Кіріспе

Американдық актер (туған 1954)

Дензел Хейс Вашингтон кіші (туған 28 желтоқсан, 1954) – американдық актер, продюсер және режиссер. Төрт онжылдықтан астам уақыт бойы экран мен сахнадағы жан-жақты жұмысымен танылған Вашингтон өзінің буынындағы ең үздік актерлердің бірі саналады. The New York Times газеті 2020 жылы оны 21 ғасырдың ең ұлы актерi деп атады. Вашингтон көптеген наградаларға ие, оның ішінде екі «Оскар» сыйлығы, «Тони» сыйлығы, екі «Алтын глобус» сыйлығы, сондай-ақ Сесил Б. ДеМилл сыйлығы және AFI өмірлік жетістіктері сыйлығы, ал тағы екі «Primetime Emmy» сыйлығына үміткер болған. Америка консерватория театрында оқығаннан кейін Вашингтон театр сахнасында мансабын бастады, Бродвейден тыс қойылымдарда ойнады. Ол алғаш рет NBC телеарнасының «Сент-Элсвер» (St. Elsewhere, 1982–1988) медициналық драмалық сериалында және «Сабаластың хикаясы» (A Soldier's Story, 1984) соғыс фильмінде көзге түсті. 10 «Оскар» сыйлығына үміткер болған Вашингтон «Даңқ» (Glory, 1989) фильмінде Американдық Азамат соғысының жауынгерінің рөлін ойнағаны үшін «Ең үздік қосалқы актер» сыйлығын және «Оқыту күні» (Training Day, 2001) фильмінде сыбайлас полицейдің рөлін ойнағаны үшін «Ең үздік актер» сыйлығын жеңіп алды. Көрікті актер ретінде ол «Mo' Better Blues» (1990), «Миссисипи масаласы» (Mississippi Masala, 1991), «Филадельфия» (Philadelphia, 1993), «От астындағы батырлық» (Courage Under Fire, 1996), «Титандарды еске алу» (Remember the Titans, 2000), «Жалынды адам» (Man on Fire, 2004), «Ішкі адам» (Inside Man, 2006) және «Американдық гангстер» (American Gangster, 2007) сияқты көптеген фильмдерде де ойнады. Ол «Теңдестіруші» (The Equalizer) трилогиясында (2014–2023) ойнады және «Энтуон Фишер» (Antwone Fisher, 2002), «Ұлы дебаттар» (The Great Debaters, 2007) және «Қоршау» (Fences, 2016) фильмдерінде режиссерлік жасап, басты рөлдерді сомдады. Вашингтон 1988 жылы «Шахматшылар» (Checkmates) спектаклімен Бродвейдегі дебютін жасады. 2010 жылы Аугуст Уилсонның «Қоршау» пьесасының Бродвейдегі қайта қойылымындағы басты рөл үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Кейін Вашингтон 2016 жылы осы пьесаның фильмге бейімделуін режиссерлікке алып, продюсерлік жасады және басты рөлді ойнады. Одан бері ол Лорейн Хансберридің «Күннің астындағы жүзім» (A Raisin in the Sun, 2014) және Юджин О’Ниллдің «Айсмен келеді» (The Iceman Cometh, 2018) пьесаларының қайта қойылымдарында Бродвей сахнасына оралды.

