Кіріспе

Солтүстік Гоа ауданы – Үндістанның Гоа штатын құрайтын екі ауданның бірі. Ауданның аумағы [аумақтың мөлшері] және солтүстікке Махараштра штатының Колхапур және Синдхудург аудандарымен, шығысқа Карнатака штатының Белгави ауданымен, оңтүстікке Оңтүстік Гоа ауданымен, ал батысқа Араб теңізімен шектеседі.

Тарихи негіздер

1510 жылы португалдықтар келген кезде қазіргі солтүстік аумақтардың бәрі (Ильхас, Бардес, Пернем, Бихолим, Антруз және Саттари) Бижапур сұлтандығының құрамында болды. Ильхас пен Бардес португалдықтардың сәтті жаулап алуынан кейін аннексияланды және бұл аймақ қазір Вельхас Конкистас (Ескі жаулап алулар) деп аталады. 1600 жылдардың соңында Деккан сұлтандықтарының құлдырауы мен маратхалардың күшеуінен кейін қалған аймақ 1783 жылға дейін Савантвади маратха патшалығының бақылауына көшті. Бұл аумақтар португалдық инквизициядан қашқан индуистер, мұсылмандар және жаңа христиандар үшін қауіпті пана ретінде қарастырылды. Бұл аумақтар 18-ші ғасырдың соңында португалдықтардың Novas Conquistas (Жаңа жаулап алулар) аясында иеленді. Олар 1961 жылға дейін португалдықтардың билігінде болды, содан кейін Үндістанға қосылды. Гоа және тағы екі бұрынғы португал анклавы Гоа, Даман және Диу одақтық аумағын құрады, ал Гоа 1965 жылы бір ауданға біріктірілді. 1987 жылдың 30 мамырында Гоа штат мәртебесіне ие болды (ал Даман мен Диу одақтық аумақ болып қалды), және Гоа Солтүстік Гоа және Оңтүстік Гоа деп аталатын екі ауданға қайта ұйымдастырылды.

Португалдықтардың келуі (1498)

Ашылудың қызығына алданып, христиандар мен дәмдеуіштерді табу мүмкіндігімен құлпыта отырып, Португалия шығысқа қауіпті сапарларға шықты, олар Бартоломей Диастың Жақсы Үміт мүйісін айналуымен аяқталды. Бұл керемет жетістік жаңа көріністер ашты. Он жыл өткен соң Васко да Гама шығысқа бет алып, 1498 жылы Каликутқа жетіп, арабтардың сауда монополиясын жойды.

Estado da India (1510)

Португалия үшін Шығыс империясын құру арманымен жалынған Гоаның генерал-губернаторы Афонсу Де Альбукерке стратегиялық орталықтарды және сауда жолын бағындыруға кірісті. Виджаянагар флотының адмиралының шақыруымен ол Гоаны аз ғана қарсылықпен басып алды. Уақытша жеңіліске ұшырағанымен, 1510 жылғы 25 қарашада қаланы қайтадан жеңіспен иеленді және қоғамдық алаңда тізе бүгіп, сол күні тойланатын Әулие Екатеринаға Гоаны арнады. 1530 жылы Гоа Шығыс португал империясының астанасы болды және Жақсы Үміт мүйісінен Қытай теңізіне дейінгі теңіздің иесіне айналды.

Қасиетті Франциск Ксавье (1542-1552)

1542 жылы жас испандық дворянның, кейіннен иезуит болған, көрнекті академиялық білімі зор әсер етті. Оның әлсіздерге және кемсінтушілік көргендерге деген қайырымдылығы, күшті ынтасы және табиғи қасиеттілігі көптеген адамдарды рухани жағынан жетілдірді. 1552 жылы қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, әулиенің бұзылмаған денесі Гоада сақталды. Ол бүгінге дейін әлемнің түкпір-түкпірінен зияратшыларды тартуда.

Үндістанның алғашқы баспаханасы (1556)

Бүкіл Үндістанда жылжымалы әріптермен басылған алғашқы баспахана Франциск Ксавьер мен Гарсия де Ортаның "Доктрина Криста" (Colloquios Dos Simples Drogos Medicinais) және ақын Луис Де Камуэстің "Os Disparates Da India" атты ерте туындысын жариялады.

