғаушы Вуч Филдер болды және ол 6–2 есебімен жеңіске жетті. Команда Мерсерді 105–0 есебімен жеңді және келесі аптада Алабамаға 13–0 есебімен күтпеген жеңіліске ұшырады. 1915 жылдан 1918 жылға дейінгі кезеңде Джорджия Тех 30–1–2 есебімен жеңіске жетті, қарсыластарын 1611–93 есебімен ұтып, төрт қатарынан SIAA титулын жеңіп алды. Джорджия ортаңғысы Джон Г. Хендерсон Хейсманның секіру ауысуына қарсы тұру үшін үш адамнан тұратын топқа басшылық етті, бірінің иығына екіншісінің қолы тиді. 1915 жылы жартылай қорғаушы Эверетт Струппер командаға қосылды және ол жартылай естімейтін болды. Ол квотербек орнына сигналдарды берді. Струппер командаға қатысқанда, ол квотербек допты алып жүруге тиіс болған сайын сигналдарды айқайлап беретінін байқады. Дауысты сигналдар қарсыластарға хабар беретінін түсінген Струппер Хейсманға: «Жаттықтырушы, бұл дауысты сигналдар мүлдем қажет емес. Мен бала кезімдегі аурудан кейін естімейтін болғандықтан, менің әке-шешем ең жақсы оқытушыларды тауып, менің ернімді оқуға үйретті», – деді. Хейсман Струппердің естімеуін қалай жеңгенін еске алды: «Ол тек дауыс естімейтін, бірақ сіздің ерніңізді жылдам оқи алатын. Футбол алаңына шыққан ешбір жігіт Эверетт сияқты өткір көздерге ие болған емес. Дұшпандар оны допты өткізуге болатын жерді іздегенде байқады». Филдер мен қорғаушы Боб Ланг All Southern командасына ілікті, ал Сентер, квотербек Фрогги Моррисон және Струппер кейбір жазушылар тарапынан All Southern құрамына ілікті. Команда сол кездегі Джорджия Тех тарихындағы ең жақсы команда деп жарияланды. Алайда, команда келесі екі маусымда жақсара берді. Спорт жазушысы Морган Блейк Струпперді «Оңтүстік көрген ең ұлы жартылай қорғаушы» деп атады. 1916 жылғы команда 8–0–1 есебімен жеңіске жетті, команданың алғашқы ресми SIAA титулын жеңіп алды және Джорджия Тех футбол командасын ұлттық деңгейде танымал етті. Струппер, Ланг, толық шабуылшы Томми Спенс, текль Уолкер Карпентер және ортаңғы Пуп Филлипс барлығы All Southern құрамына ілікті. Оңтүстіктегі барлық газеттердің біреуі ғана Струпперді All Southern құрамына қоспады. Филлипс Джорджия Тех ортаңғысы ретінде алғаш рет All Southern құрамына ілікті және Уолтер Кэмптің үшінші All American командасына ілікті. Спенс Кэмптің құрметті атынан шақырылды. Бірде алға пасты бермей, Джорджия Тех Камберленд Колледжі Бұлдогтарын 222–0 есебімен жеңді, бұл ең бір жақты университет футболының ойыны болды. Струппер алты тачдаунмен ең көп ұпай жинады. Бірінші кезеңде 126–0 есебімен көшбасшы болған Хейсман ойыншыларына: «Жақсы жасап жатырсыздар, команда, біз көшбасшымыз, бірақ Камберленд ойыншыларының не ойлап отырғанын білмейміз. Олар күтпеген нәрсені жасай алады. Сақ болыңыз, жігіттер! Таза соққы беріңіздер, бірақ қатты соққы беріңіздер!» деді. Алайда, тіпті Хейсман да бас тартып, екінші кезеңдегі ойын уақытын 15 минуттан 12 минутқа қысқартты, сондай-ақ бұрынғы маусымда чемпион атанған Вандербильт сияқты сандарға тым көп көңіл бөлген спорт жазушыларына қарсы шықты. 1917 жылы Джо Гайон, Ал Хилл, Джуди Харлан және Струпперден тұратын артқы шеп Хейсманның ең үлкен жетістігіне көмектесті. Джорджия Тех 9–0 есебімен жеңіске жетті және ұлттық чемпионатты жеңіп алды, бұл Оңтүстік командасы үшін алғашқы чемпионат болды. Көптеген жылдар бойы бұл Оңтүстік тудырған ең жақсы команда деп есептелді. Спорт жазушысы Фрэнк Г. Менке Струппер мен команда капитаны Карпентерді өзінің All America командасына қосты, бұл Оңтүстікке жататын ең алғашқы екі ойыншы All America командасына енді. Джо Гайон Чиппева үндісі болды,...