Ерте өмір және білім

Дензел Хейс Вашингтон кіші 1954 жылғы 28 желтоқсанда Нью-Йорк штатының Маунт-Вернон қаласында дүниеге келген. Оның анасы, Ленис "Линн", Грузияда туып, жартылай Нью-Йорктің Гарлем ауданында өскен шаштараздық салонының иесі және операторы болған. Оның әкесі, Дензел Хейс Вашингтон аға, Вирджиния штатының Букингем округының тумасы, дін қызметкері (пентекостшыл), сонымен қатар Нью-Йорк қаласы Су департаментінің қызметкері және жергілікті S. Klein универмагында жұмыс істеген. Вашингтон 1968 жылға дейін Маунт-Вернон қаласындағы Пеннингтон Граймс бастауыш мектебінде оқыды. 14 жасқа келгенде ата-анасы ажырасып, анасы Вашингтонды Нью-Йорк штатының Нью-Виндзор қаласындағы Окленд әскери академиясына – жеке даярлық мектебіне жіберді. Кейін ол: «Бұл шешім өмірімді өзгертті, себебі мен сол бағытта жүре берсем тірі қала алмас едім. Мен сол кезде араласып жүрген достарымның көбі қазір түрмеде 40 жылға жуық жазасын өтеуде. Олар жақсы жігіттер еді, бірақ көше оларды жеңді», – деді. Оклендтен кейін Вашингтон 1970-1971 жылдары Флорида штатының Дейтона-Бич қаласындағы Мейнленд орта мектебінде оқыды. Бірақ ол 1977 жылы Фордхэм университетінде драма және журналистика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Фордхэмде Вашингтон баскетбол командасында қорғаушы ретінде, жаттықтырушы П. Дж. Карлесимо басшылығымен ойнады. Мамандық таңдау туралы шешімге келуге қиналады және бір семестр демалыс алғаннан кейін Вашингтон Коннектикут штатының Лейквилл қаласындағы Кэмп Слоан YMCA жазғы лагерінің шығармашылық директоры болып жұмыс істеді. Ол лагерь үшін өткізілген таланттар көрсетіліміне қатысты, ал әріптесі Вашингтонға актерлік өнерді сынап көруді ұсынды. Сол күзде Фордхэмге жаңа мақсатпен оралған Вашингтон актерлік өнерді оқу үшін Линкольн орталығы кампусына түсті, онда ол Юджин О’Ниллдің «Император Джонс» және Шекспирдің «Отелло» пьесаларындағы басты рөлдерді ойнады. Содан кейін Вашингтон Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Америка консерватория театрының аспирантурасына түсті, онда бір жыл оқығаннан кейін кәсіби актерлік мансабын бастау үшін Нью-Йоркке оралды.

1976-1989: Ертедегі рөлдері және танымалдылыққа жетуі

Вашингтон 1976 жылдың жазында Мэриленд штатының Сент-Мэри қаласында жазғы театр сахнасында "Таң қанаттары" атты Мэриленд штатының пьесасын орындады, ол оған ерте колониялық Мэриленд штатының тарихи тұлғасы Матиас де Сузаға негізделген африкалық-америкалық кейіпкер/баяндаушыны қосу арқылы жазылған. Карьерасындағы маңызды қадам Вашингтонның NBC телеарнасының "St. Elsewhere" ауруханалық драмасында доктор Филип Чандлер рөлінде ойнаған кезде болды, ол 1982 жылдан 1988 жылға дейін көрсетілді. Ол сериалдың толық алты жылдық көрсетілімінде ойнаған афроамерикалық актерлердің санаулы бірі болды. Вашингтон сондай-ақ "Әскердің хикаясы" (1984), "Қиын сабақтар" (1986) және "Билік" (1986) сияқты бірнеше телевизиялық, кино және сахналық рөлдерде ойнады. 1987 жылы ол Ричард Аттенбороның "Cry Freedom" фильмінде оңтүстік африкалық апартеидке қарсы күрескен саяси белсенді Стивен Бико рөлін ойнады, бұл рөлі үшін Вашингтон "Оскар" сыйлығына "Екінші жолдағы үздік актер" номинациясын алды. 1989 жылы Вашингтон "Даңқ" фильміндегі қарсылық танытқан, өзіне сенімді бұрынғы құл-солдатты сомдауы үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Вашингтон "Қуатты Куинн" фильмінде де ойнады, ал "Королева және ел үшін" фильмінде британдық солдат Рубен Джеймстің рөлін ойнады, ол ерекше әскери мансабына қарамастан, расизм мен қалалық өмірдің қиындықтарына толы азаматтық өмірге қайтып келді, бұл оны өзіндік әдіспен әрекет етуге және зорлық-зомбылыққа итермеледі.

