Кіріспе

Джон Уильямс Нистром (Johan Vilhelm Nyström) (1825–1885) – швед-америкалық азаматтық инженер, өнертапқыш және жазушы. Америка Азаматтық соғысы кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы және бас инженері қызметін атқарды.

Өнертабыстар мен патенттер

Нистром теңіздегі бу машинасы, тоңазытқыш және есептеу машиналарын сияқты өнертабыстары үшін көптеген патенттер алды. Оның есептеу сызғышы (АҚШ патенті №7961) 1851 жылдың 4 наурызында АҚШ патенттік кеңсесіне тіркелді. Нистром ең көп танылғаны – 1862 жылы жарық көрген «Арифметика, салмақ, өлшем және монеталардың жаңа жүйесі жобасы, «Тоналды жүйе» деп аталуға тиіс, он алтылық сандар негізінде» атты басылымында ондықтан он алтылыққа өту туралы ұсынысымен.

Тональдық жүйе (гексадецималды)

1859 жылы Нистром Тональдық жүйе деп аталатын он алтылық (16 негізді) санау, арифметика және өлшемдер жүйесін ұсынды. Оның ұсынысына жаңа салмақтар мен өлшемдерден басқа, он алты айдан тұратын жаңа күнтізбе, жаңа монета жүйесі және тәулігіне он алты сағаттан тұратын он алтылық сағат кірді.

Он екі елі тірек жүйесі (он екі елі тірек)

1875 жылы Найстром өзінің «Динамикалық терминдердің мағынасында қатаң дәлдік орнатушы механика элементтерінің жаңа еңбегі» кітабының қосымшасында «Дуоденальдық жүйе» деп аталатын жаңа он екілік (12-ші негізді) жазу, арифметика және өлшемдер жүйесін ұсынды.

Таңдалған шығармалар

Бұрандалы винттер және олардың бу машиналары туралы трактат, оларды есептеу және құрастырудың практикалық ережелері мен мысалдарымен бірге, сұйықтықтағы денелердің қозғалысы туралы трактат, сондай-ақ есептеу машинасының толық сипаттамасы (Филадельфия: H. C. Baird, 1852). Арифметиканың, салмақтың, өлшемнің және монеталардың жаңа жүйесінің жобасы, негізі он алтылық болатын тональдық жүйе деп аталады (Филадельфия: J. B. Lippincott & Co.; Лондон: Trubner & Co., 1862). Теңіз және теңіз инженерлері үшін технологиялық білім беру және кемелер мен бұрандалы винттерді құрылысы туралы (Филадельфия: H. C. Baird, 1866). Перудің жоғарғы үкіметіне республиканың ішкі аймақтарына экспедиция туралы есеп (Лима: E. Prugue, 1868). Механика және инженерлік анықтамалық кітабы (Филадельфия: J. B. Lippincott & Co.; Лондон: Trübner & Co., 1869). Динамиканың қағидалары (Филадельфия: J. P. Murphy, баспагер, 1874). Динамикалық терминдердің мағынасындағы қатаң дәлдікті орнататын механика элементтері туралы жаңа трактат, он екі елі арифметика және метрология туралы қосымшамен бірге (Филадельфия: Porter & Coates, 1875). Бу машиналары, тұрақты газдардың физикалық қасиеттері және будың түрлері туралы жаңа трактат (Филадельфия: Лондон: J. B. Lippincott & Co., 1876).