Ескі Батен: Бұрынғы Батен Сұлтандығының тарихи қаласы
Old Banten
Батен Лама – Индонезиядағы ежелгі қала. 16 ғасырдағы Батен Сұлтандығының орталығы, маңызды тарихы мен бұрыш өсіруімен белгілі. ЮНЕСКО мұрасы тізіміне үміткер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ескі Бантен (индонезиялық Бантен Лама) – Индонезияның Бантен провинциясының Серанг ауданының солтүстік жағалауындағы археологиялық ескерткіш. Серанг қаласынан солтүстікке қарай 11 шақырым қашықтықта орналасқан Ескі Бантенде 16 ғасырдағы Бантен сұлтандығының астанасы болған Бантеннің қабырғалы порты қаласының қираған қалдықтары сақталған. 1995 жылдан бері Ескі Бантен ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізу үшін ұсынылып келеді.
Old Banten (Indonesian Banten Lama) is an archaeological site in the northern coast of Serang Regency, Banten, Indonesia. Located 11 km north of Serang city, the site of Old Banten contains the ruin of the walled port city of Banten, the 16th century capital of the Sultanate of Banten. Since 1995, Old Banten has been proposed to UNESCO World Heritage.
Тарих
Бантен – 16 ғасырдағы бидаймен танымал портовый қала. Қала 17 ғасырда Ислам Бантен сұлтанатының өркендеген шағында гүлденді. Бантендегі сұлтанаттың тарауына және қаланың құлдырауына әкелген Голланд Ост-Индія компаниясымен (VOC) дәмдеуіштер саудасы үшін болған қақтығыстар күшейді. Бүгінде Бантен қаласының орны Ескі Бантен деп аталады. Бұл танымал туристік орын, көптеген жергілікті тұрғындар сұлтан Мұлағана Хасануддин мен оның ұрпақтарының қабірлеріне барып құрмет көрсету үшін немесе Ұлы мешітке барып дұға ету үшін келеді. Аймақ сұлтанаттың бұрынғы даңқын көрсетеді. Ерекше ғимараттарға Бантеннің әсем Ұлы мешіті, екі маңызды кратонның (сарайлардың) қираған қалдықтары, күзет мұнарасы, су жүйелері және Бантен мұражайындағы артефакттар жатады.
Banten was a 16th century port city known for its pepper. The city flourished when the Islamic Banten Sultanate reached its peak during the 17th century. There was a period of intense conflicts with the Dutch East India Company (VOC) over the trade of spices, which eventually led to the dissolution of the Sultanate in Banten and to the city's decline. Today, the site where the city of Banten remains is known as Old Banten. It is a well known tourist attraction, where many locals visit to pay their respects and pray at the graves of Sultan Maulana Hasanuddin and his descendants; or visits the Great Mosque. The area reflects the sultanate's earlier glory. Notable buildings include the impressive Great Mosque of Banten, ruins of two important Kraton (palaces), the watch tower, the water systems and the artifacts at the Museum of Banten Artifacts.
Археологиялық орындар
Бантен қаласы жергілікті сунддық идеяларды көшірмей, Явадан әкелінген қағидаларға сәйкес жоспарланған. 1596 жылы қалада шамамен 100 000 адам тұрған. Бұл қабырғамен қоршалған қала еді. Қала ішіндегі көлік құралдары негізінен су жолдарымен – өзендермен, каналдармен және көпірлермен жүргізілді. Жасанды су қоймасы және дренаж жүйесі қаланың оңтүстік аймағынан акведуктар мен жер асты құбырлары арқылы таза сумен қамтамасыз етілді. Қала қабырғасының ішкі жағы солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөлінген. Қала қабырғасының ішінде тек индонезиялықтарға ғана тұруға рұқсат берілді, ал шетелдіктер қабырғаның сыртында орналасты: солтүстік-шығыста мұсылман шетелдіктер, батыста – мұсылман емес шетелдіктер, екеуі де жағалау бойында. Солтүстік бөлігінде элитаның тұрғын үй кешендерінің қалдықтары сақталған. Жавандық "алун-алунға" қарап тұрған мешіт бар, бұл жаван қалаларының әдеттегі жоспары. Шахбандар, яғни пор шеберінің үйі "алун-алунның" шығыс жағында орналасқан. Осы аймақта Сурасуан кратоны және Бантеннің Ұлы мешіті орналасқан. Бантен халқы қыш жасау сияқты қолөнермен айналысты, олардың көптеген үлгілері табылған және мұражайда сақталуда. Қазір қала тек шағын ауылға айналды, ал археологиялық аумақтар арасындағы бос орындар көшпенділермен толтырылған. Бантеннің Ұлы мешітіне бағытталған туризмге қарамастан, қалған аумақтар тиісінше сақталмай отыр.
