Кіріспе
Букиттингги (индонез. Bukittinggi, Jawi: بوكيق تيڠڬي, бұрын Fort de Kock) – Индонезияның Батыс Суматрадағы үшінші ірі қала. 2010 жылы халқы 111 312 адамды, 2020 жылы 121 028 адамды құрады, ал 2022 жылдың ортасындағы ресми бағалау бойынша 122 311 адамды (оның ішінде 61 198 еркек және 61 113 әйел) қамтиды. Қаланың аумағы 25,24 км². Миңкабау таулы аймағында, Батыс Суматраның Паданг қаласынан 90 км қашықтықта орналасқан. Аймақтың барлық бөлігі тікелей Агам регенттігімен шектеседі (Букиттингги 1998 жылға дейін оның орталығы болған), бұл оны анклавқа айналдырады. Сингаланг (белсенді емес) және Марапи (әлі де белсенді) жанартауларының жанында орналасқан. Теңіз деңгейінен 930 м биіктікте орналасқан қалада климат салқын, температура 16,1°C мен 24,9°C аралығында. Бұрын Букиттингги Форт де Кок деп аталған және бір кезде "Суматраның Парижі" деп аталған. Қала Индонезия Республикасының Төтенше Үкіметі (PDRI) кезінде Индонезияның астанасы болды. PDRI астанасы болғанға дейін, қала Голландтік Оңтүстік Индия және Жапон отарлау кезеңінде үкіметтің орталығы болды. Букиттингги Батыс Суматрадағы маңызды туристік орталық ретінде танымал. Малайзияның Негери Сембилан штатындағы Серембан қаласымен қалалық байланыс орнатылған. Қаланың орталық бөлігінде орналасқан Jam Gadang сағат мұнарасы – қаланың символы және танымал туристік орын. Қала Индонезияның бірлескен жариялаушысы және сол кездегі Индонезия президенті (қызметін атқарушы) Мұхаммед Хаттаның, сондай-ақ Ассааттың туған жері. Қаланың оңтүстік-батысындағы Кото Гаданг ауылы Индонезияға үлкен үлес қосқан мемлекет қайраткерлері, министрлер, дәрігерлер, экономистер, суретшілер мен ғалымдарды өндірді, атап айтқанда Сутан Сяхрир, Агус Салим, Бахдер Джохан, Рохана Кудус, Эмиль Салим, доктор Сяхрир және т.б.
Bukittinggi (, Jawi: بوكيق تيڠڬي, formerly Fort de Kock) is the third largest city in West Sumatra, Indonesia, with a population of 111,312 in 2010 and 121,028 in 2020, and an official estimate as at mid 2022 of 122,311 comprising 61,198 males and 61,113 females. It covers an area of 25.24 km2. It is located in the Minangkabau Highlands, 90 km by road from the West Sumatran capital city of Padang. The whole area directly borders to the Agam Regency (Bukittinggi was its regency seat until 1998), making it an enclave, and is located at , near the volcanoes Mount Singgalang (inactive) and Mount Marapi (still active). At 930 m above sea level, the city has a cool climate with temperatures between 16.1° to 24.9 °C. Bukittinggi used to be known as Fort de Kock and was once dubbed as 'Parijs van Sumatera'. The city was the capital of Indonesia during the Emergency Government of the Republic of Indonesia (PDRI). Before it became the capital of PDRI, the city was a centre of government at the time of the Dutch East Indies and during the Japanese colonial period. Bukittinggi is also known as a leading tourist city in West Sumatra. It is twinned with Seremban in Negeri Sembilan, Malaysia. The Jam Gadang, a clock tower located in the heart of the city, is a symbol for the city and a well visited tourist spot. The city is the birthplace of Mohammad Hatta, Indonesian co proclamator and Assaat, then Indonesian (acting) president. Koto Gadang, a village in the southwest of the city, produces an abundance of statesmen, ministers, doctors, economist, artist and scholars who make great contribution to Indonesia, namely Sutan Sjahrir, Agus Salim, Bahder Djohan, Rohana Kudus, Emil Salim, Dr. Syahrir, etc.