Пенн және Вашингтон және Джефферсон

Хайсман 1920-1922 жылдар аралығында үш маусымға Пенсильвания университетіне оралды. Ең ерекшесі, 1922 жылы Алабамаға 9:7 есебімен жеңіліс болды, бұл "Кримсон Тайд" командасының алғашқы маңызды облысаралық жеңісі еді. 1923 жылы Хейсман Вашингтон және Джефферсон президенттерінің бас жаттықтырушысы болды, олар бұрын жеңіліске ұшырамаған Батыс Вирджиния таушыларын жеңіп алды.

Күріш

Вашингтон және Джефферсон колледжіндегі маусымнан кейін Хейсман Райс колледжінде төрт маусымдық жаттықтырушылық мансабын аяқтады. 1924 жылы Ашық спорт комитеті таңдағаннан кейін, ол Филипп Арбаклдың орнын басып, Райс университетінің алғашқы толық уақытты бас футбол жаттықтырушысы және атлетикалық директоры болды. Райс 1927 жылы Нью-Йорк штатының Манхэттен қаласындағы Downtown Athletic Club клубына жетекшілік ету үшін зейнеткерлікке шыққанға дейін оның соңғы жаттықтырушылық қызметі болды. 1935 жылы Downtown Athletic Club Миссисипи өзенінің шығысындағы ең үздік футболшыға арналған Downtown Athletic Club кубогын табыстауды бастады. Эвелин МакКоллум Кокс, сахналық есімі Эвелин Барксдейл, жалғыз баласы – 12 жасар Карлайл есімді ұлы бар жесір әйел болды. Олар 1903 жылғы маусымда, 1903 жылдың 24 қазанында, Хейсман 34 жасқа толғаннан кейін үйленді. 1918 жылы Хейсман әйелінен ажырасып, бұрынғы әйелі қалада қалуды қалағандықтан, оған әлеуметтік ұят келмеуі үшін 1919 жылғы футбол маусымынан кейін Атлантаны тастап кетті. Джордж Петри бұл ойынды «Обернде бұрын-соңды болмаған ең сәтті оқиға» деп сипаттады. 1899 жылы ол Макдональд акционерлік компаниясында болды, ол Грузия штатының Мейкон қаласындағы Крамп паркінде өнер көрсетті, соның ішінде Джеймс Шеридан Ноулздың «Виргиний» пьесасында Дентатус рөлін ойнады. 1899 жылдың маусымында Макдональд акционерлік компаниясы үзіліс жасағанда, Хейсман Атлантадағы Танузер Хэтч компаниясына қосылды. Ол осы компания үшін кем дегенде екі пьесада ойнады, оның ішінде Атлантадағы Гранд театрында Марта Мортонның «Бір туған Джон» пьесасында капитан Ван Спраг рөлінде. 1903 жылы Клемсон колледжінде оқып жүргенде Хейсман «Хейсман драмалық акционерлік компаниясын» құрды, ол жаздың көп бөлігін Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласындағы Риверсайд паркінде қойылымдармен өткізді. 1904 жылға қарай Хейсман «Хейсман» акционерлік компаниясын басқарды. Олар Алабама штатының Монтгомери қаласындағы Пикет Спрингс курортындағы Казино театрында өнер көрсетті. Олардың алғашқы қойылымы Уильям Жилеттің «Ол оны осылай жақсы көргендіктен» пьесасы болды. Келесі жазда Грузия штатының Аугуста қаласындағы «Гранд Опера» театрында қойылыммен ашылды. 1906 және 1907 жылдары Хейсман қайтадан Макон қаласындағы Крамп паркінде және Саваннадағы Thunderbolt казиносында өнер көрсетті. 1906 жылы ол көрермендері үшін Эдисон кинетографы сатып алды. 1908 жылға қарай Хейсман «Хейсман театрлық кәсіпорнына» жетекшілік етті.