1990 1999: Голливуд жұлдызы және танымалдық

1990 жылдың жазында Вашингтон Уильям Шекспирдің «Ричард III» пьесасының «Public Theater» қойылымында бас рөлді ойнады. «The New York Times» газетінің Mel Gussow жазғандай, Вашингтон – «бақыланатын ашуға қабілетті, күшті және жан-жақты актер». Сол жылы Вашингтон Спайк Лидің «Mo’ Better Blues» фильмінде Блик Гиллиам рөлінде ойнады. «Empire» журналының Чарльз Мюррейі Вашингтонның өнерлерін «керемет музыкант бейнесін сомдау» деп бағалап, «Лидің басқа фильмдері сияқты, «Mo’ Better Blues» – нағыз ансамбльдік туынды, ал актерлік шеберліктің деңгейі біркелкі жоғары: бірақ Вашингтон [және] Ли ерекше мақтауға лайық». 1991 жылы Вашингтон Мира Наирдің режиссерлік романтикалық драмасы «Миссисипи Масаласында» Димитриус Уильямс рөлін ойнады. Фильм көбінесе Миссисипидің ауылдық аймақтарында өріледі, афроамерикандықтар мен үнді-американдықтар арасындағы нәсілдер аралық махаббатты зерттейді. «Chicago Sun-Times» газетінің сыншысы Роджер Эберт екі басты рөлдің арасындағы химияны жоғары бағалап: «Вашингтон – зор және табиғи сүйкімділікке ие актер, ол Сарыта Чоудхуримен керемет үйлеседі» деді. Вашингтон Лимен қайта жұмыстасып, оның ең маңызды рөлдерінің бірі – тарихи эпостың басты кейіпкері Малкольм Х (1992) рөлін ойнады. «The New York Times» газеті фильмге «Сыншылар таңдауы» деген атақ берді, ал Винсент Канби: «Дензел Вашингтонда «Малкольм Х» рөлін Бен Кингсли «Ганди» үшін орындағандай орындайтын керемет актер бар. Мырза Вашингтон ғана емес, сыртқы келбетімен де, психологиялық тереңдігімен, интеллектуалдық қабілетімен және фильмге драмалық шиеленіс сыйлайтын сабырлылығымен де рөлге толыққанды кірісе білді» деді. Вашингтонның қара нәсілшіл көшбасшы рөліндегі ойнаған өнері оған «Оскар» сыйлығының «Үздік актер» номинациясына тағы бір ұсыныс әкелді. Сол жылы Вашингтон «Mundy Lane Entertainment» атты өндіріс компаниясын құрды. 1993 жылы ол Джонатан Деммнің «Филадельфия» (1993) фильмінде Том Хэнкс сомдаған СПИД-пен ауыратын гей ер адамды қорғайтын заңгер рөлін ойнады. «Sight & Sound» журналы: «Вашингтонды басты рөлге тағайындау фильмге қара нәсілді көрермендерді қамтамасыз етті, әйтпесе олар СПИД-пен ауыратын бай ақ нәсілді гомосексуалдың проблемаларына қызығушылық танытпаған болар еді. Бірақ СПИД қаланың шеткері аудандарында ғана емес, сонымен қатар есірткіге тәуелділер мен әйелдерге де әсер етеді» деп жазды. 1990 жылдардың басында және ортасында Вашингтон бірнеше табысты триллерлерде ойнады, олардың ішінде 1993 жылы Джулия Робертспен түскен «Пеликанның қысқаша хаты» және 1995 жылы Джин Хакменмен түскен «Кримсон Тайд», сондай-ақ Кеннет Бранаг режиссерлік еткен Шекспирдің «Көп шудың аз мәні» комедиясы бар. 1996 жылы Вашингтон Мег Райанмен бірге «Батылдықпен отқа түсу» фильмінде АҚШ армиясының офицері рөлін ойнады, ол әйел тікұшақ командирінің «Құрмет белгісі» медаліне лайықтылығын зерттейді. «Variety» журналы: «Барлық қиындықтар Вашингтонның терең ойлы, сақ және сезімтал ойыны арқылы нақты және сенімді бейнеленген, бұл рөл басқа дәуірде Монтгомери Клифт немесе Уильям Холден сияқты актерлермен ойналған болар еді» деп жазды. 1996 жылы Вашингтон Уитни Хьюстон мен Кортни Б. Вэнспен бірге Пенни Маршалл режиссерлік еткен «Пречисттің әйелі» романтикалық комедиясында ойнады. Фильм 1947 жылы түсірілген Кэри Грант, Лоретта Янг және Дэвид Нивен ойнаған «Епископтың әйелі» фильмінің қайта түсірілімі. 1998 жылы Вашингтон Спайк Лидің «He Got Game» фильмінде ойнады. Ол алты жылға бас бостандығынан айырылған әкесінің рөлін ойнады, түрме бастығы оған уақтылы шартты түрде босату ұсынады, оның баскетболмен айналысатын ұлы (Рэй Аллен) губернатордың туған оқу орнына түсуге келіседі. Бұл Вашингтонның Лимен үшінші бірлескен жұмысы болды. Сол жылы Вашингтон Грегори Хоблиттің «Құлағандар» (1998) қорқынышты фильмінде Джон Гудман, Джеймс Гандольфини және Дональд Сазерлендпен бірге ойнады. 1999 жылы Вашингтон Анджелина Джолимен бірге «Сүйектер жинаушы» қылмыстық триллерінде ойнады. Сол жылы Вашингтон «Жұлын» фильмінде ойнады, бұл боксшы Рубин «Жұлын» Картер туралы фильм, оның үш қылмыс бойынша айыпталуы 20 жыл түрмеде отырғаннан кейін күшін жойды. «Сүйектер жинаушыдан» гөрі кассада сәл нашар нәтиже көрсеткенімен, «Жұлын» фильмі сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, Вашингтон Картер рөлі үшін Берлин халықаралық кинофестивалінде «Күміс аю» сыйлығын алды. «The Chicago Sun-Times» газетінің киносыншысы Роджер Эберт Вашингтонның өнерін бағалап: «Бұл Дензел Вашингтонның ең ұлы өнерлерінің бірі, оның «Малкольм Х» рөліндегі жұмысымен тең» деді.