"Джай Хинд" қозғалысы (1946)

Бостандықтың жалғасқан тұтанған шырағын күшейту үшін, үнді социалистік көшбасшысы доктор Рам Манохар Лохия 1946 жылдың 18 маусымында Гоадағы үлкен жиынға батыл сөз сөйлеп, тұтқындалуға шақырды. 1946 жылдың тамызында, шекарадағы Лондада гоалық ұлтшыл белсенділердің жаппай жиыны зорлықсыз қарсылықтың жоспарын жасады. Халықтың бостандыққа деген құштарлығын білдіру үшін, жыл аяғына дейін португалдық анклавтардың әртүрлі аймақтарында сатьяграхалар ұйымдастырылды, нәтижесінде 1500 гоалық тұтқындалды және көшбасшылар елден қуылды.

Гоа іс-қимыл комитеті (1953)

Француздар Үндістаннан шыққаннан кейін, Үндістан үкіметі Португалиямен оның иелігін Үндістан Одағына бейбіт түрде беру үшін келіссөздер жүргізуге бекер тырысты. Соның салдарынан, Бомбей қаласында Гоа іс-қимыл комитеті құрылды, ол ел ішінде және шетелде оның мәселесіне қолдау көрсетуді мақсат етті.

Виджая операциясы (1961)

1958 жылы барлық партиялар профессор Алойсиус Соарес төрағалық еткен Гоа саяси конвенциясының туы астында бірікті. Үндістан Үкіметі қарулы күштердің араласуымен Гоаға кірді. Аз ғана қарсылық көрсетілді және 1961 жылдың желтоқсанында қан төгілмей, Гоа португалдықтардан азат етілді.

Әкімшілік

Ауданның әкімшілік орталығы – Панаджи, ол сонымен қатар Гоа штатының астанасы болып табылады. Аудан Конкан деп аталатын үлкен аймақтың бір бөлігін құрайды. Аудан әкімі М. Хаге, IAS. Аудан үш бөлімшеге бөлінген: Панаджи, Мапуса және Бихолим; және бес талука: Тисвади (Панаджи), Бардез (Мапуса), Пернем, Бихолим және Саттари (Вальпои). Понда талукасы 2015 жылдың қаңтар айында Солтүстік Гоа ауданынан Оңтүстік Гоа ауданына көшірілді.

Халық саны

2011 жылғы санақ бойынша Солтүстік Гоаның халқы 818 008 адамды құрайды, бұл шамамен Комор мемлекетінің немесе АҚШ-тың Оңтүстік Дакота штатының халқымен тең. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 480-ші орынды белгілейді. Ауданның халық тығыздығы көрсетілмеген. 2001–2011 жылдар аралығындағы халық өсімі 7,8% болды. Солтүстік Гоада әр 1000 еркекке 959 әйел шақ келеді, ал сауаттылық деңгейі 88,85% құрайды.

Тіл

Конкани тілі Солтүстік Гоа ауданында тұратын көпшіліктің ана тілі болып табылады. Португал тілінде де шағын топ сөйлейді және түсінеді. 2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, аудан тұрғындарының 65,86% бірінші тіл ретінде конкани, 14,36% маратхи, 8,65% хинди, 3,62% каннада, 2,39% урду, 0,92% португал, 0,86% ағылшын, 0,80% малаялам, 0,68% телугу, 0,47% тамил, 0,46% гужарати және 0,43% бенгал тілінде сөйледі.

Туризм

Солтүстік Гоа жағажайларымен әйгілі, олардың ішінде Анжуна, Кандолим, Мандрем, Калангут, Моржим және Арамбол жағажайлары бар. Басқа туристік орындарға Агуада форты, Мэй Де Деус шіркеуі, Богдешвара ғибадатханасы және Хануман Натья Граха театр орталығы жатады. Чорао және Дивар аралдары Солтүстік Гоадағы аралдар болып табылады, оларға пароммен өту арқылы жете аласыз.