Кіріспе

Орталық Африкадағы өзен. Рузизи өзені Таңғаника көліне оңтүстікке қарай құяды және Конго өзенінің жоғарғы суайдымасының бір бөлігі болып табылады. XIX ғасырдағы Ричард Фрэнсис Бертон және Джон Ханнинг Спек сияқты британдық саяхатшылар Рузизи өзенінің ағыс бағытына көз жеткізе алмады және оның көлден солтүстікке қарай Ақ Нілге құйылуы мүмкін деп ойлады. Олардың зерттеулері және кейіннен Дэвид Ливингстон мен Генри Мортон Стэнли жасаған сапарлар мұның рас емес екенін анықтады. Рузизи өзені Таңғаника көліне құяды, ол Уджиджиден оңтүстікке қарай Лукуга өзені арқылы асып толады. Лукуга өзені батысқа қарай ағып, Конгоның ірі саласы – Луалаба өзеніне құяды.

Геология

Рифтілер, тектоникалық плитаның біртіндеп екіге бөлінуі, Шығыс Африка рифті жүйесін және оның көптеген ойыстар мен көлдерін қалыптастырды. Африка плитасының (Нубия плитасы) және Сомали плитасының шекарасында орналасқан бұл жүйе екі тармаққа бөлінген, екеуі де солтүстік-оңтүстік бағытында созылған. Альбертин рифтісі деп аталатын батыс тармақтағы рифтілеу 25 және 10 миллион жыл бұрын басталды. Рифтілеуге байланысты жердің көтерілуі аймақтың су объектілері арасындағы байланысты өзгертіп, Киву көлінен судың Рузизи өзені арқылы оңтүстікке қарай ағуына себеп болды. Рузизи I және II гидроэлектростансаларын Ұлы көлдер аймағының экономикалық қауымдастығына тиесілі үш елдің (Бурунди, Руанда және Конго Демократиялық Республикасы) бірлескен компаниясы басқарады. Консорциум Рузизи III және Рузизи IV деп аталатын тағы екі бөгет салуды жоспарлап отыр. Бұл бөгеттер Конго Демократиялық Республикасына, Руанда мен Бурундиге 287 МВт электр энергиясын жеткізуі күтілуде. Густав туралы деректі фильмде ("Қатті крокодилді ұстау") баяндаушы былай дейді: "1950 жылдары бұл жазықта бизон, піл және қанатынды қабан мекен еткен; бірақ адамдар оларды бірте-бірте қырып салған. Ірі сүтқоректілердің арасында тек бегемот ғана тірі қалды. Олар Нил крокодилдерімен бірге өзенді бөліседі, бірақ олардың арасындағы қарым-қатынас тыныш емес".