2000-2009 жылдар: Белгілі актерлер мен іс-әрекет рөлдері

2000 жылы 57-ші «Алтын глобус» сыйлығының салтанатында Вашингтон «Қырағай» фильміндегі рөлі үшін «Ең үздік актер – драма» номинациясында «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды. 1963 жылы Сидни Пуатьеден кейін бұл сыйлықты жеңіп алған алғашқы афроамерикалық актер Вашингтон болды. Сан-Франциско хроникасының журналисі Мик ЛаСалл: «Вашингтон өмірдің ең қиын жағдайларын терең бейнелейді. Ол көрерменді тұтқындалған және физикалық жағынан қиын жағдайға түскен адамның ішкі әлеміне енгізеді. Көбірек ойын қозғап, ол әр күні ашу мен әлсіздік, үмітсіздік пен үміт секілді азаптармен күресудің қандай екенін көрсетеді» деді. 2000 жылы Вашингтон Диснейдің спорттық драмасы «Титандарды еске түсіріңіз» фильміндегі Герман Бун рөлін сомдады, бұл фильм АҚШ-та 100 миллион доллардан астам табыс әкелді. Salon журналының Эндрю О’Хехир: «Вашингтон, әрине, «Титандарды еске түсіріңіз» фильмінің тірегі; ол командалық рөлде керемет актерлік шеберлік танытып, «Қырағай» фильміндегідей есте қалады» деп жазды. Вашингтон Антуан Фукуаның режиссерлік қылмыстық триллері «Оқу күні» (2001) фильмінде Этан Хоукпен бірге ойнады. Вашингтон Лос-Анджелестің жемқор полицейі, детектив Алонзо Харрис рөлін сомдады. Роджер Эберт оның актерлік шеберлігі туралы: «Дензел Вашингтон үшін бұл сирек кездесетін жаман рөл; ол әдеттегі сүйкімді кейіпкерлер сияқты көрінбейді, сөйлемейді және қимылдамайды. Ол қорқынышты фильмнен шыққан монстр сияқты, өлтірілмейтін және кешірімсіз» деп жазды. Вашингтон «Ең үздік актер» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, сол күні Құрметті «Оскар» сыйлығын алған Пуатьеден кейін осы номинацияда жеңіске жеткен екінші афроамерикалық актер атанды. Ол сондай-ақ «Алтын глобус» сыйлығына «Ең үздік актер – драма» номинациясын алды. 2002 жылы Вашингтон Ник Кассаветттің режиссерлік туындысы, денсаулық сақтау тақырыбындағы «Джон Кью» (2002) драмасында Джон Куинси Арчибальд рөлін сомдады. Вашингтон Джеймс Вудс, Роберт Дювалл және Рей Лиоттамен бірге ойнады. Фильм қаржылық жағынан сәтті болды, бірақ сыншылар Вашингтонның актерлік шеберлігін жоғары бағалап, әртүрлі пікірлер білдірді. BBC киносыншысы Нил Смит: «Фильмнің сенімділігі Вашингтонның терең, адамгершілікпен ойнауынан және қосалқы актерлердің стереотиптік рөлдерден асып түсуге жасаған тырыстарынан туындайды» деп жазды. Сол жылы Вашингтон өзінің алғашқы режиссерлік жұмысын жасады – жақсы пікір алған «Antwone Fisher» (2002) драмасын, онда ол теңіз флотының психиатры рөлінде де ойнады. The New York Times газетінің журналисі Стивен Холден Вашингтонның режиссерлік қабілетін мақтап: «Мырза Вашингтон кинотілінде өте сенімді, қарапайым стильде өзін ұстай білді. Бірақ оның камера артындағы ең керемет жағы – актерлермен жұмыс істеудегі шеберлігі» деп жазды. Ол оның актерлік шеберлігін де жоғары бағалап: «Ол өте сезімтал, сондықтан оның ойыны актерлік емес, өмірден алынғандай көрінеді» деді. 2003 және 2004 жылдар аралығында Вашингтон кассада жақсы нәтиже көрсеткен триллерлер сериясінде ойнады, оның ішінде Карл Франклиннің «Уақытсыз» фильмінде Эва Мендеспен және Тони Скотттың «Өртке өртенген адам» фильмінде Дакота Фэннингпен бірге ойнады. 2004 жылы Вашингтон Мерил Стриппен бірге 1962 жылғы «Манчжуриялық кандидат» фильмінің қайта түсірілімінде ойнады. 2006 жылы ол Спайк Лидің режиссерлік туындысы, Джоди Фостер мен Клайв Оуэннің қатысуымен түсірілген «Inside Man» банк тонау триллерінде ойнады. Variety журналының Тодд Маккарти: «Жарқын актерлік құрам, ақылды сценарий және Нью-Йорк қаласының керемет бейнесі – Спайк Лидің ең танымал студиялық жобасының күшті жақтары» деп жазды. Сол жылы Вашингтон қараша айында шыққан «Déjà Vu» уақыт саяхаты туралы фильміне қатысты. 2005 жылы Вашингтон Брут рөлінде сахнаға оралды, «Юлий Цезарь» пьесасының Бродвейдегі қойылымында ойнады. Театр сыншысы Бен Брантли The New York Times газетінде: «Вашингтон өзін ұялтады емес, Голливудтың жетекші актерлері Бродвейде осындай қателіктер жасағандарын білеміз. Бірақ тіпті оның даңқының жарқырауында жарқырап тұрса да, ол бұл жерде жиналған адасқан, үйлесімсіз көпшілік пен ауыр тақырыптық қарулардың арасында жоғалып кетуден қашып құтыла алмайды» деп жазды. Пікірлер әртүрлі болғанына қарамастан, қойылымның шектеулі көрсетілімдері тұрақты түрде толып тұрды. 2007 жылы Вашингтон Рассел Кроумен екінші рет бірге ойнады (бірінші рет 1995 жылғы «Virtuosity» фильмінде), Ридли Скотттың қылмыстық драмасы «American Gangster» фильмінде ойнады, ол үшін ол «Ең үздік актер – драма» номинациясы бойынша «Алтын глобус» сыйлығына ие болды. Вашингтон сонымен қатар Форест Уитакермен бірге «Ұлы пікірсайыстар» драмасының режиссері және актері болды. Ол кейін Тони Скотттың 2009 жылғы «Пелхэмді алу» (1974 жылғы триллердің қайта түсірілімі) фильмінде, Нью-Йорк метрополитенінің қауіпсіздік басшысы Уолтер Гарбер рөлін сомдады, ал оның қарсыласы Джон Траволта болды.