Өлім және мұра

1936 жылы 3 қазанда Нью-Йорк қаласында пневмониядан қайтыс болды. Гейсман қайтыс болған кезде футбол тарихын жазуға әзірленіп жатқан еді.

Мұра

1954 жылы Хейсман колледж футболының Даңқ залына бапкер ретінде енгізілді, ол енгізілген екінші топтың мүшесі болды. Ол алға қарай пасты заңдастыруды қолдаған адам болды. Ол екі қорғаушысын да соққыға шығарып, енді ойынға жетеледі және орталық ойыншы допты тікелей беруін қамтамасыз етті. Ол жасырын доп ойынын ойлап тапты және әр ойынды бастау үшін квотербек айқайлайтын "hike" немесе "hep" сөзін енгізді. Ол ойынды екі кезеңнен төрт кезеңге қысқартуға жетекшілік етті. Ол допты ұстаушыны қорғанысқа қою идеясын ұсынды. 1936 жылдың 10 желтоқсанында, Хейсманның 3 қазандағы қазасынан кейін 2 ай өткен соң, Downtown Athletic Club кубогы Хейсман мемориалдық кубогы деп өзгертілді, қазір ол маусымның ең үздік колледж футболшысы деп танылған ойыншыға табыс етіледі. Бұл сыйлықтың дауыс берушілері негізінен аймақтық пікірлерді болдырмау үшін елдің аймақтары бойынша бөлінген БАҚ өкілдері мен бұрынғы жеңімпаздардан тұрады. Джорджия Тех университетінің баскетбол командасы 1938 жылы ашылған, оның құрметіне аталған Хейсман спорт залында ойнады. Грант Филдтің солтүстік трибуналарының артында орналасқан бұл спорт залы 1956 жылға дейін Tech баскетбол командасының үйі болды, содан кейін команда Александр Мемориалдық Колизейге көшті. Бұл орында бассейн де болды, ол Tech жүзу командасы пайдаланды, сондай-ақ концерттер залы да бар еді. Баскетбол командасы кеткеннен кейін, спорт залы 1977 жылға дейін жүзуге, ал 1992 жылы Ferst Center For The Arts ашылғанға дейін концерттер залы ретінде пайдаланылды. Спорт залы 1995 жылы бұзылды. Клемсон университетінің кампусындағы Хейсман көшесі оның құрметіне аталды. Хейсман Драйвы, Ауберн университетінің кампусындағы Джордан-Харэ стадионының оңтүстігінде орналасқан, сондай-ақ оның құрметіне аталды. Оның бюсті Джордан-Харэ стадионында орналасқан. Хейсманның ағаштан жасалған мүсіні Рейнландер-Онеида округі әуежайына қойылды. Оның қоладан жасалған мүсіні Акрон кампусында орналасқан, ал тағы біреуі Джорджия Технология институтының бас кампусындағы Бобби Додд стадионының солтүстігінде орналасқан. Хейсман туралы мюзикл де жазылған.

Футбол

† Ресми түрде тәуелсіз болғанымен, Джорджия Тех 1915 жылы SIAA чемпионатының жеңімпазы атанды.