Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ванчо халқы, сондай-ақ Ванчо Нага деп те аталады, Үндістанның солтүстік-шығысындағы Аруначал Прадеш штатының Лонгдинг ауданындағы Паткай төбелерінде қоныстанған Тибет-Бирмалық жергілікті этникалық топ. Ванчо тілі Тибет-Бирма тілдері отбасының Солтүстік Нага тілдері тобына жатады.
Tribe in Arunachal Pradesh, India
The Wancho people, also known as the Wancho Naga, are a Tibeto Burmese indigenous ethnic group inhabiting the Patkai hills of Longding district in the Northeast Indian state of Arunachal Pradesh. The Wancho language belongs to the Tibeto Burman family under Northern Naga languages.
Шығу тегі
Ванчо нагалары Аруначал Прадеш штатының нокте және Нагаленд штатының коняк тайпаларымен этникалық жақындыққа ие.
Wancho Naga are ethnically related to the Nocte of Arunachal Pradesh and Konyak of Nagaland.
Дін
Басқа Нага тайпаларынан өзгеше, Ванчо тайпасы, Нокте және Коньяк тайпаларының аз бөлігімен бірге, әлі де анимизмге сенімін сақтап келеді. Осы анимист Ванчолар екі күшті құдай – Ранг және Баурангтың бар екеніне сенеді. Христиан діні Ванчо тайпасының арасында жақтастарға ие болды, олардың көпшілігі баптист немесе католик дінтеріне жатады. Христиан дінін қабылдау, көбінесе Нагаланд Нагаларының ықпалымен және бас аулауға деген көзқарастың өзгеруімен байланысты. Дегенмен, бұл олардың дінмен тығыз байланысты дәстүрлі мәдениетінің көптеген салаларының төмендеуіне алып келді. 2001 жылғы халық санауы бойынша Ванчо тайпасының 10% өзін индуист деп, ал 16% анимист деп жариялады. 2011 жылғы халық санауы кезінде Ванчо тайпасының тек 2,55% өзін индуист деп, ал 0,55% анимист деп мәлімдеді.
Unlike other Naga, the Wancho, together with the Nocte and a small minority of the Konyak, still retain the belief of Animism. These Animist Wancho believe in the existence of two powerful deities, Rang and Baurang. Christianity has gained some followers among the Wancho, many of whom belong to the Baptist or Catholic denominations. Acceptance of Christianity has largely to do with influence from the Nagas of Nagaland, as well as changing perspectives towards headhunting. However, this has also resulted in the decline in many aspects of their traditional culture, which has strong associations with religion. As per the 2001 census, 10% of the Wancho claimed to be Hindu and 16% Animist. By the time of the 2011 census, only 2.55% of the Wancho claimed to be Hindu and 0.55% Animist.
Мәдениет
Ванчо мәдениетінде татуировка маңызды орын алады. Дәстүр бойынша, еркек адамның төрт мүшесіне және бетіне, көз және ерін айналасындағы белгілі бір бөліктерінен басқа, татуировка салынады. Әйелдер әшекей мойындықтарымен, білезіктермен және жеңіл татуировкалармен сәнделеді. Ванчо халқының ең маңызды мерекесі – Ория, көктем мерекесі, наурыз немесе сәуір айында алтыдан он екі күнге дейін дұға, әндер мен билермен бірге тойланады. Ауыл тұрғындары амандасу және жақсы тілектердің белгісі ретінде күріштен жасалған сыра толтырылған бамбук құбырларын алмасады. Содан кейін ауыл басшысына құрмет көрсету үшін шошқа терісі сыйға тартылады. Бұл мереке бірнеше күнге созылады, осы уақытта джум егістігі егіледі, шошқа, бұқа және ғаялдар құрбандыққа шалынады, ал әрбір мурунгта (жатақханада) тойлар ұйымдастырылады. Ория кезінде ұлдар мен қыздар салтанатты киімдерін киіп, ән салып, би билейді. Адамдар Ория кезінде орнатылған ұзын діни жотаның ("Жангбан") айналасында билейді. Ория мерекесін атау үшін белгілі бір күн 1975 жылы басталды, ал Аруначал Прадеш штатының үкіметі кейіннен 16 ақпанды ресми күн деп белгіледі.
Tattooing plays an important part in Wancho culture. According to tradition, a man is tattooed on his four limbs and his entire face, with the exception of certain regions around the eyes and the lips. The women adorn themselves with necklaces and bangles, along with some light tattooing as well. The prime festival of the Wancho is Oriah, a spring festival held in March or April, for a period of six to twelve days, interspersed with prayer, songs and dances. Villagers exchange bamboo tubes filled with rice beer as a mark of greeting and goodwill. Pork skin is then offered to the village chief as a mark of respect. This festival continues for several days as jhum paddies are sown, pigs, buffaloes and gayals are sacrificed, and feasts are arranged in each and every murung (dormitory). Boys and girls, wearing ceremonial costumes, sing and dance during Oriah. People dance around a "Jangban", a long ceremonial pole planted during Oriah. A common day for celebrating Oriah began in 1975, with the government of Arunachal Pradesh eventually fixing the day to be 16 February.
Өмір салты
Ванчо тайпасы дәстүрлі түрде Вангам немесе Вангса деп аталатын ақсақал басшылар кеңесімен басқарылады.
The Wancho are traditionally governed by a council of elderly chieftains, known as Wangham or Wangsa.