2010-2019: Театрға қайта оралу және "The Equalizer" трилогиясы

Вашингтон Бродвейге оралып, Виола Дэвиспен бірге Аугуст Уилсонның "Қоршаулар" (2010) пьесасының қайта қойылымында Трой Макссон рөлін ойнады. The New York Times газетінің Бен Брантли: «Вашингтон мырза жақсы актерлерге тән ағылшын тілінің табиғилығына ие, ал оның бет-әлпеті мен қамығы ғана Тройдың бұрынғы қарым-қатынастарынан ұлына деген көзқарасын көрсетеді» деп жазды. Вашингтон 2010 жылдың 13 маусымында «Ең үздік актер» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Вашингтон жақын болашақта өтетін апокалиптикалық әрекет-драма «Или кітабы» (2010) фильмінде түсті. 2010 жылы ол қауіпті жүк тасымалдайтын, жарты мильге созылған басқарусыз пойыз туралы «Тоқтатылмас» фильмінде теміржол инженері рөлін ойнады. Бұл фильм Вашингтонның режиссер Тони Скоттпен жасаған бесінші және соңғы жұмысы болды, одан бұрын «Crimson Tide» (1995), «Man on Fire» (2004), «Déjà Vu» (2006) және «The Taking of Pelham 123» (2009) фильмдерінде бірге жұмыс істеген. 2012 жылы Вашингтон «Ұшу» фильмінде ойнады, онда ол ұшақ апатына қатысқаны үшін тергеуге түскен алкогольге тәуелді ұшқыштың рөлі үшін «Оскар» сыйлығына «Ең үздік актер» номинациясына ұсынылды. Вашингтон Райан Рейнольдспен бірге «Қауіпсіз үй» фильмінде түсті, онда ол рөлін дайындау үшін суға батырып азаптау сеансына ұшырады. 2013 жылы Вашингтон Марк Уолбергпен бірге «2 Guns» фильмінде ойнады. 2014 жылдың сәуірінен маусым айына дейін Вашингтон Кенни Леон режиссерлік еткен Лорейн Хансберридің классикалық драмасы «Күннің астында өрік» Бродвей қойылымында басты рөлді ойнады. Қойылым оң пікірлер алды және 2014 жылы «Ең үздік қайта қойылым» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Вашингтон Эдвард Вудвордтың сол аттас телесериалының негізінде түсірілген Антуан Фукуаның «The Equalizer» (2014) фильмінде ойнады, сценарийін Ричард Век жазды. Вашингтон өзінің алғашқы жалғасы «The Equalizer 2» (2018) және үшінші және соңғы жалғасы «The Equalizer 3» (2023) фильмдерінде рөлін қайталады. 2016 жылы Вашингтон Крис Пратт, Итан Хоук, Винсент Д’Онофрио, Ли Бьюнг Хун, Мануэль Гарсия Рульфо, Мартин Сенсмайер, Хейли Беннет және Питер Сарсгардпен бірге 1960 жылы шыққан сол аттас батыс фильмінің қайта түсірілген нұсқасы «Ұлы жетілік» фильмінде ойнады. Фильмнің түсірілімі 2015 жылдың 18 мамырында Луизиана штатының солтүстік Батон-Руж қаласында басталды. Фильм 8 қыркүйекте 2016 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілді және 23 қыркүйекте АҚШ-та дәстүрлі және IMAX кинотеатрларында көрсетілді. «Ұлы жетілік» фильмінде Вашингтон Уичита, Канзас қаласынан келген Самат Чисолм («Баути-Хантер») рөлін ойнады. Оның кейіпкерінің аты түпнұсқа фильмде Юл Бриннер ойнаған Крис Адамстан Сэм Чисолмға