Кіріспе

Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы, Австралиядағы шөгінді алап және аймақ.

География

NSW Primary Industries мәліметтері бойынша, бассейн шамамен солтүстіктегі Ньюкаслдан оңтүстіктегі Дуррас көліне дейін (Бэтеманс шығанағына жақын) жағалау бойымен созылады. Дуррас көлінен батыс шекарасы Литгоу арқылы Уланның айналасына дейін (Маджиге жақын) жалғасады. Солтүстікке қарай шекара Ливерпуль жотасымен Мусвеллбруктан солтүстікке қарай, содан кейін Ньюкасл жағалауына дейін созылады. Шығысқа қарай бассейн континенттік шельфтің шетіне дейін жалғасады. Бассейннің жалпы ауданы шамамен құрлықтағы және теңіздегі құрайды. Бассейннің орталығы Фэрфилдте Сиднейдің орталық бизнес ауданынан батысқа қарай орналасқан, бірақ Сидней аймағында тек ең жас триас (орта триас) жыныстары ғана ашылған. Австралияның Климатты өзгерту, Энергия, Қоршаған орта және Су департаменті бассейнді уақытша австралиялық биоаймақ ретінде жіктейді. Сонымен қатар, Geoscience Australia бойынша бассейнді қамтиды, оның ішінде құрлықтағы және теңіздегі, су тереңдігі 700 метрге дейін жетеді. Сидней бассейні – Квинслендтегі Боуэн бассейнінен бастап, Жаңа Оңтүстік Уэльс бассейніне дейін созылып жатқан ірі бассейн жүйесінің бөлігі. Құрлықта бассейнде Пермо-триас кезеңінің кластикалық шөгінділері, ал теңіздегі бассейнде шөгінділер бар. Бассейн Лаклан бүктемелі белдеуінің үстінде және Карбон кезеңінің соңғы кезеңіндегі вулканокластикалық шөгінділерге орналасқан. Бассейн Ерте перм кезеңінде кеңею кезінде пайда болды, жартылай грабендер Далвуд және Талатеранг топтарымен толтырылды. Алдыңғы жүктеме ерте перм кезеңінде Currarong Orogen-ның сығылуымен жалғасты. Жаңа Англияның маңындағы жерлерді толтыру кезеңімен байланысты Пермнің соңғы кезеңіндегі көтерілу солтүстік-шығыстағы Сидней алабындағы ең жақсы сақталған теңіз қазбалары бар депоцентрлердің пайда болуына әкелді. Бұл депоцентрлер Ньюкасл көмірінің пирокластикалық және аллювиалды саздықтарымен толтырылған. Триас кезеңінде теңіз бассейнінің көтерілуі пермдік шөгінділердің өзендік ортада қайта өңделуіне әкелді. Бассейн орта триас кезеңінде деформацияның соңғы кезеңіне (итеру) ұшырады, онда ол құрғақ жерге айналды, осы уақыттан бастап қазіргі уақытқа дейін эрозия орын алды. Тасман теңізінің кеш кезеңіндегі кеңеюі мен бөлінуі бассейннің шығыс шегінің қазіргі құрылымдық шекараларына әкелді. Оңтүстік және батыста бассейн пермдік шөгінділердің құмтастары мен конгломераттарында қалыптасқан жарлық сызықтарымен аяқталады, барлық жарлықтарда шарлауықтар кеңінен таралған. Триас ортасы: 247–235 миллион жыл бұрын; Брокен Хиллдің оңтүстік-батысында басталатын монолиттік өзен, сол кезде Антарктида деп аталатын жерде, оның дельтасы Сидней алабында орналасқан. Бұл Амазонка өзенінен бес есе үлкен. Көбінесе кремнийлі құм және аз мөлшерде саз линзалары басым. Өсімдіктердің қалдықтары сирек, бірақ саз линзаларында балықтардың қалдықтары табылады. Триас соңы: 235–201 миллион жыл бұрын; Таулар тізбегінің эрозиясымен өзен баяулаған сайын, ұсақ шиферлер орналасты. Бұл қабаттар тұқымдық папоротниктердің қалдықтарына бай. Триас дәуірінің соңы: 201 миллион жыл бұрын; Лапстон бұзылысында көтерілу және ығысу, Көк таулардың көтерілуі және Сиднейдің батыс жазығының жазық жерге түсуі, Сиднейдің орталық бизнес ауданының жоғары көтерілуі. Юра: 201–145 миллион жыл бұрын; Эрозия, үстінде Ашфилд шиферлері қалды. Хоуксбери құмтасындағы терең V пішіндес аңғарлар. Жанартаудың бұзылуы, вулкандық шабуылдар Проспект карьерін, Тома тауын, Вильсон тауын және Хорнсби карьерін құрады. Кайнозой (Терт және Квартер): 66 миллион жылдан бүгінгі күнге дейін; Гондвана 40-60 миллион жыл бұрын бөлінді. Осы кезде Австралия материгі қалыптаса бастады, ол жылжып, жарылып, Сиднейдің тау жыныстары көтеріліп, бұрылып, содан кейін ауа райының әсерінен ыдырады. Сиднейдің шөгінді тау жыныстары жер бедерімен анықталды, көтерілген платоға ашық жатқан тас жартастармен. Сиднейдің ең үлкен өзендері, мысалы Хоуксбери, Параматта, Жорж және Хакинг өзендері аймақтың ең терең аңғарларын бұзды. Осы кезеңде Ашфилд шикізаты төмен, толқынды топографиясы мен жеткілікті құнарлы топырақты тегіс жер пішінін құру үшін ауа райына ұшырады, бұл Сидней аймағындағы құмтас аймақтарындағы платолар, жартастар мен ойыстармен қарама-қайшы болды.

Гидрология

Бассейннің гидрологиясы Жаңа Оңтүстік Уэльстің Су басқармасы анықтаған үш негізгі су ағызу бассейнінен тұрады, олардың барлығы немесе басым бөлігі бассейннің географиялық шегінде орналасқан; атап айтқанда, Орталық жағалау су жинағыш алабы, Хоксбери-Непиан су жинағыш алабы және Сидней қалалық су жинағыш алабы. Бұған қоса, Хантер-Орталық өзендері бассейнінің және Оңтүстік өзендері бассейнінің бірқатар өзендері де көбінесе осы бассейнде жатыр. Хантер-Орталық өзендері бассейнінде Хантер өзенінің қосалқы су жинағыш алабы бассейннің солтүстік шекарасын құрайды. Оңтүстік өзендері бассейнінде Иллаварра қосалқы су жинағыш алабы және Шоалхейвен қосалқы су жинағыш алабы оңтүстік шекараны құрайды.

Атауы

(2018 жылғы 25 наурызда қарастырылды).