The city of Banten was laid out in accordance with precepts imported from Java rather than mirroring local Sundanese ideas. In 1596, the city housed roughly 100,000 people. It was a walled city. Transport within the city was mainly by water: rivers, canals, and bridges. Artificial reservoir and drainage system provides clean water for the city from the southern region of the city via aqueducts and underground pipes. The area within the wall was divided into a northern and a southern half. Only Indonesians were allowed to live within the city wall; foreigners were located outside, with foreign Muslims on the northeast, foreign non Muslims on the west, both along the shore. The northern section contained the remains of the residential compounds of the elite. There is a mosque facing a Javanese alun alun, a typical layout of Javanese city. The compound of the shahbandar or the harbor master was located on the eastern side of the alun alun. the Kraton of Surosowan, as well as the Great Mosque of Banten, is located in this area. Banten population was engaged in common craft such as pottery making, many of these are found and kept in a site museum. The city now has been reduced to a mere village, with squatters filling empty space in between archaeological area. Despite encouraged tourism, especially for the Great Mosque of Banten, the rest of the site received lack of proper conservation.
Сурасуан кратоны
Суросуан кратоны – Бантен сұлтандарының тұрған қираған сарайы. Сарай 1552 жылы салынған. Кейбон кратонынан айырмашылығы, кратон ішінде көбісі қирап, қалдықтары аз. Кратонның көрінетін жалғыз қалдығы – кратон кешенінің шетін айналаған, қызыл тас және маржан тастан қаланған, жарты метрден екі метрге дейінгі биіктіктегі қабырға. Бұрынғы ғимараттардың жоспары іргетастың орналасуынан көрінеді. Көрінетін қалдықтардың бірі – тікбұрышты бассейн, ол Бантен ханшайымының шомылған ләззат бассейні деп есептеледі, Йогьякарта кратонындағы ләззат бассейнінен ешқандай айырмасы жоқ. Бұл бекініс 1680 жылы солтан Агенг Тиртаясамен болған қақтығыс кезінде голландтар тарапынан қиратылды. 2013 жылдың басында Суросуан кратонының ішіндегі кешендерді қайта құру жоспары болған, алайда қайта құру процесін қалай қаржыландыру мәселесі әлі шешілмеді.
The Surosowan Kraton is a ruined palace where the Sultans of Banten resided. The palace was built in 1552. Unlike the Kaibon Kraton, there is little left inside the kraton. The only visible remains of the kraton is the half to two meter wall — of red stone and coral stone — surrounding the perimeter of the kraton complex. The layout of former buildings are visible from the foundation's layout. One of the visible remains is a rectangular pool, assumed to be the pleasure pool where the princess of Banten took a bath, not different from the pleasure pool of Yogyakarta Kraton. The fort was destroyed by the Dutch during a conflict with Sultan Ageng Tirtayasa in 1680. There was a plan for reconstruction of the compounds within Kraton Surosowan in early 2013, however it is not clear how to finance the reconstruction process.
Мешіттер
Ескі Бантеннің қабырғалы қаласының ішінде және сыртында бірнеше мешіт орналасқан. Ең ірі мешіт және Ескі Бантен қабырғалы қаласында сақталған жалғыз ғимарат – Бантеннің Ұлы мешіті. Өз жамағатымен жақсы күтімде ұсталып келген Ұлы мешіт кешені әртүрлі сәулет стилінің үйлесімді қосындысын ұсынатын бірнеше ғимараттарды қамтиды. Мешіт жергілікті яван және қытай мәдениеттерінің ықпалын көрсетеді, ал шам пішіндес минарет португалдық ықпалдың белгісі, ислам дініне өткен голланд құрылысшысы салған тияма ғимараты (исламтану оқулары жүргізілетін орын) биік терезелерімен голланд отаршылдық стилінің ерекшелігін сақтайды. Ескі Бантен төңірегіндегі мешіттердің қалдықтарына Masjid Kanari, қираған Masjid Pecinan Tinggi мұнарасы, Kraton Kaibon мешітінің бұрынғы орны және Коджа мешітінің қираған қалдықтары жатады.