өзгертілді. Бұл Вашингтонның алғашқы батыс фильмі. Ол бала кезінде батыс фильмдерін көп көрмеген, себебі сол кезде батыс фильмдерінің дәуірі аяқталып қалған. Сонымен қатар, оның әкесі, шіркеуде дін қызметкері болғандықтан, Вашингтон мен оның бауырларына кинотеатрға баруға тыйым салған. Олар «Патшалардың патшасы» және «Он өсиет» сияқты діни фильмдер көрумен өсті, бірақ Вашингтон «Rawhide» және «Bonanza» шоуларының кейбір бөлімдерін көргенін айтты. Вашингтон түпнұсқа фильмді көруге дайындалмады, бірақ «Жеті самурайды» көріп шықты. 2016 жылы Вашингтон Виола Дэвис пен Стивен Маккинли Хендерсонның қатысуымен Аугуст Уилсонның сол аттас пьесасы негізінде «Қоршаулар» фильмін режиссерлік етті, сценарийін Уилсон жазды. 1950 жылдардағы Питтсбургте өтетін фильмде Вашингтон қоқыс жинаушы болып жұмыс істейтін бұрынғы негрлік бейсболшы, отбасын қамтамасыз етуге тырысып, өміріндегі оқиғалармен санасуға мәжбүр болады. Фильм 2016 жылдың 16 желтоқсанында Paramount Pictures компаниясымен шығарылды. Variety журналының Оуэн Глейберман: «Вашингтон актер ретінде де, режиссер ретінде де әңгімені жылдам және қуатпен жүргізеді, көрермендерді қуандырады, Вашингтон құлшыныспен ойнайды, ол адамдай» деп жазды. Өзінің рөлі үшін Вашингтон «Алтын глобус», «Экрандағы актерлер гильдиясы» және «Оскар» сыйлықтарына «Ең үздік актер» номинациясына ұсынылды. Фильм «Ең үздік фильм» және «Ең үздік бейімделген сценарий» номинацияларының ішінде үш «Оскар» сыйлығына ұсынылды, ал Дэвис «Ең үздік қосалқы әйел» номинациясында өзінің алғашқы «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Келесі жылы Вашингтон құқықтық драма «Роман Дж. Израиль, Эск.» (2017) фильмінде түсті. The Guardian басылымының Питер Брэдшоу: «Ол өзінің кейіпкерінің күрделі және қиын атрибуттарын шеберлікпен көрсетеді, бұл кейіпкер әрқашан толық және жайлы болып көрінеді, ал Вашингтон күлкілі сәттерді тамаша ойнайды» деп жазды. Фильмге әртүрлі пікірлер айтылса да, оның өнері мақталып, «Алтын глобус», «Экрандағы актерлер гильдиясы» және «Оскар» сыйлықтарына ұсынылды, бұл Вашингтонның «Оскар» сыйлығына алтыншы ұсынысы және «Ең үздік актер» номинациясына тоғызыншы ұсынысы болды. 2018 жылдың 22 наурызынан бастап Вашингтон Юджин О’Нилдің «Мұз адамның келуі» пьесасының Бродвейде қайта қойылымында Теодор «Хики» Хикман рөлін ойнады. Джордж С. Уолф режиссерлік еткен қойылым 26 сәуірде басталды және 14 аптаға созылды. Вашингтон оң пікірлер алды, The Guardian басылымының Алексис Солоски: «Көп бөлігінде Вашингтон өзін-өзі ойнайды, оның сұлу сыртқы түрі мен баяуламаған шармы кейіпкердің жұмысын атқарады, бірақ пьесаның ең қызықты сәттері оның шармының әлсірегені кезде болады (ол соңғы фильмдерінде де зерттеп жатыр), астындағы жаман және қираған нәрсені көрсетеді» деп жазды.

