Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық теориялық физик (1931–2014)
Italian theoretical physicist (1931–2014)
Туллио Эухенио Редже (ˈtulljo ˈrɛddʒe; 11 шілде 1931 – 23 қазан 2014) – итальяндық теориялық физик.
Tullio Eugenio Regge (ˈtulljo ˈrɛddʒe; 11 July 1931 – 23 October 2014) was an Italian theoretical physicist.
Өмірбаян
Редж 1952 жылы Марио Верде мен Глеб Ватагиннің жетекшілігімен Турин университетінен физика ғылымдарының бакалавры (laurea) дәрежесін алды, ал 1957 жылы Роберт Маршақтың жетекшілігімен Рочестер университетінен физика ғылымдарының докторы (PhD) дәрежесін алды. 1958 жылдан 1959 жылға дейін Редж Макс Планк физика институтында Вернер Гейзенбергпен бірге жұмыс істеді. 1961 жылы ол Турин университетінің Салыстырмалылық теориясы кафедрасына тағайындалды. Сонымен қатар, ол 1965 жылдан 1979 жылға дейін Жоғары оқу институтында (Institute for Advanced Study) қызмет етті. Редж Турин политехникалық университетінің зейнеткер профессор (emeritus professor) болды, сонымен қатар CERN-де қонақ ғалым ретінде жұмыс істеді. Редж 2014 жылдың 23 қазанында қайтыс болды. Ол физик Розанна Цестерге үйленді, олардан үш бала дүниеге келді: Даниэле, Марта және Анна. 1959 жылы Редж Шредингер теңдеуіндегі потенциалдық шашыраудың математикалық қасиетін ашты – шашырау амплитудасын бұрыштық импульстің аналитикалық функциясы ретінде қарастыруға болады, ал полюстердің орны шашырау бұрышының косинусының үлкен мәндерінің таза математикалық аймағында амплитуданың қуаттық заңмен өсу жылдамдығын анықтайды (яғни, күрделі бұрыштарды қажет етеді). Бұл формулировка Редж теориясы деп аталады. 1960 жылдардың басында Редж жалпы салыстырмалылық теориясының дискретті формасын – Редж калькулусын енгізді. Редж калькулы сандық модельдеуге жарамды алғашқы дискретті өлшеу теориясы және торлы өлшеу теориясының алғашқы нұсқасы болды. 1968 жылы ол Г. Понзаномен бірге үш кеңістік-уақыт өлшемінде Редж калькулының кванттық нұсқасын жасады, ол қазір Понзано-Редж моделі деп аталады. Бұл кванттық гравитация үшін спин-көпіршік модельдері (spin foam models) деп аталатын модельдер сериясының біріншісі болды. Математикада бұл модель сондай-ақ Тураев-Виро моделіне айналды, кванттық инварианттың мысалы. 1960 жылдардың ортасында оған радикалды стильдегі жиһаз өндіруші Gufram жүгінді, ол үшін ол "математикалық төртінші дәрежелі функцияны қасақана эргономикалық сипаттамалары бар көлемге айналдырды", нәтижесінде 1968 жылғы Detecma креслосының дизайны пайда болды.
Regge obtained the laurea in physics from the University of Turin in 1952 under the direction of Mario Verde and Gleb Wataghin, and a PhD in physics from the University of Rochester in 1957 under the direction of Robert Marshak. From 1958 to 1959 Regge held a post at the Max Planck Institute for Physics where he worked with Werner Heisenberg. In 1961 he was appointed to the chair of Relativity at the University of Turin. He also held an appointment at the Institute for Advanced Study from 1965 to 1979. He was an emeritus professor at the Polytechnic University of Turin while contributing work at CERN as a visiting scientist. Regge died on 23 October 2014. He was married to Rosanna Cester, physicist, by whom he had three children: Daniele, Marta and Anna. In 1959, Regge discovered a mathematical property of potential scattering in the Schrödinger equation—that the scattering amplitude can be thought of as an analytic function of the angular momentum, and that the position of the poles determines power law growth rates of the amplitude in the purely mathematical region of large values of the cosine of the scattering angle (i. e. , requiring complex angles). This formulation is known as Regge theory. In the early 1960s, Regge introduced Regge calculus, a simplicial formulation of general relativity. Regge calculus was the first discrete gauge theory suitable for numerical simulation, and an early relative of lattice gauge theory. In 1968 he and G. Ponzano developed a quantum version of Regge calculus in three space time dimensions now known as the Ponzano Regge model. This was the first of a whole series of state sum models for quantum gravity known as spin foam models. In mathematics, the model also developed into the Turaev Viro model, an example of a quantum invariant. In the mid 1960s he was approached by Radical period furniture manufacturer Gufram, for whom he "transformed a mathematical quartic function into a volume with intentionally ergonomic characteristics" to create the design for his 1968 Detecma seat.
Марапаттар мен құрметтер
Ол 1964 жылы математикалық физика саласындағы Дэнни Хайнеман сыйлығын, 1968 жылы Città di Como сыйлығын, 1979 жылы Альберт Эйнштейн сыйлығын және 1987 жылы Сесил Пауэлл медалін алды. 1982 жылы Редж Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1989 жылы Редж Италия Коммунистік партиясынан Еуропалық парламентке депутат болып сайланды және 1994 жылға дейін қызмет етті. Редж Мүгедектікті алдын алу зерттеулер қауымдастығының (AIRH) Турин бөлімшесінің президенті болды. Ол 1996 жылы Дирак медалімен, 1997 жылы Марсель Гроссманн сыйлығымен және 2001 жылы Померанчук сыйлығымен марапатталды. 3778 Редж астероиді оның құрметіне аталды. Жоғары энергиядағы күшті өзара әрекеттесудің феноменологиясын зерттейтін Редж теориясы және Редж есебі оның есімімен байланыстырылған.
He received the Dannie Heineman Prize for Mathematical Physics in 1964, the Città di Como prize in 1968, the Albert Einstein Award in 1979, and the Cecil Powell Medal in 1987. Regge was elected to the American Philosophical Society in 1982. In 1989, Regge was elected to the European Parliament as a candidate of the Italian Communist Party and served until 1994. Regge served as president of the Turin section of the Association for Research in Handicap Prevention (AIRH). He was awarded the Dirac Medal in 1996, the Marcel Grossmann Award in 1997, and the Pomeranchuk Prize in 2001. The asteroid 3778 Regge has been named after him. Regge theory, a theory of strong interaction phenomenology at high energies, and Regge calculus are named after him.