There are several mosques inside and outside the walled city of Old Banten. The largest mosque, and the only surviving building within the Old Banten walled city, is the Great Mosque of Banten. Well maintained by its followers, the Great Mosque complex contains several buildings which shows a mixture of architectural style. The mosque shows a mixture of local Javanese and Chinese influence, the lighthouse shaped minaret shows Portuguese influence, the tiyamah building (where Islamic studies are conducted), which was built by a Dutchman who converted into Islam, features a typical Dutch colonial style with its high sash window. Other remains of mosques around Old Banten are the Masjid Kanari, a tower of the ruined Masjid Pecinan Tinggi, the already demolished mosque of the Kraton Kaibon, and ruins of Koja Mosque.
Кайбон кратоны
Кейбон кратоны – Рату Айсияның, Сұлтан Сяйфуддиннің анасы және патшайымының қираған сарайы және резиденциясы. Кратон 1832 жылы Даенделдің бұйрығымен қиратылды, себебі Индонезиядағы басқа сұлтанаттардан өзгеше, Бантен сұлтанаты ешқашан отаршылдық үкіметке бағынбаған. Бірнеше ғимараттар әлі де көрініп тұр.
The Kaibon Kraton is the ruined palace and residence of Ratu Aisyah, the queen and mother of Sultan Syaifuddin. The Kraton was destroyed in 1832 following the order of Daendels, partly because unlike other Sultanates in Indonesia, the Sultanate of Banten never bowed to the colonial government. Several buildings are still visible.
Авалокитешвара вихарасы
Қытай ғибадатханасы Индонезиядағы ең ежелгі храмдардың бірі. Бұл вихараның Ескі Бантенде орналасуы, Будда дініне Бантеннің мұсылман қаласында көз жұмылып қарағанын көрсетеді.
The Chinese temple is one of the oldest in Indonesia. The existence of this vihara in Old Banten means that the Buddhist religion was tolerated in the overall Muslim city of Banten.
Спельвик бекінісі
Бантеннің Үлкен мешітінен көп ұзақ емес жерде 1682 жылы салынған голланд бекінісі орналасқан. Бұл бекініс төртбұрышты. Бекіністің оңтүстік-шығысында еуропалық зират жатыр.
Not far from the Great Mosque of Banten is a Dutch fort built in 1682. The fort is square shaped. There is a European cemetery to the southeast of the fort.
Ескі Бантен мұражайы
Ескі Бантен мұражайы (индонезия тілінде "Музей Сайтут Кепурбаляан Бантен Лама") – Суросован кратоны мен Ұлы мешіт арасында орналасқан мұражай. Мұражайда Бантеннің тарихи портымен байланысты керамикалық ыдыстар, шатыр фрагменттері және монеталар сияқты археологиялық жәдігерлер сақталған. Басқа да маңызды заттарға 2,5 метрлік Османлы зеңбірегі – Мериам Ки Амук және тас бұрыш тасқысы жатады.
The Museum of Old Banten (Indonesian "Museum Situs Kepurbakalaan Banten Lama") is a museum located between Surosowan Kraton and the Great Mosque. The museum kept archaeological remnants such as ceramic vases, roof, and coins related with the historic port city of Banten. Other important artifacts are Meriam Ki Amuk (a 2.5 meter long Ottoman cannon) and a stone pepper mill.
Ескі Бантеннің маңайы
Қала сыртында инфрақұрылымның қалдықтары сақталған. Тасик Арди (Арди көлі) – бұрын Бантен қаласы үшін су қоймасы ретінде пайдаланылған 5 гектарлық төртбұрышты жасанды көл. Осы су қоймасынан су құбырлар және көпқұлақтар арқылы қалаға жіберіліп, бірнеше су тазарту станцияларынан өтеді. Осы су тазарту станцияларының бір бөлігі бүгінге дейін көрініп тұр. Ескі Бантеннен оңтүстікке бірнеше метр қашықтықта орналасқан Касунятан ауылы, бір кезде Бантен сұлтанының ислам білімін үйрену орталығы болған. Ауылда бірнеше мазар және 16 ғасырда салынған Касунятан мешіті бар.
There are remnants of infrastructures outside the walled city of Banten. Tasik Ardi (Ardi Lake) is a rectangular 5 hectare artificial lake formerly used as a water reservoir for the city of Banten. From this reservoir, water are channeled via pipes and viaducts to the city, passing a series of water treatment stations. Some of these water treatment stations are still visible today. The village of Kasunyatan, several meter south of Old Banten, was once an Islamic learning center for the Sultan of Banten. There are several tombs and 16th century Kasunyatan Mosque in the village.