2020 қазіргі уақытқа дейін

2020 жылы Вашингтон Чадвик Босман мен Виола Дэвис ойнаған Август Уилсонның «Ма Рейнидің қара түбі» пьесасының Netflix киноадаптациясын жасады. Фильмді Джордж С. Вулф режиссерлік етті және оң пікірлер алды. Келесі жылы ол «The Little Things» криминалды триллеріндегі орынбасар шериф Джо «Дек» Дикон рөлін ойнады, осы фильмде Рами Малек пен Джаред Лето да ойнады. Фильм COVID-19 пандемиясы кезінде шықты және кинотеатрларда және HBO Max платформасында көрсетілді. 2021 жылы Вашингтон Уильям Шекспирдің «Макбет» трагедиясының 2021 жылғы киноадаптациясында басты рөлді ойнады. Вашингтон ойнаған рөлі үшін мақтанышқа бөленді және бірнеше сыйлыққа ие болды, оның ішінде «Оскар», «Алтын глобус» және «Экран актерлері гильдиясы» сыйлықтарына ұсынылды. Сол жылы Вашингтон Дана Кендидің «Жорданға арналған күнделік: махаббат пен құрмет туралы әңгіме» атты естеліктеріне негізделген «Жорданға арналған күнделік» драмасын түсірді. Фильм 2021 жылдың 25 желтоқсанында кеңінен көрсетілді және сыншылардан аралас пікірлер алды. 2023 жылы Вашингтон Ридли Скоттың «Гладиатор 2» тарихи эпикалық фильмінде Пол Мескал, Педро Паскаль және Дерек Якобимен бірге түсті. Бұл фильм Скотттың «Гладиатор» (2000) фильмінің жалғасы. Сол жылы Вашингтон Джон Дэвид Вашингтон, Даниэль Дедвайлер және Сэмюэл Л. Джексон ойнаған «Пиано сабағы» фильмінің продюсері болды, бұл фильм Август Уилсонның осы аттас пьесасының Netflix киноадаптациясы. 2024 жылы Вашингтон Спайк Лимен бірлесіп полициялық драма «Жоғары және төмен» фильмін түсіретін болады, бұл 1963 жылы Акира Куросава түсірген осы аттас фильмнің қайта түсірілімі. Фильм A24 және Apple TV+ бірлесіп шығарады, сонымен қатар Джеффри Райт пен Ильфенеш Хадер де түседі. Сол жылы Вашингтон Бродвейге оралып, Уильям Шекспирдің «Отелло» пьесасының жаңа қойылымында басты рөлді ойнайтыны хабарланды, осы қойылымда Иаго рөлін Джейк Гилленхал ойнайды. Қойылым 2025 жылдың көктемінде басталады және оны Кенни Леон қояды, ол бұрын Вашингтонды 2014 жылы Бродвейде «Күнде жас өскін» пьесасының жаңа қойылымында режиссерлік еткен.

Неке және отбасы

1983 жылы 25 маусымда Вашингтон Паулетта Пирсонға үйленді, оны алғашқы экрандық жұмысы – «Уилма» телефильмінің түсірілім алаңында танысты. Олардың төрт баласы бар: Джон Дэвид (28 шілде 1984 жылы туған), ол да актер және бұрынғы футболшы, Катя (27 қараша 1986 жылы туған), ол 2010 жылы Йель университетін өнер бакалавры дәрежесімен бітірген, және егіздер Оливия мен Малколм (10 сәуір 1991 жылы туған). Малколм Пенсильвания университетін кинотану мамандығы бойынша бітірген, ал Оливия Ли Дэниелстің «Батлер» фильмінде түсті. Малколм «Фортепиано сабағы» фильмімен режиссерлік дебютін жасайды, оны Дензел продюсерлік етеді, ал Джон Дэвид басты рөлде ойнайды. 1995 жылы Вашингтон мен оның әйелі Оңтүстік Африкада үйлену анттарын қайтадан бекітті, ал рәсімді Десмонд Туту жүргізді.

