Кіріспе

Солтүстік Джакартадағы аудан, Индонезия

Танжунг Приок – Индонезияның Солтүстік Джакарта әкімшілік қаласындағы аудан. Ол қаланың басты портының батыс бөлігіне, Танжунг Приок портына (Танжунг Приок және Коджа аудандарында орналасқан) қонақ үй істейді. Танжунг Приок ауданы шығысынан Лаксамана Йос Сударсо ақылы жолы және Сунтер өзені каналымен, оңтүстік-батысынан Кали Джапат, Кали Анкол және бұрынғы Кемайоран әуежайымен, оңтүстігінен Сунтер Джая және Сунтер Кемайоран жолдарымен, ал солтүстігінен Джакарта шығанағымен шектеседі.

Тарих

Адамзат дамуына дейін қазіргі Танжунг Приоктің жағалау аймағы тұзды-тұщы сулы, батпақты және мангровый ормандармен жабылған жер болған.

Джакартаның ескі порты

Колониялық дәуірде Батавия алдымен Сунда Келапа портының аймағына сүйенді. Бұл Батавияның көптеген қалалар сияқты порт жүйесіне ие болғанын білдірді, яғни қаладан біршама қашықтықта теңіздегі тұрақ және кішкентай кемелердің кемежайға тоқтауына мүмкіндік беретін қала порты. Голландияның Шығыс Индия компаниясының кемелері сияқты үлкен кемелер Батавиядан алысқа қарай, Батавияның "порты" деп аталатын жерде қауіпсіз тұрақтап отырды. Жолаушылар мен жүктерді Батавияның кемежайларының біріне жеткізу үшін кішкентай кемелерге тиеу қажет болды. Батавияның "сыртқы порт" жағдайы Сингапурдың табиғи порты бәсекелес болған кезде қиындыққа толы болды. Сингапурде теңізге жүретін кемелер тікелей кемежайға тоқтауы мүмкін болды. Осының салдарынан көптеген Голландиялық Шығыс Индия тауарларын Сингапурдың қашықтағы порты арқылы тасымалдау арзанға түсті. (Мысалы, Батавиада Сурабаядан келген теңіз кемесі жүгін Батавияның өзіндегі кемежайға дейін жүретін қайықтарға түсіруі керек еді. Кейін бұл қайықтар жүктерді Нидерландқа баратын кемеге тиеу үшін қайта қолданылатын. Ал сол кеме Сингапурға тікелей кемежайға тоқтап, жүк түсіре алатын еді. Бұл қайықтарға жүк тиеу қадамын жойды.)

Жаңа порттың жобалары

Танжунг Приок портының мақсаты теңізге жүретін кемелердің тұраққа қойылатын портын құру болды. Суэц каналының ашылуынан туған көлік ағынының артуы осы жоспарларға әсер етті, бірақ басты себебі – жүк ауыстыру қажеттілігін жою еді. Бұл Голландиялық Шығыс Үндістанында өндірілген тауарларды Батавия қоймаларына арзан жеткізуге мүмкіндік беретін еді. Осы арқылы Батавия және голланд кемелері Сингапур мен ағылшын кемелерімен бәсекелесе алатын болар еді. Әрі қарай, көлемдік эффект, яғни жүк ағынының үнемі болуы, голланд теңіз тасымалы үшін жағдайды жақсарта түсер еді.

Порттың құрылысы

Жаңа порттың құрылысын 1877 жылы генерал-губернатор Йохан Вильгельм ван Лансберге (1875–1881) бастады. Жаңа порт Танджонг Приок деп аталды. Порттың құрылысы маңызды жоба болды. Жаңа порттың жұмысын қолдау үшін бірнеше нысандар салынды. 4000 тонналық жөндеу құрылтайлары Таңжунг Приок догы арқылы ұсынылды. Танжунг Приук станциясы (1914) салынып, одан кейін қолданыстағы теміржол желісіне қосылып, теміржол байланысы орнатылды.

Есімнің жазылуы

Таңжунг Приок тарихта әртүрліше "Танджонг Приок", "Танджонг Приок" немесе "Танжон Преек" деп те жазылған.

Көтерілістер

1984 жылы 12 қыркүйекте Таңжунг Приокта әскери күштер мұсылман демонстранттарына оқ атты, бұл оқиға кеңінен таралды. Демонстранттар елдегі барлық ресми ұйымдарды Панчасила идеологиясын қабылдауға міндеттейтін үкіметтік ережелерге қарсы шығып тұрған. Қаза болғандардың жалпы саны туралы әртүрлі хабарлар болды, бірақ көптеген дереккөздер бірнеше жүз демонстранттың қаза тапқанын көрсетеді. Сухарто биліктен құлағаннан кейін бұл іс қайта қарастырылды және 2003 жылы он төрт адам, олардың ішінде Копасус арнайы күштерінің бұрынғы командирі, 1984 жылғы өлтірулерде күдікке ілікті.