Тарих
Қала бес ауылдан бастау алады, олар базардың негізін құрады. Отарлық дәуірде 1825 жылы Падри соғысы кезінде осында құрылған голландтық бекінісіне сілтеме жасай отырып, ол Форт де Кок деп аталды. Бекініс капитан Бауэрдің Jirek төбесінде салған, ал кейіннен Голландтық Шығыс Үндістанның генерал-лейтенанты Хендрик Меркус де Кокқа аталды. Аймақты батыс жағалаумен байланыстыратын алғашқы жол 1833 және 1841 жылдар аралығында Анаи шатқалы арқылы салынды, бұл әскерлердің қозғалысын жеңілдетіп, көлік шығындарын азайтып, ауыл шаруашылығы экономикасына серпін берді. 1856 жылы қалада мұғалімдер даярлайтын колледж (Kweekschool) ашылды, ол Суматрадағы алғашқы оқу орны болып, жергілікті тұрғындарға білім беру мүмкіндіктерін ұсыну саясатының бір бөлігі болды. 1891-1894 жылдар аралығында қаламен Пайакумбух және Падангты байланыстыратын теміржол салыныс. Екінші дүниежүзілік соғыста Голландтық Шығыс Үндістанды жапондықтар басып алған кезде, қала Суматраны басып алған жапондық 25-ші армияның штабына айналды. Штаб-пәтер 1943 жылдың сәуір айында Сингапурдан қалаға көшірілді және 1945 жылдың тамызында жапондықтар жеңілгенге дейін қалада қалды. Индонезия Ұлттық революциясы кезінде 1947 жылы қалада индонезиялық республикалық үкіметке қарсы исламил тобының төңкеріс жасау әрекеті сәтсіз аяқталды. Екінші «Полициялық әрекет» кезінде голланд әскері 1948 жылдың 22 желтоқсанында қалаға басып кірді және оны басып алды, ал бұрын қаланы бомбалап дайындаған еді. Қала 1949 жылдың желтоқсанында Нидерланд үкіметі Индонезияның тәуелсіздігін мойындағаннан кейін республикалық шенеуніктерге берілді. Қала 1949 жылы өзінің отарлық атауын алып тастап, ресми түрде Букиттингги деп аталды. 1950 жылдан 1957 жылға дейін Букиттингги Батыс Суматра, Риау және Джамби аймақтарын қамтитын Орталық Суматра провинциясының астанасы болды. 1958 жылдың ақпан айында Индонезия үкіметіне қарсы көтеріліс кезінде көтерілісшілер Букиттинггиде Индонезия Республикасының Революциялық үкіметін (PRRI) жариялады. Индонезия үкіметі сол жылдың мамыр айында қаланы қайта басып алды. 2007 жылдың қазан айында мұсылман ерлер тобы қаладағы, шетелдік туристер жиі баратын кафеге бомбалау жоспарын жасаған, бірақ жақын жердегі мұсылман адамдарының қаза болу қаупі болғандықтан жоспар тоқтатылды. 2008 жылдан бері қала әкімшілігі Минангкабау дәстүрлеріне немесе исламға қайшы келетін, жас жұптардың құшақтасуы мен сүйісуі сияқты «әдепсіз әрекеттерге» алып келуі мүмкін деп санайтын, Әулие күні мен Жаңа жылды тойлауға тыйым салды.
Әкімшілік округтер
Букиттингги үш ауданға (кекаматан) бөлінеді, олар әрі 24 қалалық ауылға (келурахан) бөлінеді. Аудантардың аумақтары мен 2010 жылғы және 2020 жылғы халық санағы бойынша халық саны, сондай-ақ 2022 жылдың ортасы бойынша ресми бағалаулар төмендегі кестеде көрсетілген. Кестеде әр ауданға кіретін ауылдардың саны да бар. Аудан атауы (кекаматан) Аймағы (км²) Халық саны (2010 ж. халық санағы) Халық саны (2020 ж. халық санағы) Халық саны (2022 ж. ортасы бойынша бағалау) Келурахан саны Гугук Панжанг 12.16 41 643 41 391 41 294 7 Мандиангин Кото Селаян 6.83 44 928 53 035 54 219 9 Ауру Бируго Тиго Балех 6.25 24 741 26 602 26 798 8 Барлығы 25.24 111 312 121 028 122 311 24
Көлік
Букиттингжи Падангпен автомобиль жолы арқылы байланысты. 1980 жылдардың басына дейін Паданг Панжангтан қалаға қызмет көрсеткен теміржол қызметі болған. Қала ішіндегі көлік үшін Букиттингжиде "Мерси" (Merapi Singgalang) және "ИКАБЕ" деп аталатын қоғамдық көлік жүйесі пайдаланылады. Қалада жергілікті жерде Бенди деп белгілі дәстүрлі ат арбасы сақталған, бірақ оның қолданылуы шектеулі және отандық және шетелдік туристердің арасында көбірек танымал.