Діндік наным-сенімдер

Вашингтон – пентикостшыл евангелистік христиан және Мәсіхтегі Құдайдың Батыс Анжелес шіркеуінің мүшесі. Ол уағызшы болу мүмкіндігін қарастырған. 1999 жылы Вашингтон: "Менің бір бөлігім әлі де: 'Бәлкім, Дензел, сен уағыз айтуға тиіссің. Мүмкін, сен әлі де құрбандыққа барасың' дейді. Мен ұлы адамдардың рөлін ойнауға мүмкіндік алдым, және олардың сөздері арқылы уағыз айтамын. Маған берілген қабілетті мен қастерлеймін және оны жақсылыққа пайдалануды қалаймын" деді. 1995 жылы ол Лос-Анджелестегі Мәсіхтегі Құдайдың Батыс Анжелес шіркеуінің жаңа ғимаратын салуға қаржы жұмсады. Вашингтон Киелі кітапты күнделікті оқитынын айтады.

Қызмет көрсету және тану

Вашингтон 1993 жылдан бері Американың Boys & Girls Clubs ұлттық өкілі болып қызмет етіп келеді және ұйым үшін қоғамдық қызмет туралы хабарламалар мен хабардар ету кампанияларында қатысты. Ол 1995 жылдан бері Boys & Girls Clubs of America кеңесінің мүшесі болып табылады. Вашингтонның Boys & Girls Club-қа жасаған қайырымдылық еңбегінің арқасында Нью-Йорк қаласындағы PS 17X бастауыш мектебі мектебіне оның атын қоюға шешім қабылдады. 2004 жылдың ортасында Вашингтон Форт Сэм Хьюстондағы Брук Армиялық медициналық орталығына (BAMC) сапар шекті, онда ол «Қызғылт жүрек» марапатына қатысып, Иракта қызмет етіп жарақат алған үш әскерге медаль тапсырды. Вашингтон сондай-ақ форттың Фишер Хаус кешендерін аралап көрді және олардың сыйымдылығын арттыру қажеттігін білгеннен кейін Фишер Хаус қорына ірі көмек көрсетті. Бұл бағдарлама әскери қызметкерлер мен олардың отбасыларына медициналық көмек алу кезінде тегін тұрғын үймен қамтамасыз етуге бағытталған. Вашингтонның басқа да қайырымдылықтары 1995 жылы Нельсон Манделаның балалар қорына, ал Уайли колледжіне колледждің дебат командасын жаңғырту үшін қаржы жұмсады. Колумбияның Революциялық қарулы күштері (FARC) Вашингтонды үш қорғаныс мердігерін босату үшін келіссөздер жүргізуге дайын болған үш адамның бірі (қалғандары режиссерлер Оливер Стоун мен Майкл Мур) деп атады, олар 2003 жылдан 2008 жылға дейін тұтқында ұсталған. FARC-тың бұл әрекеті сәтті болмады. 1991 жылдың 18 мамырында Вашингтон өзінің туған оқу орны Фордхэм университетінен «көп қырлы талантының шегін зерттеуде үлкен жетістіктерге жеткені үшін» құрметті докторлық дәрежесін алды. 2011 жылы ол Фордхэмға театр факультеті үшін 2 миллион АҚШ доллары, сондай-ақ оқу орнында театрға арналған стипендияны құру үшін қаржы бөлді. Вашингтон 2007 жылдың 20 мамырында Морхаус колледжінен гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті дәрежесін, ал 2011 жылдың 16 мамырында Пенсильвания университетінен өнер докторының құрметті дәрежесін алды. 2021 жылдың 11 қазанында АҚШ Армиясы Вашингтонды Фишер Хаус қорымен жұмысы үшін (әскери отбасыларға медициналық көмек алу кезінде тегін үйлер ұсыну) АҚШ Армиясының жылдық конференциясында Армияның 2021 жылғы құрметті бас сержанты етіп тағайындады. Армияның бас сержанты Майкл А. Гринстон Вашингтонға марапатты табыс етіп, оның осы жылғы құрметті марапатқа ие болған адамнан іздеген барлық қасиеттерін көрсететінін айтты: қарапайымдылық, сарбаздарға адалдық және Армияға құрмет. 2022 жылы Вашингтон Президенттің «Азаттық медалімен» марапатталды.